Ông Lula cảnh báo ông Trump không can thiệp bầu cử Brazil

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva ngày 17/6 đã cảnh báo Mỹ không được can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống sắp tới của Brazil, dự kiến diễn ra vào tháng 10. Phát biểu được đưa ra sau khi cả ông Lula và người đồng cấp Mỹ Donald Trump tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Evian-les-Bains, Pháp.

Trong cuộc họp báo, ông Lula cho rằng ông Trump có quyền tiếp tục duy trì mối quan hệ với gia đình Bolsonaro — gia tộc của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, người lãnh đạo Brazil từ 2019 đến 2023. “Theo tôi, ông ấy có thể tiếp tục ủng hộ Bolsonaro, cha, con, cháu. Không vấn đề gì. Đó là chuyện của ông ấy. Sở thích mỗi người mỗi khác”, ông Lula nói.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Brazil vạch ra một ranh giới đỏ: không can thiệp vào bầu cử Brazil. “Đừng can thiệp vào bầu cử Brazil, bởi bầu cử Brazil là vấn đề của Brazil, cũng như bầu cử Mỹ là việc của họ, không phải của tôi. Tất cả những gì tôi muốn là sự tôn trọng dành cho Brazil giống như tôi dành cho Mỹ”, ông Lula nhấn mạnh.

Ông Lula hiện là ứng viên hàng đầu trong cuộc đua vào tháng 10. Nếu chiến thắng, đây sẽ là nhiệm kỳ thứ tư của ông với tư cách tổng thống Brazil. Ông từng giữ chức từ 2003 đến 2011, trước khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba không liên tiếp vào năm 2022. Đối thủ chính của ông là Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro, con trai cả của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, đại diện cho Đảng Tự do cực hữu.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump bị cáo buộc tìm cách gây ảnh hưởng đến các cuộc bầu cử ở Mỹ Latinh nhằm ủng hộ ứng viên cánh hữu. Tại Argentina, ông từng đe dọa ngừng hỗ trợ kinh tế trước cuộc bầu cử lập pháp năm ngoái, và tại Honduras, ông cảnh báo có thể đình chỉ viện trợ nếu ứng viên ông ưa thích không thắng cử.

Tại Brazil, những hành động của ông Trump đặt ra câu hỏi về việc liệu có cấu thành can thiệp bất hợp pháp vào hệ thống tư pháp nước này hay không. Ông Trump công khai ủng hộ gia đình Bolsonaro. Năm ngoái, sau khi ông Jair Bolsonaro bị buộc tội tìm cách lật ngược thất bại bầu cử năm 2022, ông Trump đã gửi công khai bức thư gọi vụ xét xử là “săn phù thủy”.

Ông Trump áp thuế lên một số hàng hóa Brazil và trừng phạt các thành viên hệ thống tư pháp nước này, trong đó có Thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes. Dù vậy, tháng 9 năm ngoái, ông Jair Bolsonaro vẫn bị kết án 27 năm tù vì âm mưu đảo chính.

Tại hội nghị G7, khi đề cập đến bản án dành cho con trai thứ ba của ông Jair là Eduardo Bolsonaro — người bị kết án 4 năm tù vì vận động hành lang gây can thiệp của Mỹ vào hệ thống tư pháp Brazil — ông Trump tỏ ra nhầm lẫn Eduardo với anh trai Flavio. Ông cũng cho rằng Brazil đã trở nên “nguy hiểm” và “thô bạo” về mặt chính trị đối với các quan điểm cánh hữu, đồng thời so sánh hệ thống bầu cử Mỹ với Brazil khi gọi bầu cử Mỹ là “hoàn toàn gian lận”.

Đáp lại, ông Lula bác bỏ lo ngại về máy bỏ phiếu điện tử của Brazil, gọi bỏ phiếu giấy là công nghệ “của thế kỷ trước” và đề nghị hướng dẫn ông Trump — người chỉ trích việc kiểm phiếu bằng điện tử — cách vận hành máy. Ông cũng đặt nghi vấn về mức độ hiểu biết của tổng thống Mỹ về Brazil: “Tôi nghĩ ông ấy không biết Brazil rõ. Nếu ông ấy chỉ biết Brazil qua mối quan hệ với gia đình Bolsonaro, thì ông ấy không thực sự biết Brazil”.