Ông Jeffries gặp riêng Kushner giữa lúc bầu cử giữa kỳ Mỹ căng thẳng

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Mỹ, ông Hakeem Jeffries, đã có cuộc gặp riêng với ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump và là cố vấn cấp cao bên ngoài. Đây được xem là tín hiệu cho thấy Nhà Trắng đang tìm cách hợp tác với phe Dân chủ nếu họ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ.

Theo thông tin ban đầu được báo New York Times đăng tải hôm 30/11, cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh phe Dân chủ có cơ hội giành lại đa số ghế tại Hạ viện, qua đó đưa ông Jeffries lên vị trí Chủ tịch Hạ viện. Tờ báo mô tả đây là cuộc gặp cấp cao với hy vọng tìm kiếm “điểm chung” giữa hai đảng.

Nội dung cuộc thảo luận được cho là xoay quanh các vấn đề từ nhà ở, nhập cư đến khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Người dân Mỹ đang phải vật lộn với giá cả leo thang do lạm phát, mà phe Dân chủ quy trách nhiệm cho chính quyền đảng Cộng hòa vì không kiểm soát được tình hình.

Trong một tuyên bố hôm 30/11, ông Jeffries không đề cập trực tiếp đến cuộc gặp nhưng nhấn mạnh chính quyền Cộng hòa cần từ bỏ cách tiếp cận “theo cách của tôi hoặc không gì cả” vốn đã “thất bại trước người dân Mỹ”. Ông nói: “Để ngăn chặn sự điên rồ này, chúng tôi đã nhiều lần nói rõ rằng cách tiếp cận cực đoan sẽ không hiệu quả và sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Câu hỏi là liệu đảng Cộng hòa có tham gia cùng chúng tôi hay không”.

Ông Kushner cũng đề xuất ông Jeffries nên gặp bà Susie Wiles, Chánh văn phòng Nhà Trắng, như một cuộc gặp tiếp nối. Tuy nhiên, phía ông Jeffries và Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận chính thức khi được Al Jazeera liên hệ.

Cuộc gặp diễn ra trong giai đoạn nước rút của chiến dịch bầu cử giữa kỳ căng thẳng. Nếu giành lại được Hạ viện, phe Dân chủ dự kiến sẽ dùng quyền giám sát để điều tra mạnh tay chính quyền Trump, bao gồm các cáo buộc Tổng thống và gia đình ông trục lợi cá nhân.

Chủ tịch Hạ viện đương nhiệm Mike Johnson đã bác bỏ cuộc gặp và hạ thấp vai trò của ông Kushner khi trả lời Fox News: “Tôi không biết điều đó là gì. Tôi biết Jared quan tâm đến nhiều thứ khác đang diễn ra”. Ông Johnson nói thêm rằng ông Kushner “đặt cược an toàn” và “không thực sự tham gia trực tiếp vào chính quyền, ít nhất là trong các hoạt động hằng ngày tại Nhà Trắng”. Ông cũng khẳng định: “Đừng đặt cược chống lại phe Cộng hòa tại Hạ viện” và tin rằng đảng của ông sẽ chiến thắng dù chiến tranh với Iran có kết thúc trước tháng 11 hay không.

Cuộc gặp cũng gây lo ngại cho một số người khi cho rằng ông Jeffries đang “chiều theo ý” một trong những cộng sự thân cận nhất của ông Trump. Tommy Vietor, cựu trợ lý của cựu Tổng thống Barack Obama, đồng thời là đồng dẫn chương trình podcast Pod Save America, bình luận: “Jared Kushner không có chức vụ chính phủ thực sự, anh ta chỉ dùng quan hệ gia đình để lấy tiền từ các nhà độc tài vùng Vịnh và tài trợ cho các thương vụ tham nhũng. Cách duy nhất ông Jeffries nên làm việc với anh ta là yêu cầu tài liệu và trát đòi hầu tòa”.

Mehdi Hasan, CEO của Zeteo, viết trên mạng xã hội: “Cuộc gặp duy nhất mà Hakeem Jeffries nên có với Jared Kushner là nói với anh ta rằng anh ta sẽ bị Hạ viện gọi lên điều tra tham nhũng ngay từ ngày đầu tiên phe Dân chủ kiểm soát Hạ viện. Đây chỉ là chuyện thảm hại từ lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện”. William Kristol, cựu chuyên gia theo đường lối can thiệp nhưng nay là tiếng nói hàng đầu của phong trào “Không bao giờ Trump”, cũng bày tỏ sự khó hiểu với cuộc gặp.

Trong thời gian ở Quốc hội, ông Jeffries luôn là người chỉ trích mạnh mẽ chính sách đối ngoại hiếu chiến của ông Trump, đặc biệt lên án “cuộc chiến liều lĩnh do lựa chọn” chống Iran của chính quyền và sự “thất bại trong việc chuẩn bị đầy đủ cho hậu quả của việc phát động chiến tranh với Iran”.

Giới phân tích cho rằng cuộc gặp cho thấy sự lo ngại sâu sắc của đảng Cộng hòa về nguy cơ mất đa số tại Quốc hội, đặc biệt là Hạ viện, cũng như nhu cầu tìm kiếm tiếng nói chung với phe đối lập khi Nhà Trắng muốn ngăn chặn những hậu quả chính trị tiềm tàng đối với tổng thống.

Ông Jeffries và ông Kushner không phải là người xa lạ. Cả hai từng hợp tác trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump để thông qua đạo luật mang tính bước ngoặt cho phép linh hoạt trong tuyên án đối với một số tội ma túy nhằm giảm bớt các bản án dài trong hệ thống nhà tù liên bang.

Dù không thân thiết, họ vẫn duy trì mối quan hệ làm việc chuyên nghiệp bất chấp những đòn tấn công liên tục của ông Trump nhằm vào ông Jeffries. Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ông Kushner nắm giữ ảnh hưởng lớn trong chính quyền dù không giữ chức danh chính thức. Ông đóng vai trò cố vấn cấp cao bên ngoài và Đặc phái viên hòa bình, thường xuyên thực hiện các sứ mệnh ngoại giao khi chiến tranh của Mỹ với Iran bước sang tháng thứ sáu.

Tuần trước, ông Kushner đã đến Trung Đông, gặp các nhà hòa giải Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập trước khi tới Tel Aviv gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về số phận của kế hoạch hòa bình Gaza 15 điểm mà Israel đã bác bỏ. Ông Trump mới chỉ gặp ông Jeffries một lần kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Sau cuộc gặp, tổng thống đã đăng tải hình ảnh deepfake về lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer và ông Jeffries trong trang phục sombrero với ria mép, bị nhiều người xem là phân biệt chủng tộc.

Ông Trump cho đến nay vẫn có thể phớt lờ Quốc hội bằng cách dựa vào quyền lực hành pháp hoặc vận động các nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ các quyết định đơn phương của mình. Tuy nhiên, tình thế có thể thay đổi nếu phe Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện, với các nhà lập pháp ngày càng muốn khẳng định vai trò của Quốc hội như một nhánh chính quyền ngang hàng, sẵn sàng kiểm soát Nhà Trắng chặt chẽ hơn.