Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ tăng gấp đôi thuế quan đối với ô tô, xe tải và thép nhập khẩu từ Canada lên mức 50%, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, đồng thời lần đầu tiên áp thuế 50% đối với phụ tùng ô tô Canada, trong bối cảnh đàm phán thương mại giữa hai nước đã đổ vỡ cuối tuần trước.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra hôm thứ Hai (giờ địa phương), chỉ vài ngày sau khi Mỹ áp thuế 50% lên một số sản phẩm của Canada kể từ thứ Bảy. Liên quan đến thép, vốn đã chịu thuế 50%, tuyên bố mới của Tổng thống Mỹ không rõ ràng về việc có tăng thêm hay không, trong khi phụ tùng ô tô là lĩnh vực trước đây chưa bị áp thuế.
Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Hãy sản xuất tại Mỹ và sẽ KHÔNG CÓ THUẾ QUAN. Canada sẽ không còn được đối xử như một tiểu bang nữa!” Ông cũng chỉ trích Canada là một trong những quốc gia khó giao dịch nhất thế giới, đồng thời khẳng định: “Chúng ta không cần Canada, họ mới cần chúng ta!”
Dữ liệu cho thấy Canada luôn là một trong hai đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Năm ngoái, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước đạt 872,3 tỷ USD, giảm 4,6%. Canada xuất khẩu hơn ba phần tư hàng hóa sang Mỹ và nhập khẩu gần một nửa hàng hóa từ nước này.
Giới phân tích cảnh báo, ngành sản xuất ô tô Mỹ phụ thuộc sâu vào chuỗi cung ứng tích hợp với Canada và Mexico, do đó thuế quan mới có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất tại Mỹ. Ông Flavio Volpe, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Canada, nhấn mạnh: “Thuế quan đe dọa của Mỹ đối với phụ tùng ô tô Canada sẽ do các nhà lắp ráp ô tô Mỹ chi trả. Nếu thiếu những phụ tùng đó, hoạt động lắp ráp ô tô trên toàn nước Mỹ sẽ phải dừng lại.”
Phía Nhà Trắng và đại diện chính phủ Canada chưa đưa ra bình luận ngay sau tuyên bố của ông Trump. Hai nước đã không thể đạt được thỏa thuận thương mại vào cuối ngày thứ Sáu, đổ lỗi cho nhau. Canada đã chuẩn bị các biện pháp thuế quan trả đũa đối với một số hàng hóa Mỹ sau khi ông Trump áp thuế 50% lên các sản phẩm Canada khác.
Các nhà sản xuất ô tô lớn chưa có phản hồi, nhưng các giám đốc điều hành giấu tên phát biểu với hãng tin Reuters bày tỏ hoài nghi về lời đe dọa này, lưu ý rằng ông Trump trước đây từng công bố các mức thuế lớn nhưng không thực hiện, và mức thuế như vậy sẽ chắc chắn gây ra sự trả đũa mạnh mẽ từ Canada. Họ cũng chỉ ra rằng thời điểm tháng 1 còn xa và nằm sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, do đó có thể đây là động thái nhằm nối lại đàm phán.
