Nghi vấn chiến dịch mạng của Israel gây lo ngại tại Iran và Lebanon

Theo các chuyên gia an ninh, tình báo Israel được cho là đang chuyển hướng sang mạng xã hội nhằm thu thập thông tin và tuyển mộ những người có thể trở thành cộng tác viên tại Lebanon và Iran, thông qua các quảng cáo và lời kêu gọi được thiết kế phù hợp với từng đối tượng địa phương.

Một tài khoản Instagram tự nhận thuộc cơ quan tình báo đối ngoại Mossad của Israel đã đăng các thông điệp bằng tiếng Arab, khuyến khích người dùng liên lạc qua các kênh bảo mật. Tài khoản này được xác minh và hoạt động với tên định danh @themossad_official, đăng tải các lời kêu gọi tuyển mộ bằng phương ngữ Arab Lebanon, trong đó có lời mời mọi người tìm hiểu cơ hội mới bằng cách mở cuộc trò chuyện riêng tư.

Trang cá nhân này nổi bật với các thước phim được ghim bằng tiếng Arab như “Lebanon” kèm ảnh các tay súng, “Israel”, “Mossad muốn bạn!”, “Bảo vệ” và “Hãy nghĩ về tương lai của bạn”.

Tháng 8/2025, Tổng cục An ninh Lebanon đã cảnh báo người dân không tương tác với tài khoản Instagram nói trên.

Bẫy việc làm giả

Tại Lebanon, nơi nhiều người dân đang chật vật vì kinh tế khủng hoảng kéo dài, giới chức an ninh đã cảnh báo về các nỗ lực tuyển mộ tình báo được cho là của Israel thông qua mạng xã hội.

Tháng 1/2025, tờ Al Akhbar của Lebanon đưa tin các điệp viên tình báo Israel tìm cách tuyển mộ công dân Lebanon qua quảng cáo việc làm giả trả lương cao và qua liên hệ trực tiếp trên WhatsApp. Chuẩn tướng về hưu Mounir Chehade nói với tờ báo rằng các nỗ lực tuyển mộ nhắm vào những khu vực có đông người ủng hộ Hezbollah, gồm vùng ngoại ô phía nam Beirut, miền nam Lebanon và thung lũng Bekaa.

Cũng trong tháng 1/2025, Tổng cục An ninh Lebanon cảnh báo người dân không tương tác với một trang Facebook tên SAWA, với nghi ngờ đây là vỏ bọc của Mossad nhằm tuyển mộ công dân Lebanon. Đến tháng 12/2025, một tờ báo Lebanon khác là L’Orient Today đưa tin cơ quan an ninh đã cảnh báo người dân không tương tác với một trang mạng xã hội tự xưng là “Đơn vị 504”, vốn tuyên bố đại diện cho đơn vị tình báo con người của quân đội Israel và đang tìm người muốn gia nhập hàng ngũ.

Những lo ngại này đi kèm với các vụ bắt giữ người bị cáo buộc chuyển thông tin nhạy cảm cho Israel. Tháng 10/2025, truyền thông đưa tin giới chức Lebanon trước đó đã bắt 32 người bị tình nghi cung cấp thông tin cho Israel, được sử dụng để nhắm mục tiêu vào các thủ lĩnh Hezbollah.

Nhắm vào cơ sở ủng hộ Hezbollah

Nhà nghiên cứu học thuật và chính trị Wissam Nassif Yassin nói với Al Jazeera rằng tình báo Israel sử dụng tiếng Arab Lebanon trên các nền tảng này để tránh gây nghi ngờ và tạo thuận lợi cho việc liên lạc. Theo ông, phía Israel tập trung vào mọi tầng lớp xã hội vì cho rằng mỗi người đều có thể bị xâm nhập từ một góc độ riêng, dựa trên thực tế Hezbollah ở Lebanon đã hòa vào cốt lõi xã hội Lebanon. “Họ nhắm trước hết vào các thành viên của đảng, thứ hai là môi trường kháng chiến, và thứ ba là môi trường xung quanh”, Yassin nói.

Dù Israel từng đạt nhiều thành công đáng chú ý trong hoạt động tình báo tại Lebanon, trong đó có việc thu thập thông tin dẫn đến các cuộc tấn công nhắm vào thủ lĩnh và thành viên Hezbollah, Yassin cho rằng việc cộng tác với Israel vẫn bị phản đối rộng rãi ở Lebanon. Ông cũng chỉ ra năng lực phản gián của Hezbollah, với lịch sử lâu dài trong việc phát hiện và phá vỡ hoạt động tình báo của Israel, đồng thời nhắc đến trường hợp Elhanan Tannenbaum, người bị cáo buộc là điệp viên Israel, bị bắt năm 2000 sau khi bị dụ ra nước ngoài và được trả tự do năm 2004 trong một thỏa thuận trao đổi tù nhân.

Cuộc chiến tình báo

Việc sử dụng nền tảng số để tuyển mộ cộng tác viên cũng là một phần trong cuộc chiến tình báo lâu dài giữa Israel và Iran, vốn leo thang song song với xung đột quân sự giữa hai nước. Hassan Ahmadian, phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tehran, mô tả tình hình hiện nay là một trong những giai đoạn căng thẳng nhất trong nhiều thập kỷ gián điệp giữa hai bên. “Đây là một cuộc chiến tình báo. Đối đầu giữa Iran và Israel đã kéo dài hàng thập kỷ, nhưng những năm gần đây đã đạt đỉnh”, Ahmadian nói. “Cả hai bên đều tham gia hoạt động tình báo. Đó là một cuộc xung đột căng thẳng chưa từng dừng lại.”

Theo Ahmadian, các nỗ lực tuyển mộ của Israel tại Iran đôi khi được thực hiện thông qua các cơ hội được quảng cáo công khai trên mạng xã hội. Ông kể khi ở Iran, ông từng thấy quảng cáo trên mạng xã hội tìm nhà phân tích hoặc người làm trong lĩnh vực an ninh, đôi khi trả lương cao và mời người quan tâm truy cập một trang cụ thể. Ông cho rằng việc công khai quảng cáo như vậy có thể nhằm mục tiêu tâm lý ngoài việc tuyển mộ, nhằm củng cố nhận thức về tầm với tình báo của Israel bên trong Iran. “Israel sử dụng tuyên truyền, nhưng phương pháp lộ liễu này có lẽ một phần nhằm khuếch đại sự hiện diện của Israel”, Ahmadian lưu ý.

Học giả này cũng chỉ ra các trường hợp Iran tiến hành hoạt động phản gián của riêng mình. Tháng 10/2024, giới chức Israel thông báo bắt bảy công dân Israel bị cáo buộc làm gián điệp cho Iran bằng cách thu thập thông tin về các cơ sở quân sự và địa điểm nhạy cảm khác. Trước đó, cựu Bộ trưởng Năng lượng Israel Gonen Segev bị bắt năm 2018 với cáo buộc làm gián điệp cho Iran, sau đó nhận tội và bị kết án 11 năm tù vào năm 2019.

Hậu quả pháp lý nghiêm khắc

Giới chức Lebanon và Iran đã đe dọa các hình phạt nghiêm khắc đối với bất kỳ ai tương tác với các tài khoản của Israel. Tháng 7/2025, tờ Kayhan của Iran đưa tin Bộ Tình báo nước này cảnh báo về các tài khoản mạng xã hội được cho là do Mossad lập nhằm khai thác thông tin và lan truyền tin giả sau các hoạt động an ninh gần đây. Bộ này cáo buộc Mossad thậm chí còn đưa lời khuyên y tế cho những người bị thương trong cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran, với ý đồ thu thập thông tin tình báo nhạy cảm.

Cùng tháng, cơ quan tư pháp Iran cũng cảnh báo việc gửi hình ảnh hoặc thông tin cho các mạng lưới bị coi là thù địch có thể dẫn đến án tù 10 đến 15 năm, phạt nặng và khả năng bị buộc tội “gây rối trên Trái đất”, tội danh có thể bị tử hình. Tại Lebanon, cộng tác với Israel cũng là tội danh có thể bị phạt tù.

Khi cuộc xung đột ngầm lan rộng trên không gian mạng, Ahmadian nhận định có rất ít dấu hiệu cho thấy sự đối đầu sẽ hạ nhiệt. “Tôi không cho rằng cuộc chiến tình báo này sẽ dừng lại vào bất kỳ thời điểm nào giữa hai bên”, ông nói. “Nó sẽ tiếp tục kéo dài và tiếp tục ảnh hưởng đến toàn bộ cuộc xung đột.”