Nhà máy lọc dầu Nigeria bị tố sa thải công nhân vì gia nhập công đoàn, là chìa khóa trong kế hoạch giải quyết khủng hoảng nhiên liệu máy bay của Anh

Nhà máy lọc dầu Dangote ở Lagos, Nigeria, đang bị các công đoàn cáo buộc sa thải hơn 800 công nhân vì tham gia công đoàn, nhưng lại là nguồn cung chính cho kế hoạch của chính phủ Anh nhằm giải quyết tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay trước mùa hè.

Bộ trưởng Giao thông Anh Heidi Alexander cuối tuần qua tuyên bố rằng một phần giải pháp cho cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz là tăng nhập khẩu nhiên liệu từ Mỹ và Tây Phi. Nhà máy lọc dầu Dangote, thuộc sở hữu của tỷ phú giàu nhất châu Phi Aliko Dangote, bắt đầu sản xuất nhiên liệu máy bay từ tháng 1/2024. Theo số liệu từ công ty dữ liệu thị trường Kpler, khoảng 130.000 tấn nhiên liệu máy bay đã được nhập khẩu vào Anh trong tháng 3 từ nhà máy khổng lồ này.

Tuy nhiên, nhà máy Dangote bị các công đoàn chỉ trích là “đồn điền bóc lột”. Mùa thu năm ngoái, chính phủ Nigeria đã phải hòa giải khi công ty bị tố sa thải công nhân sau khi họ gia nhập công đoàn Pengassan (Hiệp hội Cán bộ Cấp cao Dầu khí và Khí đốt Nigeria). Công đoàn cáo buộc hơn 800 công nhân Nigeria bị sa thải vì tự nguyện tham gia công đoàn, và một số bị thay thế bằng lao động nước ngoài, chủ yếu từ Ấn Độ.

Phía Dangote phủ nhận các cáo buộc, cho biết chỉ có một cuộc tái cơ cấu hạn chế nhắm vào một số ít công nhân gây rối hoạt động và làm suy yếu sự ổn định của nhà máy. Họ khẳng định vẫn duy trì hơn 3.000 lao động Nigeria và không ngăn cản việc tham gia công đoàn. Tuy nhiên, Đại hội Lao động Nigeria cho rằng Dangote có “tiền sử nhất quán về việc chống công đoàn và thực hành lao động bóc lột”, trả một trong những mức lương thấp nhất trong ngành dầu khí Nigeria.

Chính phủ Nigeria đã can thiệp, xác nhận quyền tham gia công đoàn và tuyên bố rằng Dangote sẽ bắt đầu điều chuyển những lao động bị sa thải sang các công ty khác trong tập đoàn mà không giảm lương. Một thông báo nội bộ của công ty cho thấy các nhân viên bị ảnh hưởng đang được gọi trở lại. Người phát ngôn của Dangote Industries cho biết những lao động này đã được tái bố trí vào các lĩnh vực khác như muối, đường và xi măng, đồng thời phủ nhận việc họ bị sa thải vì tham gia công đoàn.

Từ cuối tháng 2, nhiên liệu hóa thạch từ Vịnh Ba Tư hầu như bị đình trệ do eo biển Hormuz – nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí đốt thế giới – gần như đóng cửa. Các nhà máy lọc dầu của Anh đã được yêu cầu tối đa hóa sản xuất nhiên liệu máy bay trong kế hoạch dự phòng, khi lo ngại máy bay có thể bị đình chỉ bay trong mùa hè này. Hiện Anh còn 4 nhà máy lọc dầu: Fawley (ExxonMobil), Humber (Phillips 66), Pembroke (Valero) và Stanlow (Essar).

Bộ trưởng Alexander thừa nhận sản lượng từ các nhà máy trong nước không đủ và đang tìm kiếm các nguồn khác, nhưng bà tự tin rằng đa số du khách sẽ có một mùa hè bình thường. “Chúng tôi đang nhập khẩu nhiều nhiên liệu máy bay hơn từ Mỹ. Chúng tôi cũng đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu trong nước tối đa hóa sản xuất. Chúng tôi có nhiên liệu từ các nhà máy lọc dầu ở bờ biển phía tây châu Phi”, bà nói.

Matt Stanley, người đứng đầu mảng thị trường tại Kpler, cho biết Dangote đang sản xuất nhiên liệu máy bay hết công suất. “Trong tháng 3, Anh đã mua 130.000 tấn. Hiện có 60.000 tấn đang trên đường và sẽ đến vào thứ Ba. Trung tâm nhập khẩu chính cho… Heathrow là Isle of Grain. Với nhiên liệu máy bay, bạn sẽ trả những gì bạn phải trả. Những người chiến thắng sẽ là các nhà máy lọc dầu Mỹ và Dangote. Bạn đến với bất kỳ ai có thùng nhiên liệu. Vấn đề không phải là giá cả, mà là khối lượng, và họ chỉ muốn giữ cho guồng máy tiếp tục quay”, ông nói.