OpenAI nộp hồ sơ IPO tại Mỹ, cạnh tranh với Anthropic và SpaceX

OpenAI, nhà sản xuất ChatGPT, đã bí mật nộp hồ sơ IPO tại Mỹ, theo sau đối thủ Anthropic trong cuộc đua ra thị trường chứng khoán khi các nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội từ sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI).

Công ty không tiết lộ quy mô hay điều khoản phát hành, đồng thời cho biết lộ trình chưa được xác định. “Có thể sẽ mất một thời gian vì chúng tôi có những việc muốn làm dễ dàng hơn khi còn là công ty tư nhân,” OpenAI cho biết trong tuyên bố hôm thứ Hai. Hãng tin Reuters trước đó đưa tin ‘gã khổng lồ AI’ này đang nhắm đến mức định giá lên tới 1.000 tỷ USD trong lần ra mắt thị trường chứng khoán, có thể diễn ra sớm nhất vào tháng Chín.

Với mức định giá đó, OpenAI sẽ mở đường cho ba công ty có giá trị nghìn tỷ USD cùng ra mắt nhanh chóng, được xem là bài kiểm tra quan trọng nhất về khẩu vị của nhà đầu tư đối với cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao trong thập kỷ qua. Elon Musk với SpaceX là người tiên phong, nộp hồ sơ IPO có thể trở thành lớn nhất lịch sử nếu hoàn tất, với mức phát hành 75 tỷ USD ở định giá 1.750 tỷ USD.

Kỷ nguyên AI

IPO từ Anthropic và OpenAI sẽ kết tinh một giai đoạn chuyển đổi trong ngành công nghệ và thị trường toàn cầu, khi AI nhanh chóng nổi lên như chủ đề đầu tư định hình của thập kỷ. OpenAI đầu năm nay cho biết đang huy động 110 tỷ USD ở mức định giá 840 tỷ USD từ các nhà đầu tư nặng ký như SoftBank, Amazon và Nvidia. Công ty cũng tiết lộ ChatGPT có hơn 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần và hơn 50 triệu người đăng ký trả phí.

IPO diễn ra sau khi OpenAI tái đàm phán quan hệ đối tác với Microsoft, một trong những nhà đầu tư đầu tiên, cho phép công ty tiên phong AI này thiết lập các liên kết mới với Amazon và Alphabet (Google). Khoản đầu tư ban đầu 13 tỷ USD của Microsoft từ năm 2019 đã mở đường cho sự trỗi dậy của OpenAI và thúc đẩy tăng trưởng mảng điện toán đám mây Azure. Hồi tháng Ba, OpenAI cho biết đang tạo ra 2 tỷ USD doanh thu hàng tháng, tăng trưởng nhanh gấp bốn lần so với các công ty từng thống trị kỷ nguyên internet và di động như Alphabet và Meta, so với khoảng 1 tỷ USD doanh thu quý cuối năm 2024.

Altman vs Musk

OpenAI được thành lập năm 2015 như một tổ chức phi lợi nhuận nghiên cứu, nhưng tạo nhánh vì lợi nhuận bốn năm sau để trang trải chi phí phát triển AI tăng vọt. Cấu trúc bất thường, nơi tổ chức phi lợi nhuận kiểm soát thực thể vì lợi nhuận, bị giám sát gắt gao vào cuối năm 2023 khi CEO Sam Altman bị sa thải tạm thời trước khi trở lại vài ngày sau do nhân viên phản đối. Tháng 12/2024, OpenAI công bố kế hoạch tái cấu trúc bằng cách tạo một công ty lợi ích công cộng, cho rằng động thái này sẽ giúp huy động vốn lớn hơn và nới lỏng các hạn chế từ tổ chức phi lợi nhuận.

Kế hoạch nhanh chóng gây tranh cãi khi vấp phải chỉ trích từ Elon Musk, nhà đầu tư ban đầu. Musk sau đó kiện OpenAI, cáo buộc Altman và các lãnh đạo khác biến tổ chức phi lợi nhuận thành phương tiện làm giàu tư nhân. Tháng Năm vừa qua, một bồi thẩm đoàn Mỹ đã phán quyết chống lại Musk, kết luận công ty AI không chịu trách nhiệm trước người giàu nhất thế giới về cáo buộc đi chệch hướng sứ mệnh ban đầu là phục vụ nhân loại. Phán quyết nhất trí này đã dỡ bỏ một rào cản lớn đối với IPO, các nhà phân tích cho rằng nó xóa bỏ rào cản pháp lý mà nhà đầu tư thị trường công thường e ngại.