Ông Alejandro Betancourt là ai, nhân vật gây tranh cãi được ông Trump giao phụ trách dầu mỏ Venezuela?

Doanh nhân Venezuela gây tranh cãi Alejandro Betancourt, người đã tích lũy khối tài sản khổng lồ dưới thời cựu Tổng thống xã hội chủ nghĩa Hugo Chavez và từng bị điều tra vì nghi ngờ rửa tiền, vừa được chính quyền Trump lựa chọn để đứng đầu một liên doanh dầu mỏ mới do Mỹ hậu thuẫn tại quốc gia Mỹ Latinh này.

Hôm thứ Sáu (18/4), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, theo đó Washington sẽ nắm quyền kiểm soát phần lớn hơn 65 tỷ thùng trữ lượng dầu đã được kiểm chứng của Venezuela.

Trong khuôn khổ thỏa thuận, chính phủ Mỹ dự kiến nắm giữ 35% cổ phần thụ động trong công ty North American Blue Energy Partners (NABEP) của ông Betancourt – hãng dầu lớn thứ hai tại Venezuela.

Trong một tuyên bố, ông Betancourt nói Venezuela “được ban tặng nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, người dân chăm chỉ và tiềm năng chưa được khai thác”, đồng thời khẳng định thỏa thuận sẽ “giải phóng tiềm năng đó vì lợi ích lớn lao của cả người Venezuela và người Mỹ”.

Vậy ông Betancourt, 46 tuổi, là ai và vì sao Tổng thống Trump lại dựa vào ông để khai thác lĩnh vực dầu mỏ Venezuela?

Alejandro Betancourt Lopez là ai?

Ông Betancourt làm giàu sau khi công ty Derwick Associates của ông trúng các hợp đồng xây dựng nhà máy điện dưới thời chính quyền Tổng thống Chavez sau cuộc khủng hoảng điện trầm trọng do hạn hán vào cuối thập niên 2000.

Các nhà phê bình cho rằng công ty này thường giành được hợp đồng mà không cần đấu thầu, kiếm được hàng tỷ USD. Ông Betancourt và các công ty khác nhận được hợp đồng béo bở trong thời kỳ Chavez thường được gọi là “bolichicos”, nghĩa là “các cậu ấm Bolivar”.

Theo các báo cáo truyền thông, tài sản ròng của ông được ước tính khoảng 2,6 tỷ USD.

Tuy nhiên, năm 2017, tổ chức giám sát chống tham nhũng Transparencia Venezuela cáo buộc công ty của ông thổi giá trong thời kỳ hạn hán.

Năm 2021, một báo cáo khác của Dự án Báo cáo Tội phạm có tổ chức và Tham nhũng (OCCRP) cho biết ông Betancourt có liên quan đến các mạng lưới tham nhũng và rửa tiền gắn với nhà nước Venezuela.

Trong hơn một thập kỷ qua, ông từng đối mặt với các cuộc điều tra rửa tiền tại Mỹ, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Năm 2025, vị tỷ phú Venezuela này đã bị bắt hai lần tại Anh sau các yêu cầu dẫn độ từ Thụy Sĩ và Tây Ban Nha liên quan đến các vụ rửa tiền bị cáo buộc.

Ông Betancourt, người có kinh nghiệm điều hành các mỏ dầu tại Venezuela, đã trở thành nhân vật được chính quyền Trump quan tâm khi tìm cách khai thác nguồn tài nguyên dầu mỏ rộng lớn của nước này.

Năm nay, theo các báo cáo truyền thông Mỹ, chính quyền Mỹ đã can thiệp vào các cuộc điều tra của Thụy Sĩ về ông Betancourt và thúc giục chính phủ Anh dỡ bỏ các hạn chế đi lại đối với ông.

Doanh nhân Venezuela đã bác bỏ các cáo buộc và chưa từng phải đối mặt với cáo buộc hình sự chính thức hay bản án nào.

Ông Betancourt cũng đứng đầu O'Hara Administration, một tập đoàn đầu tư quốc tế có trụ sở tại Tây Ban Nha, nơi ông giữ chức chủ tịch và là một trong những cổ đông chính của Hawkers, một công ty thương mại điện tử chuyên bán kính mát.

Sinh ra trong một gia đình giàu có tại thủ đô Caracas, ông Betancourt ban đầu làm việc trong lĩnh vực năng lượng sau khi hoàn thành khóa Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Oxford ở Anh.

Vào tháng 4/2024, ông đồng sáng lập NABEP, và một năm sau, ông nắm toàn quyền kiểm soát công ty có trụ sở chính tại Bridgetown, Barbados.

Vì sao ông Trump muốn hợp tác với Betancourt?

Việc ông Trump kiểm soát dầu mỏ Venezuela diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động do chiến tranh với Iran, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của Mỹ. Kho dự trữ của Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục. Đầu tuần này, ông Trump nói rằng ông sẽ dùng dầu Venezuela để lấp đầy kho dự trữ dầu của Mỹ.

Liên doanh với NABEP, công ty sản xuất khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, sẽ giúp mở rộng sản xuất, khi việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt, bao gồm cả tại Mỹ. Giá năng lượng cao có thể khiến ông Trump phải trả giá về mặt chính trị trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Hôm thứ Hai (21/4), Nhà Trắng công bố bảng thông tin cho biết Mỹ đang thành lập một liên doanh tư nhân với North American Blue Energy Partners – công ty mà chính quyền Trump muốn dùng để nắm giữ phần lớn hơn trong trữ lượng dầu của Venezuela.

Hồi tháng 1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từng cáo buộc chính quyền xã hội chủ nghĩa của Tổng thống Nicolas Maduro tạo ra điểm trung chuyển cho Trung Quốc và Nga.

“Đây là bán cầu của chúng ta – và Tổng thống Trump sẽ không để an ninh của chúng ta bị đe dọa”, ông Rubio nói sau chiến dịch quân sự tại Caracas.

Venezuela nắm giữ khoảng 17% tổng trữ lượng dầu của thế giới, nhưng do các lệnh trừng phạt của Mỹ và quản lý yếu kém, ngành dầu nước này vẫn chưa phát triển. Nước này hiện sản xuất khoảng một triệu thùng dầu mỗi ngày, chỉ chiếm khoảng 1% sản lượng toàn cầu.

Nhà lãnh đạo lâm thời Venezuela hoan nghênh thỏa thuận dầu khí, dự kiến sẽ bổ sung nguồn tiền rất cần thiết cho ngân khố nhà nước.

Việc hợp tác với Mỹ sẽ giúp NABEP dễ dàng hoạt động trong nền kinh tế Venezuela, nơi vẫn đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Trong một tuyên bố gửi hãng tin Reuters, NABEP cho biết: “Ông Betancourt đã hoạt động trong ngành dầu mỏ Venezuela hơn 15 năm với thành tích ổn định, gần đây nhất là dẫn dắt NABEP, nơi ông nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất của công ty”.

Công ty này cho biết thêm rằng họ có mục tiêu ngắn hạn là tăng sản lượng lên hơn 1 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Khoản đầu tư của chính phủ Mỹ vào liên doanh của Betancourt diễn ra thế nào?

Theo Nhà Trắng, trong thỏa thuận mới nhất với Venezuela, chính quyền lâm thời Venezuela đã cấp cho NABEP “quyền khai thác 17 mỏ dầu với trữ lượng đã kiểm chứng khoảng 65 tỷ thùng trong thời hạn 100 năm”. Nhiều mỏ trong số đó trước đây thuộc sở hữu của các công ty Nga hoặc Trung Quốc, Nhà Trắng lưu ý.

“NABEP cũng đã xây dựng một kế hoạch đầy tham vọng nhằm nhanh chóng mở rộng sản xuất bằng cách đầu tư tới 100 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ mới tại Venezuela, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ hàng nghìn việc làm được trả lương cao tại Venezuela và tạo ra hàng chục tỷ USD hoạt động kinh tế rộng lớn hơn”, Nhà Trắng cho biết thêm.

Trong khi đó, thỏa thuận sẽ trao cho Văn phòng Vốn Chiến lược của Lầu Năm Góc 35% quyền sở hữu trong công ty, theo tiết lộ của Nhà Trắng. Mỹ cũng sẽ được đảm bảo quyền mua 20% sản lượng theo giá gốc, do Bộ Ngoại giao điều phối.

Thỏa thuận, mà Nhà Trắng mô tả là đảm bảo “sự thống trị năng lượng của chúng ta trong thế kỷ tới”, được ký bởi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Hôm thứ Sáu, ông Trump nói thỏa thuận “TĂNG GẤP ĐÔI trữ lượng dầu của Mỹ”.

Nhưng đến thứ Hai, ông thừa nhận người tiêu dùng Mỹ sẽ không thấy giá xăng thay đổi ngay lập tức. Khi được hỏi về tiến độ tại Nhà Trắng, ông Trump nói “có thể mất một chút thời gian” trước khi giá giảm, đồng thời hạ thấp dự đoán của các nhà phân tích rằng có thể mất nhiều năm.

“Nếu là hai năm, bạn biết đấy, đó là một khoảng thời gian ngắn”, ông nói.