Người đàn ông 92 tuổi kể lại vụ người định cư Israel tấn công nhà thờ Hồi giáo ở Bờ Tây
Mohammad Mansour
Cụ ông 92 tuổi người Mỹ gốc Palestine kể lại khoảnh khắc suýt bị thiêu sống khi người định cư Israel tấn công nhà thờ Hồi giáo ở Bờ Tây, trong bối cảnh các cuộc tấn công leo thang từ đầu năm 2026. Liên Hợp Quốc ghi nhận hơn 13 người Palestine thiệt mạng, 117 ngôi làng bị ảnh hưởng, cùng 551 vụ tấn công chỉ trong tháng 5.
Sau khi cầu nguyện Maghrib tại nhà thờ Hồi giáo al-Marah ở thị trấn Deir Dibwan gần Ramallah, ông Yasser Saqer Rashid, 92 tuổi, ngồi ở một góc và đọc kinh Quran. Nhưng vài phút sau, tiếng ồn ào bên ngoài thu hút sự chú ý của ông.
Những người định cư Israel đang xông vào sân nhà thờ. Ông Rashid kể rằng một người định cư đã đổ chất gây cháy lên cửa sổ nhà thờ. "Hắn muốn thiêu sống tôi," ông nói với Al Jazeera. "Tôi bị sốc khi thấy một người định cư cầm bom xăng chỉ thẳng vào mặt và quần áo tôi gần cửa sổ."
Trong khi mức độ thiệt hại về cấu trúc của nhà thờ al-Marah vẫn chưa rõ, camera giám sát ghi lại cảnh những người định cư đeo mặt nạ đột nhập vào các phòng bên trong, sau đó ra ngoài đốt sáu xe của cư dân địa phương. Ở thị trấn Burqa lân cận, nhà thờ al-Noor cũng bị tấn công bằng chất gây cháy ngay sau đó.
Các cuộc tấn công của người định cư gia tăng mạnh kể từ cuộc chiến của Israel ở Gaza, nơi hơn 73.000 người đã thiệt mạng. Ngày 17/6, nhóm Hamas lên án những người định cư Israel đốt phá một nhà thờ Hồi giáo ở làng Jiljilya gần Ramallah. Trong nhiều trường hợp, người định cư có sự hộ tống của lực lượng Israel. Ít nhất 13 người Palestine đã thiệt mạng ở Bờ Tây từ đầu năm nay, theo dữ liệu Liên Hợp Quốc.
Theo Ủy ban Chống Định cư và Tường Chắn, trong tháng 5/2026, lực lượng Israel và người định cư đã thực hiện 22 cuộc tấn công riêng biệt vào các địa điểm tôn giáo Hồi giáo, chủ yếu ở Hebron, Nablus, Jenin, Jericho và Ramallah. Tại miền đông Ramallah, hàng chục nhà thờ và nhà dân bị nhắm đến bằng chất gây cháy trong các cuộc tấn công phối hợp nhằm đuổi gia đình Palestine khỏi đất đai của họ.
Ông Mansour Mansour, thị trưởng Deir Dibwan, cho biết những kẻ tấn công phân chia vai trò tỉ mỉ: một nhóm nhắm vào nhà thờ và người già, nhóm khác tấn công nhà gần đó, nhóm thứ ba đốt xe và hoa màu trước khi rút lui.
Ở phía bắc, tại làng Beit Imrin gần Nablus, ông Sadeq Faqih, 41 tuổi, xây nhà năm 2020 nhưng phải biến nó thành pháo đài sau khi một tiền đồn định cư xuất hiện gần đó. Đêm 21/4/2026, một nhóm người định cư đột nhập, phá cửa kính và cố gắng vào nhà chính trước khi người dân địa phương can thiệp. Lực lượng Israel đến 20 phút sau, xem camera nhưng vụ việc sau đó bị đóng với lý do "thủ phạm không xác định".
Ông Faqih buộc phải bao quanh nhà bằng dây thép gai và gia cố song sắt cửa sổ. "Nó trở thành một nhà tù thực sự," ông nói, nhưng "chúng tôi sẽ không rời bỏ nhà cửa trong bất kỳ hoàn cảnh nào." Vợ ông, Abeer, đang mang thai 36 tuần khi vụ tấn công xảy ra. Bà sảy chân, vỡ ối và sinh non. Bé Saleh chào đời vài giờ sau đó, hiện vẫn nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện Ramallah vì nhiễm khuẩn Pseudomonas và vấn đề phổi.
Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên Hợp Quốc (OCHA), hơn 117 làng mạc và cộng đồng ở Bờ Tây đã bị di dời toàn bộ hoặc một phần do các cuộc tấn công của người định cư. Trong tháng 5/2026, 551 vụ tấn công do người định cư thực hiện, phá hủy 155 công trình Palestine. Các vụ tấn công vào đất nông nghiệp khiến 7.222 cây bị đốt hoặc nhổ, trong đó có 3.317 cây olive.
Kể từ khi chiến tranh Gaza bắt đầu vào tháng 10/2023, người định cư đã lập ít nhất 165 tiền đồn mới. Dân số định cư ở Bờ Tây và Đông Jerusalem tăng từ 250.000 người những năm 1990 lên hơn 750.000 hiện nay. Tuần trước, Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) tuyên bố việc di dời người Palestine khỏi Bờ Tây là một phần chiến lược thanh lọc sắc tộc có chủ ý của chính phủ Israel.