Ngày thứ 86 chiến tranh Iran: Ông Trump thông báo đạt thỏa thuận sơ bộ giữa 'mây mù nghi ngờ'

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/5 cho biết một bản ghi nhớ thỏa thuận với Iran đã được “phần lớn đàm phán xong” và sẽ mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bị đóng cửa từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh hồi tháng 2. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người làm trung gian hòa giải, cho biết vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran sẽ diễn ra “rất sớm”.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết hôm Chủ nhật rằng đã đạt được “tiến triển có ý nghĩa”, mang lại cơ sở lạc quan rằng một kết quả tích cực và bền vững có thể đạt được trong tầm tay. Tuy nhiên, hãng thông tấn Fars của Iran đã bác bỏ một số tuyên bố của ông Trump, đưa tin rằng dự thảo thỏa thuận sẽ để Iran kiểm soát eo biển và gọi những khẳng định của ông Trump là “không phù hợp với thực tế”.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến sẽ triệu tập cuộc họp nội các an ninh vào tối nay để thảo luận về thỏa thuận tiềm năng, theo truyền thông Israel.

Phía Mỹ

Ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng thỏa thuận đang hình thành sẽ mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển hàng hải quan trọng, việc đóng cửa đã gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Ông không nói rõ những điều khoản nào khác sẽ được đưa vào thỏa thuận.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump mô tả thỏa thuận là “Bản ghi nhớ liên quan đến HÒA BÌNH” vẫn “có thể được hoàn thiện” giữa Mỹ, Iran và “nhiều quốc gia khác”, đồng thời nói thêm rằng tất cả “các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của Thỏa thuận đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố”.

Ông Trump nói tiến triển này diễn ra sau các cuộc điện đàm với Israel và các đồng minh khu vực then chốt, và “eo biển Hormuz sẽ được mở cửa”, mang lại triển vọng giảm bớt căng thẳng cho thị trường năng lượng toàn cầu.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong chuyến thăm Ấn Độ, cho biết đã đạt được “tiến triển đáng kể” trong việc giải quyết tình hình eo biển Hormuz. Ông cũng cáo buộc Iran tài trợ “khủng bố” trên toàn thế giới và nhấn mạnh Tehran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phía Iran

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ghi nhận “một xu hướng hòa giải” với Washington nhưng nói “điều đó không nhất thiết có nghĩa là chúng tôi và Hoa Kỳ sẽ đạt được thỏa thuận về những vấn đề quan trọng”. “Ý định của chúng tôi trước hết là soạn thảo một bản ghi nhớ, một loại thỏa thuận khung,” ông nói trên truyền hình nhà nước. Baghaei nói thêm hy vọng các chi tiết của thỏa thuận cuối cùng có thể được hoàn thiện “trong một khoảng thời gian hợp lý từ 30 đến 60 ngày” sau khi khung ban đầu hoàn tất.

Hãng thông tấn Tasnim đưa tin, phong tỏa hải quân phải được dỡ bỏ hoàn toàn trong vòng 30 ngày, theo đề xuất của bản ghi nhớ, đồng thời cho biết ít nhất một phần tiền đóng băng của Iran phải được giải phóng trong giai đoạn đầu.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói không có quyết định nào về thỏa thuận với Mỹ được đưa ra nếu không có sự cho phép của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.

Phóng viên Tohid Asadi của Al Jazeera tại Tehran cho rằng còn “quá sớm” để coi bản ghi nhớ là một “chiến thắng”. “Vẫn còn một đám mây mù nghi ngờ từ quan điểm của Tehran đối với Hoa Kỳ,” ông nói. “Liệu điều này sẽ kết thúc như một giải pháp lâu dài hay một vòng đối đầu khác – điều đó chúng ta phải chờ xem.”

Liên đoàn bóng đá Iran cho biết đội tuyển nước này đang chuyển địa điểm tập huấn cho World Cup đến Mexico sau khi FIFA chấp thuận yêu cầu chuyển địa điểm từ Tucson, Arizona.

Tại Lebanon

Cơ quan Phòng vệ Dân sự Lebanon thông báo cơ sở khu vực của họ tại thành phố Nabatieh ở miền nam đã bị phá hủy bởi một cuộc không kích của Israel. Một binh sĩ Israel thiệt mạng gần biên giới với Lebanon, nâng tổng số binh sĩ thiệt mạng trong giao tranh với Hezbollah kể từ ngày 2/3 lên 22 người, bất chấp lệnh ngừng bắn được cho là có hiệu lực từ ngày 22/4.

Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem nhận được thông điệp từ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, nói rằng đề xuất mới nhất thông qua trung gian Pakistan nhằm kết thúc chiến tranh nhấn mạnh “yêu cầu bao gồm Lebanon” trong lệnh ngừng bắn rộng hơn.

Bộ Y tế Công cộng Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel đã giết chết 3.123 người kể từ ngày 2/3 – ngày chiến tranh giữa Israel và Hezbollah leo thang trở lại.

Tại Gaza

Một cuộc không kích của Israel trước bình minh đã giết chết ba thành viên của một gia đình Palestine, trong đó có một bé trai một tuổi, ở trung tâm Gaza, theo Bệnh viện Al-Aqsa Martyrs. Các nhà hoạt động người Anh và Ireland thuộc Phái đoàn Solidarity Global Sumud hướng đến Gaza từng bị bắt cóc trên vùng biển quốc tế và sau đó bị Israel trục xuất, đã trở về London và Dublin.