Ông Trump tuyên bố sẽ ký thỏa thuận với Iran vào ngày mai, trái ngược với quan chức Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/6 tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran “dự kiến sẽ được ký vào ngày mai”. Tuy nhiên, tuyên bố này trái ngược với phát ngôn trước đó của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei.

Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, ông Baghaei nói rằng bản ghi nhớ sẽ không được ký vào ngày Chủ nhật và các nhà đàm phán không có kế hoạch di chuyển ngay đến Geneva, Thụy Sĩ để chuẩn bị cho sự kiện như vậy. Ông Baghaei cho biết việc ký kết có thể diễn ra “trong những ngày tới”.

Vài giờ sau đó, ông Trump viết: “Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký vào ngày mai, và ngay sau khi ký, eo biển Hormuz sẽ MỞ CỬA CHO TẤT CẢ”. Ngày Chủ nhật cũng là sinh nhật lần thứ 80 của ông Trump.

Trong những ngày gần đây, Iran và Mỹ liên tục mâu thuẫn với nhau khi mô tả chi tiết về thỏa thuận dự kiến, mặc dù cả hai bên đều cho thấy một thỏa thuận đã gần kề hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chưa có điều khoản nào được công bố chính thức, với các quan chức Mỹ và Iran nhấn mạnh rằng thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất.

Ngoài việc mở eo biển Hormuz, ông Trump còn cho biết thỏa thuận sẽ là “MỘT BỨC TƯỜNG NGĂN VŨ KHÍ HẠT NHÂN!” và “sẽ không có tiền mặt được trao đổi”. Ông Trump cũng khẳng định “vào thời điểm thích hợp, khi mọi thứ yên ổn, chúng ta sẽ vào và lấy Bụi Hạt nhân”, ám chỉ kho dự trữ urani làm giàu của Iran.

Nhưng phát biểu trên truyền hình Press TV của Iran ngày 13/6, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nói rằng bản ghi nhớ ban đầu chỉ là điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân của Iran. Ông cho biết thêm rằng việc ký kết sẽ dẫn đến lệnh ngừng bắn ngay lập tức, nhưng Iran và Oman sẽ tiếp tục quản lý eo biển Hormuz. Vấn đề dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nước ngoài đối với Iran và giải phóng tài sản của nước này sẽ được thảo luận sau khi ký bản ghi nhớ.

Những diễn biến ngoại giao mới nhất diễn ra sau khi Mỹ và Iran trao đổi các cuộc tấn công trong hai ngày trong tuần này, đe dọa phá vỡ lệnh ngừng bắn kéo dài từ ngày 8/4. Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến tranh chống Iran vào ngày 28/2, giữa các cuộc đàm phán gián tiếp về tương lai chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ và Israel cũng từng phát động cuộc chiến tranh 12 ngày chống Iran vào năm 2025 trong một vòng đàm phán hạt nhân khác.

Các quan chức Iran cho biết sự thiếu tin tưởng sâu sắc vào Mỹ đã làm chậm tiến trình hướng tới một thỏa thuận lâu dài để chấm dứt cuộc chiến tranh hiện tại. Trong khi đó, ông Trump nhiều lần cam kết đạt được một thỏa thuận vượt trội hơn Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) năm 2015, được ký dưới thời đối thủ Dân chủ, cựu Tổng thống Barack Obama.

Thỏa thuận JCPOA, mà ông Trump đơn phương rút khỏi năm 2018, chứng kiến Tehran đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh tra quốc tế để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Trong nhiều năm, Iran duy trì rằng họ đang xây dựng chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích dân sự và không tìm kiếm vũ khí hạt nhân.

Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump lại cam kết rằng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được sẽ nghiêm ngặt hơn JCPOA. Ông nói: “Mối quan hệ của chúng ta với Iran là một mối quan hệ khác và tốt hơn nhiều so với các chính quyền trước đây”. Ông nói thêm: “Hy vọng quá trình này sẽ diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và suôn sẻ”. “Nếu không, chúng ta có lựa chọn thay thế cuối cùng, hy vọng sẽ không bao giờ phải sử dụng lại!” ông viết, mà không giải thích lời đe dọa của mình có nghĩa là gì.