Phái đoàn giám sát đã được triển khai tại miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) nhằm xác minh lệnh ngừng bắn chính thức giữa quân đội nước này và phiến quân M23, lực lượng được cho là có sự hậu thuẫn từ Rwanda.
Theo các nguồn tin từ Liên Hợp Quốc và chính phủ CHDC Congo hôm thứ Hai, phái đoàn giám sát đã tới khu vực để theo dõi tiến trình thỏa thuận ngừng bắn do Qatar làm trung gian. Tuy nhiên, bất chấp thỏa thuận chấm dứt giao tranh, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn tiếp diễn.
Liên Hợp Quốc cho biết phái đoàn đã được triển khai tới Minembwe, nằm tại tỉnh Nam Kivu giàu khoáng sản của CHDC Congo, nơi giao tranh ác liệt đã diễn ra trong những tháng gần đây.
Chính phủ Thụy Sĩ hôm Chủ nhật thông báo CHDC Congo và M23 đã nhất trí về lộ trình đối thoại hòa bình sau các cuộc đàm phán kín, và một phái đoàn sẽ được triển khai để xác minh các vi phạm thỏa thuận ngừng bắn được ký kết tại Doha, Qatar vào tháng 7/2025.
Phái đoàn giám sát bao gồm các thành viên từ chính phủ CHDC Congo và M23, cùng các quan sát viên đến từ các nước thành viên Hội nghị Quốc tế về Khu vực Ngũ Đại Hồ (ICGLR).
Các phóng viên địa phương cho biết Phái đoàn Ổn định của Liên Hợp Quốc tại CHDC Congo (MONUSCO) đã cung cấp hỗ trợ hậu cần cho việc triển khai này.
Phái đoàn dự kiến sẽ thăm Uvira, nơi M23 rút lui hồi tháng 1, cũng như Kalehe, khu vực ghi nhận giao tranh trong những tuần gần đây.
Nhiều nhóm vũ trang đã tranh giành quyền kiểm soát các tỉnh miền đông giàu khoáng sản của CHDC Congo, bao gồm Liên minh Sông Congo (AFC) và M23. Lực lượng M23 đã chiếm giữ nhiều vùng lãnh thổ và tiến tới Goma, thủ phủ tỉnh Bắc Kivu, vào năm ngoái.
Các nỗ lực hòa bình do Qatar và Mỹ dẫn dắt đã được thực hiện nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng, dẫn đến việc ký kết hai thỏa thuận riêng biệt.
Tổng thống CHDC Congo Felix Tshisekedi và Tổng thống Rwanda Paul Kagame – nước bị cáo buộc hậu thuẫn phiến quân M23 – đã ký một thỏa thuận hòa bình và kinh tế “mang tính lịch sử” hồi tháng 12 nhằm chấm dứt giao tranh, 5 tháng sau khi hai bên nhất trí ngừng bắn. Tuy nhiên, chiến sự trên thực địa vẫn tiếp diễn.
Cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn và có các hành vi lạm dụng.
Trong một tuyên bố hôm thứ Hai, CHDC Congo lên án cái gọi là “tội ác và vi phạm nhân quyền nghiêm trọng” của M23 tại các vùng lãnh thổ do nhóm này kiểm soát, cáo buộc lực lượng này đã giết hại “hơn 300 người” trong tháng 6 và tháng 7.
M23 đã bác bỏ các cáo buộc này. Người phát ngôn của nhóm cho biết trên mạng xã hội X rằng quân đội chính phủ đã tiến hành một “cuộc tấn công chết người” bằng pháo vào một ngôi làng gần Minembwe.
