Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (LHQ) Volker Turk hôm thứ Sáu (5/6) đã kêu gọi mở cuộc điều tra độc lập về tình trạng gia tăng mạnh số ca tử vong trong các trung tâm giam giữ người di cư dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump.
Trong một tuyên bố, ông Turk bày tỏ lo ngại về sự thiếu minh bạch xung quanh các ca tử vong này. Theo thống kê của chính phủ Mỹ, từ đầu năm đến nay đã có ít nhất 19 trường hợp tử vong, trong khi cả năm 2024 là 11 ca và năm 2025 là 33 ca.
“Những người chịu trách nhiệm vi phạm pháp luật phải bị đưa ra xét xử, và quyền được biết sự thật, công lý, bồi thường cũng như các đảm bảo không tái diễn của gia đình nạn nhân phải được thực thi,” người đứng đầu cơ quan nhân quyền LHQ nhấn mạnh.
Các tổ chức nhân quyền và luật sư di trú cho rằng sự gia tăng số ca tử vong là hệ quả của tình trạng bỏ bê có hệ thống, điều kiện giam giữ vô nhân đạo và lạm dụng. Chính quyền Trump đã mở rộng nhanh chóng mạng lưới các trung tâm giam giữ người di cư, trong đó nhiều cơ sở do các nhà thầu tư nhân vận hành, nhằm thực hiện chương trình trục xuất hàng loạt.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump khẳng định chính quyền của ông đã đạt “Tỷ lệ bắt giữ trung bình hàng ngày cao nhất lịch sử của ICE và CBP, bao gồm tổng số người bị giam giữ với lệnh trục xuất cuối cùng, vượt xa bất kỳ tổng thống nào trước đây!”
Trường hợp tử vong mới nhất được báo cáo là công dân Gruzia Mamuka Artmeladze, qua đời tại một cơ sở giam giữ ở Louisiana vào ngày 4/6, nâng tổng số ca tử vong trong năm 2026 lên 19.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) trong một báo cáo đầu tháng này cho biết: “Tỷ lệ tử vong trong các cơ sở giam giữ của ICE đang ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ và đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của Trump bắt đầu. Tỷ lệ này cao gần gấp bốn lần so với chính quyền Biden và cao hơn hai lần rưỡi so với nhiệm kỳ đầu của Trump.”
Báo cáo của HRW nêu rõ 52 người đã tử vong khi bị giam giữ trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, với độ tuổi từ 19 đến 75, thuộc 20 quốc tịch khác nhau.
Ông Turk cũng đề cập đến “những cáo buộc đáng lo ngại về việc sử dụng vũ lực” tại các cơ sở này, đồng thời cho biết 5 trong số các ca tử vong được ghi nhận trong năm 2026 được phân loại là tự tử. Ông đặc biệt quan ngại về việc sử dụng biệt giam – hình thức bị LHQ coi là tra tấn nếu kéo dài quá 15 ngày – vì có liên quan tới nguy cơ tự tử cao hơn.
“Tất cả những yếu tố này làm gia tăng tình trạng dễ bị tổn thương và đặt ra những lo ngại nghiêm trọng về việc liệu một số ca tử vong trong các cơ sở giam giữ của ICE có thể đã được ngăn chặn hay không,” ông nói.
