Ngày thứ 89 chiến tranh Iran: Israel không kích Lebanon, 31 người thiệt mạng, căng thẳng ngừng bắn gia tăng
Elizabeth Melimopoulos
Israel không kích Lebanon ngày thứ Ba khiến 31 người chết, 40 bị thương, trong bối cảnh căng thẳng ngừng bắn với Iran leo thang. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận, cảnh báo các nước vùng Vịnh về việc cho Mỹ dùng căn cứ quân sự. Quốc tế kêu gọi kiềm chế, trong khi Israel tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự.
Ngày thứ Ba (27/5), các cuộc tấn công của Israel trên khắp miền nam Lebanon đã khiến ít nhất 31 người thiệt mạng và 40 người bị thương. Lực lượng Israel tăng cường các đợt không kích và ban hành hàng loạt lệnh sơ tán đối với các thị trấn, làng mạc ở phía nam và phía đông nước này. Người dân hoảng loạn chạy khỏi khu vực bị tấn công, trong khi bộ binh Israel được cho là đang tiến sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon, làm dấy lên lo ngại về một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Tại Iran, các quan chức nước này lên án Mỹ có "hành vi vi phạm trắng trợn" thỏa thuận ngừng bắn sau các vụ tấn công vào miền nam Iran hôm thứ Hai, cho rằng các cuộc không kích đã làm tổn hại thêm các nỗ lực ngoại giao vốn đã mong manh. Liên quan đến vấn đề này, Hãng tin Tasnim của Iran cho biết Tehran đang thúc đẩy giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị đóng băng trong khuôn khổ các cuộc đàm phán đang diễn ra, với một nửa số tiền dự kiến được giải tỏa sau khi một thỏa thuận ban đầu được ký kết.
Trong khi đó, Lãnh tụ tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, trong thông điệp nhân dịp lễ Eid al-Adha, cảnh báo các nước vùng Vịnh về việc cho Mỹ sử dụng căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ để tấn công Iran. Ông Khamenei cũng khẳng định Mỹ đang mất dần ảnh hưởng tại Trung Đông. Một diễn biến đáng chú ý khác, truy cập Internet tại Iran đã bắt đầu được khôi phục dần sau đợt phong tỏa trên diện rộng kéo dài nhất từ trước đến nay, theo tổ chức giám sát mạng NetBlocks.
Về ngoại giao chiến tranh, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố một thỏa thuận hòa bình với Iran vẫn nằm trong tầm tay, bất chấp các cuộc tấn công mới của Mỹ. Ông Rubio khẳng định các cuộc không kích là nhằm mục đích phòng vệ, nhắm vào các bệ phóng tên lửa và tàu thuyền đang cố gắng rải thủy lôi, đồng thời bác bỏ cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn. Trung Quốc kêu gọi tất cả các bên tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn và giải quyết tranh chấp thông qua ngoại giao.
Tại Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cảnh báo sẽ có "nhiều hành động hơn nữa" tại Lebanon, đồng thời tuyên bố lực lượng Israel đang "thắt chặt" các hoạt động bên trong lãnh thổ Lebanon, với quân đội "chiếm giữ và kiểm soát" lãnh thổ và mở rộng "vùng an ninh". Ông Netanyahu cũng nói Israel đang tăng cường các nỗ lực chống lại máy bay không người lái của Hezbollah và cam kết chiến đấu sẽ tiếp tục "cho đến khi đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công dân Israel". Đài Kan của Israel đưa tin về một sự triển khai "chưa từng có" của máy bay chiến đấu và máy bay tiếp nhiên liệu Mỹ tại các sân bay Ben Gurion và Ramon, ảnh hưởng đến năng lực hàng không dân sự. Các máy bay này vẫn ở lại Israel bất chấp lệnh ngừng bắn với Iran.
Tại Mỹ, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Cory Booker chỉ trích chiến lược của Tổng thống Donald Trump đối với Iran, cho rằng xung đột đã củng cố vị thế của Tehran và mang lại cho nước này đòn bẩy lớn hơn đối với eo biển Hormuz. Ông Booker cho rằng Mỹ hiện đang ở trong tình thế "tồi tệ hơn" so với trước chiến tranh và cáo buộc Trump khiến nước Mỹ rơi vào bế tắc tốn kém.
Tại Lebanon, phân tích viên an ninh Ali Rizk nhận định trên Al Jazeera rằng chiến dịch quân sự ngày càng gia tăng của Israel cho thấy mối lo ngại ngày càng lớn về khả năng phục hồi của Hezbollah trên chiến trường, đồng thời phản ánh áp lực chính trị ngày càng tăng đối với Thủ tướng Netanyahu trong nước. Phóng viên Obaida Hitto của Al Jazeera đưa tin từ Tyre (miền nam Lebanon) cho biết sự leo thang mạnh mẽ trong các cuộc tấn công của Israel cho thấy các nỗ lực ngoại giao nhằm kiềm chế xung đột đã thất bại. Các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào miền đông Lebanon, bao gồm các khu vực gần đập Qaraoun chiến lược, trong khi lệnh sơ tán lan rộng khắp hàng chục thị trấn, làng mạc. Hitto cho biết người dân một lần nữa phải đối mặt với "thực tế quen thuộc đến tàn khốc" về sự tàn phá, di dời và sợ hãi trên diện rộng.