Theo các báo cáo truyền thông, đảng ly khai Parti Québécois (PQ) đã giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử tại Quebec và sẽ thành lập chính quyền tiếp theo ở tỉnh bang chủ yếu nói tiếng Pháp này của Canada.
Kết quả bỏ phiếu hôm thứ Hai làm sống lại câu hỏi liệu Quebec có nên tách khỏi Canada hay không, đồng thời thử thách thông điệp đoàn kết quốc gia của Thủ tướng Mark Carney.
Lãnh đạo đảng, ông Paul St-Pierre Plamondon, dự kiến sẽ trở thành thủ hiến tỉnh bang. Trong chiến dịch tranh cử, ông cam kết sẽ tổ chức cuộc trưng cầu dân ý lần thứ ba về việc rời khỏi Canada trong nhiệm kỳ đầu tiên, song cho biết sẽ chờ đến khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rời nhiệm sở vào tháng 1/2029.
Hiện chưa rõ đảng này đã đạt được 64 ghế cần thiết để chiếm đa số trong Quốc hội lập pháp 127 ghế hay chưa. Nếu không đạt, PQ sẽ lãnh đạo một chính phủ thiểu số và cần sự ủng hộ của các nghị sĩ đối lập để thông qua các dự luật quan trọng cũng như sống sót qua các cuộc bỏ phiếu tín nhiệm.
Parti Québécois từng nắm quyền tại tỉnh bang giai đoạn 2012-2014. Chiến thắng hôm thứ Hai đánh dấu sự hồi phục mạnh mẽ của PQ, sau khi chỉ giành được ba ghế trong cuộc bầu cử tỉnh bang năm 2022. Sự trở lại này cũng chấm dứt tám năm cầm quyền của Coalition Avenir Quebec (CAQ), một đảng dân tộc chủ nghĩa trung hữu tại Quebec nhưng không ủng hộ độc lập.
Giáo sư khoa học chính trị Daniel Beland tại Đại học McGill ở Montreal nói với hãng tin AP rằng chiến thắng này phản ánh hệ thống đa đảng của Quebec, nơi sự ủng hộ bị chia rẽ giữa nhiều đảng, hơn là một làn sóng gia tăng tình cảm ly khai. Ông cho biết tỷ lệ ủng hộ độc lập vẫn ở mức khoảng 30%, thấp so với tiêu chuẩn lịch sử.
Tuy nhiên, theo Beland, một chính quyền ly khai ở Quebec tạo ra thách thức mới về đoàn kết quốc gia đối với Thủ tướng Carney, đặc biệt khi một cuộc bỏ phiếu liên quan đến độc lập đang đến gần ở Alberta. "Việc một đảng ủng hộ độc lập thắng cử ở Quebec chỉ chưa đầy hai tuần trước khi một cuộc trưng cầu dân ý liên quan đến độc lập diễn ra ở Alberta có thể gợi ý với chính quyền Trump rằng đoàn kết quốc gia vẫn là vấn đề lớn ở Canada bất chấp sự nổi tiếng của Mark Carney", Beland nhận định.
Quebec đã tổ chức hai cuộc trưng cầu dân ý về độc lập trước đây, vào năm 1980 và 1995, và cử tri đã bác bỏ việc ly khai trong cả hai lần. Cuộc bỏ phiếu thứ hai có kết quả sít sao, nhưng đã ba thập kỷ trôi qua mà không có thêm cuộc trưng cầu dân ý nào.
