Người Venezuela kiện hãng hàng không Mỹ vì chở họ đến nhà tù El Salvador

Một vụ kiện được đệ trình lên tòa án liên bang ở Washington DC vào tuần này cáo buộc các công ty CSI Aviation và GlobalX đã vi phạm dân quyền, giam giữ trái phép, cố ý gây tổn thương tinh thần và nhiều hành vi khác khi tham gia vận chuyển những người Venezuela đến El Salvador.

Theo đơn kiện, CSI và GlobalX đã “cố gắng hết sức” để thực hiện các “chuyến bay dẫn độ” tới El Salvador, “phối hợp với chính phủ Mỹ, vi phạm trắng trợn luật pháp Mỹ và quốc tế”.

Tháng 3 năm ngoái, chính quyền Trump đã trục xuất hơn 230 người Venezuela đang bị giam giữ tại Mỹ sang El Salvador, nơi họ bị giam 4 tháng trong nhà tù khủng bố an ninh tối đa và bị tra tấn.

Đơn kiện cáo buộc CSI và GlobalX đã cố tình vận chuyển những người này tới El Salvador, bất chấp lệnh của thẩm phán liên bang yêu cầu các chuyến bay quay trở lại, và bất chấp việc biết rằng họ có thể bị tra tấn bên trong Trung tâm Giam giữ Khủng bố (Cecot) của nước này.

“Nếu không có sự tiếp tay của CSI và GlobalX, các nguyên đơn và những người trong nhóm đã không bị đưa đến Cecot”, đơn kiện nêu rõ.

Vụ kiện được một nhóm luật sư nhân quyền đệ trình vào ngày 17/7 và được tờ Guardian đưa tin đầu tiên. Đây là một trong những nỗ lực mới nhất của các tổ chức nhân quyền nhằm buộc các nhà thầu tư nhân chịu trách nhiệm về vai trò của họ trong các vụ lạm dụng bị cáo buộc từ chiến dịch chống người nhập cư của chính quyền Trump.

CSI Aviation Inc có trụ sở tại Texas và GlobalX có trụ sở tại Florida. Cả hai công ty đều đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch trục xuất hàng loạt của chính quyền. CSI đã giúp môi giới “gần như tất cả” các chuyến bay trục xuất thông qua hợp đồng trị giá nhiều triệu USD với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). CSI là đối tác nhận được hợp đồng có giá trị cao nhất từ ICE, với doanh thu từ ICE trong năm 2025 lên tới 1,23 tỷ USD.

Ngày 15/3 năm ngoái, ông Donald Trump đã viện dẫn Đạo luật Kẻ thù Ngoại bang như một chiến lược trục xuất hàng trăm người nhập cư Venezuela khỏi Mỹ. Sau đó, chính quyền đã vây bắt 252 người Venezuela và El Salvador đang bị ICE giam giữ và trục xuất họ tới El Salvador. Chính quyền chưa bao giờ chứng minh được những người Venezuela này là thành viên của băng đảng Tren de Aragua.

Cùng ngày Đạo luật Kẻ thù Ngoại bang được viện dẫn, GlobalX, “làm việc theo sự chỉ đạo của CSI”, đã bố trí ba máy bay tại một sân bay ở Texas để chuẩn bị cho việc trục xuất. Sau khi các máy bay đã cất cánh tới Trung Mỹ, một thẩm phán liên bang ở Washington DC đã ra lệnh chúng phải quay trở lại Mỹ. Chính quyền và các hãng hàng không đã phớt lờ lệnh của tòa và cuối cùng vẫn hạ cánh xuống El Salvador.

Khi tới El Salvador, lực lượng an ninh nước này đã lên máy bay, đánh đập những người bị trục xuất và đưa họ tới Cecot. Một báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền công bố tháng 11/2025 cho biết những người này đã “phải chịu đựng sự giam giữ tùy tiện và mất tích cưỡng bức theo luật nhân quyền quốc tế”.

Bốn tháng sau, vào tháng 7/2025, nhóm người Venezuela được trả về nước sau một thỏa thuận trao đổi tù nhân giữa ba nước. Đến nay, chính phủ Mỹ vẫn chưa công bố toàn bộ danh sách những người bị trục xuất tới Cecot.

Các nguyên đơn chính trong vụ kiện cho biết họ bị đau đầu hàng ngày, khó ngủ và đau khổ về tinh thần từ trải nghiệm này. CSI và GlobalX chưa phản hồi về vụ kiện. Thẩm phán James Boasberg, người đang xử lý vụ án trục xuất Cecot ban đầu, sẽ giám sát các thủ tục tố tụng và quyết định liệu toàn bộ nhóm người Venezuela có thể kiện hay không.