Người định cư Israel đẩy người chăn cừu Palestine rời khỏi đất chăn thả

Các cuộc tấn công của người định cư Israel chống lại người Palestine ở Bờ Tây gia tăng mạnh mẽ từ tháng 10-2023, sau khi chính phủ Israel mới lên nắm quyền với sự tham gia của các bộ trưởng cực hữu. Người chăn cừu và nông dân Palestine tại nhiều khu vực bị đe dọa, tài sản bị phá hủy và đàn gia súc bị đánh cắp, buộc họ phải rời bỏ vùng đất đã sinh sống qua nhiều thế hệ.

Mukhlis Masa'id, cư dân của Khirbet Yarza thuộc thung lũng Jordan, kể rằng 14 gia đình với khoảng 100 người Palestine đã phải rời bỏ ngôi làng của họ từ đầu năm 2026 do các cuộc tấn công gần như hàng ngày của người định cư. Họ chứng kiến mùa màng bị phá hoại, nhà cửa bị tấn công, người chăn cừu và nông dân bị hành hung. “Những người định cư có nhiều phương tiện liên lạc với nhau. Khi chúng tấn công những người chăn cừu, hàng chục người tập hợp lại để đe dọa họ. Trong khi đó, chúng tôi không có phương tiện di chuyển để tiếp cận và bảo vệ họ”, Masa'id nói.

Người định cư còn đánh cắp hàng trăm con cừu và gia súc. Sau khi rời đi, nhiều con cừu chết vì bệnh tật do điều kiện chăn thả chật chội. “Những gì chúng tôi đang sống bây giờ không còn giống cuộc sống ở Yirza nữa”, ông nói thêm.

Không chỉ giới hạn ở vùng C (khu vực do Israel kiểm soát hoàn toàn, chiếm hơn 60% diện tích Bờ Tây), các cuộc tấn công còn lan sang vùng A, nơi về mặt lý thuyết thuộc quyền kiểm soát của Chính quyền Palestine. Zuhair Abu Shaar, ở Jifna phía bắc Ramallah, bất ngờ bị một nhóm người định cư Israel xông vào chuồng gia súc của ông vào ngày 15-4. Khi dân làng chống trả, nhóm này rút đi nhưng quay lại sau 30 phút với 12 xe quân sự Israel. “Chúng đánh cắp 180 con gia súc, hành hung chúng tôi và bắn vào chân một người hàng xóm. Khi tôi cố gắng bảo vệ cháu trai, chúng đánh tôi, còng tay và dí súng vào đầu tôi”, Abu Shaar kể. Thiệt hại của ông ước tính không dưới 450.000 shekel (khoảng 150.000 USD).

Nidal Younis, người đứng đầu hội đồng làng Masafer Yatta phía nam Hebron, cho biết trong ba năm qua, hầu như toàn bộ đất chăn thả trong khu vực đã bị người định cư chiếm đoạt. Mười hai tiền đồn định cư mới đã được lập xung quanh Masafer Yatta. Hơn 90% diện tích đất trồng cây vụ đông bị tịch thu. “Năm ngoái, người định cư ngăn cản người dân thu hoạch mùa màng, đồng thời đưa cừu của chúng đến gặm cỏ trên đồng. Chúng còn tấn công máy kéo và nông dân”, Younis nói. Vào ngày 27-1, người định cư tấn công một ngôi làng ở Masafer Yatta và đánh cắp 300 con gia súc. Số lượng gia súc tại đây hiện chỉ còn 25% so với vài năm trước.

Theo báo cáo của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo (OCHA) của Liên Hợp Quốc vào tháng 5-2026, số vụ người định cư gây thương vong hoặc thiệt hại tài sản hàng tháng tại thung lũng Jordan đã tăng từ 2 vụ/tháng năm 2020 lên 27 vụ/tháng trong bốn tháng đầu năm 2026. OCHA cảnh báo việc nhắm mục tiêu vào nông nghiệp Palestine đe dọa khả năng duy trì sinh kế của các gia đình. Một báo cáo năm 2025 của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cho thấy gần 2/3 trong số 72.000 hộ nông dân và chăn nuôi ở Bờ Tây cần hỗ trợ khẩn cấp.

Abbas Melhem, người đứng đầu Liên minh các hiệp hội nông nghiệp Palestine, cho biết 87% lĩnh vực chăn nuôi tập trung ở khu vực từ Masafer Yatta đến thung lũng Jordan, mà hơn 90% diện tích bị cấm đối với nông dân và người chăn cừu Palestine trong khi đàn gia súc của người định cư được tiếp cận không hạn chế. Số lượng gia súc ở Bờ Tây và Gaza đã giảm từ 1,75 triệu con cách đây bốn năm xuống còn 480.000 con hiện nay. “Tôi không nói quá khi cho rằng nếu tình hình tiếp diễn, Palestine sẽ buộc phải mua gia súc hiến tế từ người định cư, những người được quân đội Israel bảo vệ hoàn toàn”, Melhem cảnh báo. “Chúng ta đang trên bờ vực sụp đổ an ninh lương thực ở cả lĩnh vực thực vật và động vật nếu không có sự can thiệp quốc tế.”