Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/8 tiếp tục bày tỏ ủng hộ quỹ "chống vũ khí hóa" gây tranh cãi, mà các nhà phê bình lưỡng đảng cho rằng sẽ dùng tiền thuế của người dân để tưởng thưởng cho các đồng minh chính trị của ông.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump chỉ trích những người phản đối việc bổ nhiệm Todd Blanche làm Bộ trưởng Tư pháp và dùng quỹ "chống vũ khí hóa" như một đòn bẩy. "Quỹ này sẽ ngay lập tức được đưa trở lại bàn nghị sự, và tôi sẽ thực hiện được điều đó", ông Trump viết.
Tuyên bố mới nhất của tổng thống có thể làm phức tạp thêm tiến trình xác nhận ông Blanche, người hiện đang giữ chức Bộ trưởng Tư pháp tạm quyền và từng là luật sư bào chữa hình sự cho ông Trump.
Ông Blanche từng giám sát việc thành lập quỹ này như một phần của thỏa thuận dàn xếp gây tranh cãi giữa ông Trump và Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS). Ông Trump trước đó đã kiện IRS, cơ quan thuộc quyền điều hành của tổng thống, đòi bồi thường 10 tỷ USD.
Quỹ trị giá 1,776 tỷ USD được thiết kế để bồi thường cho những cá nhân tuyên bố bị đàn áp chính trị dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, đối thủ bầu cử của ông Trump. Hai thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa là John Cornyn và Thom Tillis đang cản trở việc phê chuẩn ông Blanche vì lo ngại về quỹ này.
Ông Blanche trước đó tuyên bố quỹ đã "chết", nhưng hai thượng nghị sĩ cho rằng ông chưa đưa ra đảm bảo đủ để ngăn quỹ được hồi sinh. Trong khi đó, ông Trump hôm 31/7 bảo vệ việc thành lập quỹ: "Nó đã chết, nhưng tôi ước gì nó không phải vậy".
Trong bài đăng ngày 1/8, ông Trump đi xa hơn khi đe dọa sẽ "thúc đẩy mạnh mẽ để thông qua Đạo luật chống vũ khí hóa" nếu Cornyn và Tillis không ủng hộ ông Blanche. Ông cũng tuyên bố sẽ giữ ông Blanche làm quyền Bộ trưởng Tư pháp, bỏ qua quy trình xác nhận của Thượng viện.
Cách dùng từ "thông qua" của ông Trump có thể hàm ý ông sẽ kêu gọi Quốc hội thành lập quỹ này thay vì thông qua Bộ Tư pháp. Tuy nhiên, nỗ lực lập pháp này khó có khả năng thành công khi cả hai đảng đều hoài nghi sâu sắc về quỹ.
Các nhà phê bình, bao gồm cả nhân viên thực thi pháp luật, lo ngại quỹ có thể được dùng để trả tiền cho những người ủng hộ ông Trump từng tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021 nhằm lật ngược kết quả bầu cử năm 2020. Lãnh đạo đảng Cộng hòa cũng gọi quỹ này là "độc hại về mặt chính trị" trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Tuần trước, các nhà lập pháp đã hủy cuộc bỏ phiếu dự kiến của Ủy ban Tư pháp Thượng viện để đưa ông Blanche ra trước toàn viện. Việc phê chuẩn ông Blanche đòi hỏi sự ủng hộ của tất cả thượng nghị sĩ Cộng hòa trong ủy ban, gồm cả Cornyn và Tillis.
Ông Trump cáo buộc Cornyn và Tillis theo đuổi mối thù chính trị, cho rằng cả hai "bực bội vì tôi không tán thành họ". Ông Tillis tuyên bố sẽ nghỉ hưu vào tháng 1 khi nhiệm kỳ kết thúc, trong khi ông Cornyn thất bại trong bầu cử sơ bộ trước Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton, người được ông Trump ủng hộ.
Tiến trình xác nhận ông Blanche bị chi phối bởi những câu hỏi về lòng trung thành với ông Trump và liệu ông có hành động độc lập với tư cách người đứng đầu cơ quan thực thi pháp luật tối cao Mỹ hay không. Ông Blanche đã thúc đẩy nhiều ưu tiên hàng đầu của ông Trump, gồm truy tố các đối thủ chính trị như cựu Giám đốc FBI James Comey.
Đầu tháng này, một thẩm phán liên bang phán quyết thỏa thuận giữa ông Trump và IRS, vốn cũng bảo vệ ông Trump và gia đình khỏi các cuộc điều tra thuế trong tương lai, là bất hợp pháp. Thẩm phán cũng cáo buộc ông Blanche có hành vi "bắt cá hai tay" khi làm việc cho cả ông Trump lẫn cơ quan liên bang mà ông Trump kiện.
