Ông Trump đề cử Todd Blanche làm Bộ trưởng Tư pháp chính thức

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (giờ địa phương) đã chính thức đề cử ông Todd Blanche, luật sư riêng cũ của mình, vào vị trí Bộ trưởng Tư pháp – người đứng đầu cơ quan thực thi pháp luật hàng đầu nước Mỹ.

Hiện tại, ông Blanche đang đảm nhiệm vai trò quyền Bộ trưởng Tư pháp kể từ khi người tiền nhiệm Pam Bondi bị sa thải vào ngày 2/4. Ông đã đảm nhận cương vị này được khoảng 67 ngày. Theo Đạo luật Cải cách các Vị trí Khuyết của Liên bang, nhiệm kỳ tạm quyền thường bị giới hạn tối đa 210 ngày. Việc đề cử một ứng viên chính thức có thể cho phép ông Trump kéo dài hợp pháp thời gian tạm quyền vượt quá giới hạn này.

Việc đề cử ông Blanche dự kiến sẽ dẫn đến một phiên điều trần xác nhận căng thẳng tại Thượng viện. Đây không phải lần đầu tiên ông Blanche đối mặt với sự chất vấn của Thượng viện. Hồi tháng 3 năm ngoái, ông đã được xác nhận vào vị trí Phó Bộ trưởng Tư pháp với tỷ lệ phiếu 52-46 theo đúng đường lối đảng phái, với toàn bộ đảng Dân chủ phản đối. Đảng Cộng hòa hiện nắm đa số mong manh với 53 ghế tại Thượng viện gồm 100 thành viên.

Tuy nhiên, năm qua đã đặt ra nhiều câu hỏi mới về năng lực lãnh đạo Bộ Tư pháp của ông Blanche, cơ quan chịu trách nhiệm điều tra, truy tố và hệ thống nhà tù liên bang. Mặc dù việc xác nhận chỉ cần đa số đơn giản, nhưng có những lo ngại rằng nhiệm kỳ tạm quyền của ông Blanche có thể đã gây chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa.

Từ luật sư tư nhân đến chính phủ

Ông Blanche gia nhập vòng trong của ông Trump vào năm 2023, khi ông Trump phải đối mặt với bốn bản cáo trạng hình sự. Một trong số đó liên quan đến cáo buộc ông Trump đã chi tiền bịt miệng cựu diễn viên phim người lớn Stormy Daniels. Ông Trump cuối cùng bị kết tội 34 tội danh làm giả hồ sơ kinh doanh. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một tổng thống Mỹ bị kết tội hình sự, dù không phải đối mặt với án tù hay phạt tiền.

Ông Blanche là một phần trong đội ngũ bào chữa của ông Trump tại phiên tòa này. Sau đó, ông nằm trong số ít luật sư riêng của ông Trump tham gia chính quyền nhiệm kỳ hai, cùng với Emil Bove (nay là thẩm phán tòa phúc thẩm) và Lindsey Halligan (từng giữ chức quyền công tố viên liên bang trong thời gian ngắn).

Kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ hai vào tháng 1/2025, đã có lo ngại rằng Bộ Tư pháp mất đi tính độc lập trong hoạt động truy tố. Ông Blanche là trung tâm của một số lo ngại này. Với tư cách Phó Bộ trưởng, ông đã tham gia vào nhiều thời điểm gây tranh cãi nhất của Bộ Tư pháp năm qua.

Tháng 7 năm ngoái, ông Blanche đã phỏng vấn trực tiếp tội phạm tình dục Ghislaine Maxwell về vụ điều tra bạn tình cũ của cô là Jeffrey Epstein. Cuộc phỏng vấn được coi là nỗ lực xoa dịu chỉ trích về việc các nhân vật quyền lực như ông Trump biết gì về đường dây buôn người của Epstein. Sau khi khai rằng ông Trump không có hành vi sai trái, Maxwell được chuyển đến nhà tù an ninh thấp ở Texas, gây phẫn nộ. Sự tức giận về cách Bộ Tư pháp xử lý hồ sơ Epstein được cho là đã góp phần vào việc bà Bondi bất ngờ rời nhiệm sở.

Chia rẽ trong đảng Cộng hòa

Kể từ khi thay thế bà Bondi, ông Blanche tiếp tục là mục tiêu chỉ trích từ lưỡng đảng. Tháng trước, ông là một trong những kiến trúc sư của thỏa thuận dàn xếp gây tranh cãi chấm dứt vụ kiện 10 tỷ USD mà ông Trump đệ trình chống lại Sở Thuế vụ (IRS). Thỏa thuận này miễn trừ cho ông Trump và gia đình khỏi mọi cuộc kiểm toán thuế IRS trong tương lai và thành lập quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá 1,8 tỷ USD.

Ông Trump dùng thuật ngữ “vũ khí hóa” để mô tả các cáo trạng chống lại người ủng hộ ông, bao gồm những kẻ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021. Khi điều trần trước Quốc hội, ông Blanche từ chối loại trừ khả năng dùng quỹ này để bồi thường cho những người tham gia sự kiện ngày 6/1 từng tấn công cảnh sát. Sau đó, ông nói với ủy ban Hạ viện rằng quỹ này “không được tiến hành” sau phản ứng dữ dội từ lưỡng đảng.

Kể từ khi ông Blanche làm quyền Bộ trưởng Tư pháp, Bộ Tư pháp cũng đã đệ trình bản cáo trạng thứ hai gây tranh cãi chống lại ông James Comey, cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) và là người chỉ trích ông Trump. Các nhà phê bình chỉ trích đây là cuộc tấn công vào quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất.

Ngay khi tin đề cử lan truyền, các nghị sĩ Dân chủ lên tiếng kêu gọi Thượng viện bác bỏ đề cử. Ông Xavier Becerra, ứng viên Dân chủ hàng đầu trong cuộc đua thống đốc California, nói: “Todd Blanche không làm việc cho người dân Mỹ. Anh ta làm việc cho một người đàn ông”.

Trong khi đó, lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện tập hợp ủng hộ. Thượng nghị sĩ Chuck Grassley viết: “Tôi đã làm việc tốt với Quyền Bộ trưởng Tư pháp Blanche hơn một năm và đánh giá cao cam kết minh bạch và hỗ trợ thực thi pháp luật của ông ấy.”

Tuy nhiên, vẫn còn phải chờ xem liệu một số nhà phê bình đảng Cộng hòa tại Thượng viện có tuân theo lãnh đạo đảng hay không. Thượng nghị sĩ sắp mãn nhiệm Thom Tillis đã kêu gọi ông Blanche lên án những người biểu tình ngày 6/1 tấn công cảnh sát như một điều kiện để ông bỏ phiếu xác nhận.