Người bệnh nặng trong trại giam nhập cư Florida đối diện nguy cơ bị trục xuất tới châu Phi

Thân nhân của các trại viên nhập cư mắc bệnh nặng tại hai cơ sở giam giữ ở bang Florida (Mỹ) cho biết giới chức đang chuẩn bị trục xuất những người này đến các quốc gia chưa được công bố ở châu Phi, dù tình trạng sức khỏe của họ đang xấu đi rõ rệt. Các chuyến bay có thể được thực hiện ngay từ thứ Tư, theo thông tin từ gia đình các trại viên và tổ chức vận động quyền nhập cư Workers Circle – đơn vị đang theo dõi điều kiện giam giữ và liên lạc với người bên trong hai cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tại Nam Florida.

Theo Workers Circle, nhiều trại viên đang bệnh với các mức độ khác nhau đã bị đưa vào diện trục xuất khẩn cấp, và tổ chức này chỉ biết về chiến dịch trong vài ngày gần đây. Bà Arianne Betancourt, điều phối viên quyền nhập cư của tổ chức, cho biết tại cuộc họp báo tối thứ Ba: “Tôi nhận được điện thoại từ một số trại viên thông báo rằng họ bị đưa vào phỏng vấn với các nhân viên trục xuất, tại đó họ được cho biết vì tình trạng y tế của mình, Mexico sẽ không tiếp nhận, và họ sẽ bị gửi đến châu Phi”. Bà nói thêm: “Chúng tôi biết rằng một khi bị trục xuất và đưa đến các quốc gia thứ ba này, họ không được chăm sóc y tế trong trại giam. Họ gặp khó khăn trong việc tiếp cận thuốc men”.

Những trại viên bị ảnh hưởng đang ở Trung tâm xử lý Krome North tại Miami – nơi bị phát hiện quá tải nghiêm trọng theo báo cáo của thanh tra chính phủ hồi tháng trước – và Trung tâm chuyển tiếp Broward ở Pompano Beach. Cả hai cơ sở đều do các công ty tư nhân vận hành thay mặt ICE.

Bà Anisley Cortés, vợ của ông Noslén Sendra, 41 tuổi, quốc tịch Cuba, cho biết chồng bà bị giam từ tháng 11 năm ngoái, ban đầu tại trại nhập cư “Alligator Alcatraz” nay đã đóng cửa, và tại Krome từ tháng Tư. Ông mắc bệnh tiểu đường không kiểm soát và viêm tụy cấp khiến phải nằm viện nhiều tuần hồi đầu năm nay. Bà kể: “Ông ấy sụt hơn 50 pound (khoảng 23 kg). Họ không cho ông ấy thuốc, không cung cấp đủ thức ăn. Đó là quãng thời gian ác mộng với cả gia đình. Ông ấy rất yếu và cần được chăm sóc y tế đúng mức”.

Theo bà Cortés, Cuba sẽ không tiếp nhận chồng bà như một người bị trục xuất, và gia đình hiện có bằng chứng Mexico cũng từ chối vì ông quá ốm. Bà nói: “Họ bảo ông ấy rằng vì không được hai nước đó chấp nhận, ‘thôi được, chúng tôi sẽ phải đưa anh đến châu Phi’. Họ nói Mexico không nhận vì ông ấy cần quá nhiều loại thuốc, rồi bảo ‘dù sao chúng tôi cũng phải trục xuất anh’”. Gia đình hiện sống trong tình trạng không biết chắc về sức khỏe của ông, hoặc liệu có còn gặp lại ông hay không.

Luật sư về quyền nhập cư Shalyn Fluharty cho biết thông tin từ các trại viên cho thấy các chuyến bay trục xuất sắp diễn ra. Bà nói: “Chúng tôi được biết ngay trong tuần này, trong vài ngày tới, có thể là thứ Năm và thứ Sáu, sẽ có hai chuyến bay đến châu Phi, cụ thể là Cộng hòa Trung Phi, và chúng tôi cũng tin có thể là Burundi”.

Theo bà Fluharty, những người bị trục xuất trước đây từng bị còng tay, còng chân và đai quanh eo trong các chuyến bay kéo dài, và một số người phản đối bị quấn toàn thân, không thể cử động. Bà nhận định: “Dựa trên những gì đã thấy trước đây, chúng tôi dự đoán điều tương tự sẽ xảy ra với những người này trong tuần này. Hành trình có thể kéo dài tới 24 giờ. Điều gì sẽ xảy ra với người mắc bệnh tim, nguy cơ đột quỵ cao, hoặc bị tiểu đường và cần tiếp cận thức ăn hay insulin đều đặn? Những tình trạng này khiến cơ thể vốn đã yếu ớt của họ trở nên nguy hiểm đến tính mạng”.

Khi được đề nghị bình luận, người phát ngôn Bộ An ninh Nội địa Mỹ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân của các trại viên bị ảnh hưởng. Bộ này không trả lời thêm sau khi được cung cấp thông tin chi tiết về ông Sendra.

Bà Betancourt cho biết các gia đình đối mặt nguy cơ bị trả đũa đối với thân nhân của họ khi lên tiếng. Bà nói: “Đây không phải câu chuyện cá biệt. Báo cáo của thanh tra chính phủ xác nhận tình trạng thiếu chăm sóc y tế bên trong trại giam Krome. Các gia đình đã yêu cầu giám sát, và mỗi ngày họ đều phải đối mặt với nỗi sợ thực sự khi lên tiếng bảo vệ người thân”.

Trong hai lần kiểm tra đột xuất tại Krome hồi tháng Năm, thanh tra chính phủ Mỹ phát hiện nhiều vi phạm tiêu chuẩn giam giữ, trong đó có tình trạng quá tải nghiêm trọng. Báo cáo cho biết cơ sở này giam 1.102 người trong khi công suất tối đa là 882, điều “gây nguy hiểm cho hoạt động an toàn và có trật tự trong cơ sở”. Các vi phạm khác gồm số lượng nhà vệ sinh, bồn rửa và vòi sen hoạt động không đủ; trước đó cũng có phản ánh về việc nữ trại viên buộc phải dùng nhà vệ sinh trước mặt nam giới, và người mới đến bị giữ hơn 24 giờ trên xe buýt ở bãi đỗ vì thiếu chỗ.

Theo các nhà vận động, chiến dịch siết chặt nhập cư quy mô lớn trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump đã khiến các trung tâm giam giữ trên toàn nước Mỹ quá tải, và Bộ An ninh Nội địa tìm cách giảm tải bằng việc tăng các chuyến bay trục xuất đến cái gọi là quốc gia thứ ba. Thực tiễn gây tranh cãi này được Tòa án Tối cao Mỹ chấp thuận hồi tháng trước, đã đưa hàng trăm trại viên đến ít nhất một chục quốc gia châu Phi nơi họ không có quan hệ ràng buộc nào.

Báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) công bố đầu tháng này ghi nhận nhiều trường hợp đối xử lạm dụng trong và sau các chuyến bay, cùng việc trại viên bị đàn áp, giam giữ tùy tiện và tra tấn sau khi đến nơi.