Ngày thứ 78 chiến tranh Iran: Ông Trump và Tehran tín hiệu đàm phán, Lebanon gia hạn ngừng bắn
Elizabeth Melimopoulos
Iran nhận tín hiệu từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng đàm phán mới nhằm chấm dứt chiến tranh, song vẫn bế tắc về chương trình hạt nhân. Trong khi đó, Lebanon và Israel gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày, bất chấp giao tranh tiếp diễn ở miền nam Lebanon. Các diễn biến ngoại giao và quân sự tiếp tục leo thang tại Trung Đông.
Ngày 16/5, Lebanon hoan nghênh thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh với Israel thêm 45 ngày sau các cuộc đàm phán tại Mỹ, bất chấp việc lực lượng Israel tiếp tục tấn công các thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon. Theo chính quyền Lebanon, ít nhất 12 người đã thiệt mạng hôm thứ Sáu, trong đó có ba nhân viên cứu thương.
Trong khi đó, tại cuộc họp BRICS, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã nhận được thông tin từ chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bày tỏ sẵn sàng đàm phán mới nhằm kết thúc chiến tranh. Tuy nhiên, ông Araghchi nói rằng vẫn còn "bế tắc" về vấn đề vật liệu hạt nhân làm giàu của Iran. Ông Trump cũng gợi ý rằng ông có thể cởi mở với việc Iran tạm dừng chương trình hạt nhân dân sự trong hai thập kỷ, với điều kiện Tehran thể hiện cam kết thực sự đối với một thỏa thuận rộng hơn.
Tại Iran:
- Iran sẵn sàng nhận hỗ trợ từ Trung Quốc: Ngoại trưởng Araghchi nói rằng Mỹ đã gửi thông điệp sẵn sàng tiếp tục đàm phán, và ông sẵn sàng đón nhận mọi hỗ trợ, bao gồm từ Trung Quốc. "Chúng tôi trân trọng bất kỳ quốc gia nào có khả năng giúp đỡ, đặc biệt là Trung Quốc", ông Araghchi nói.
- Tehran công bố thiệt hại do không kích: Chính quyền thành phố cho biết các cuộc tấn công của Mỹ-Israel trong chiến tranh đã gây ra ít nhất 650 vụ tác động trên khắp thủ đô, khiến hơn 1.260 người thiệt mạng và ít nhất 2.800 người bị thương. Khoảng 51.000 ngôi nhà, hơn 10.700 ô tô và 754 xe máy bị hư hại, trong đó có gần 150 xe taxi.
- Nhiều tàu qua Hormuz hơn: Iran đang cho phép nhiều tàu hơn đi qua eo biển Hormuz chiến lược, vì "nhiều quốc gia đã chấp nhận các giao thức pháp lý mới" mà Tehran đưa ra, theo truyền hình nhà nước.
Ngoại giao chiến tranh:
- Trung Quốc tín hiệu phủ quyết nghị quyết về Hormuz: Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Fu Cong chỉ trích nghị quyết do Mỹ đề xuất tại Hội đồng Bảo an về eo biển Hormuz là "không đúng" cả về thời điểm lẫn nội dung, tín hiệu rằng Bắc Kinh sẽ phản đối cùng Nga.
- Israel và Lebanon gia hạn ngừng bắn: Lebanon và Israel nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày, bất chấp bạo lực bùng phát trở lại. "Thỏa thuận chấm dứt chiến sự ngày 16/4 sẽ được gia hạn thêm 45 ngày để đạt được tiến triển", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết.
- Lebanon hy vọng 'ổn định lâu dài': Phái đoàn Lebanon tại Washington cho rằng việc gia hạn ngừng bắn và thiết lập kênh an ninh do Mỹ làm trung gian mở đường cho "ổn định lâu dài".
Tại Vùng Vịnh:
- UAE tăng tốc xây dựng đường ống dẫn dầu tránh Hormuz: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tuyên bố sẽ đẩy nhanh việc xây dựng đường ống ADNOC mới nối Abu Dhabi với Fujairah, nhằm tăng gấp đôi công suất xuất khẩu dầu bên ngoài eo biển Hormuz vào năm 2027, dự kiến vận hành vào năm tới.
Tại Mỹ:
- Mỹ truy tố chỉ huy Kataib Hezbollah: Các công tố viên Mỹ truy tố công dân Iraq Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi, một nhân vật cấp cao bị tình nghi thuộc Kataib Hezbollah có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), vì vai trò trong ít nhất 18 vụ tấn công và âm mưu tấn công ở châu Âu và Canada. FBI cho biết al-Saadi bị bắt giữ tại Thổ Nhĩ Kỳ trước khi được chuyển đến Mỹ.
- Dân biểu Tlaib kỷ niệm Nakba tại Quốc hội: Nghị sĩ Mỹ Rashida Tlaib tưởng niệm sự kiện Nakba trong bài phát biểu trước Quốc hội, nói rằng việc di dời người Palestine "không kết thúc vào năm 1948" và kêu gọi công lý cùng quyền hồi hương của người Palestine.
Tại Israel:
- Israel tăng cường tấn công miền nam Lebanon: Quân đội Israel tuyên bố lực lượng của họ đã tiêu diệt hơn 220 chiến binh Hezbollah trong tuần qua và tấn công hơn 440 mục tiêu khắp miền nam Lebanon trong cùng thời kỳ.
Tại Lebanon:
- Không kích trúng tòa nhà ở Tyre: Một cuộc không kích của Israel đã trúng một tòa nhà ở thành phố Tyre, miền nam Lebanon hôm thứ Sáu, sau cảnh báo sơ tán của quân đội Israel, bất chấp việc gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah. Một phóng viên AFP xác nhận cuộc tấn công.
- Lệnh sơ tán mới ở miền nam Lebanon: Quân đội Israel ra lệnh cho cư dân tại chín thị trấn và làng mạc sơ tán trước các cuộc tấn công dự kiến, chỉ vài giờ sau khi Lebanon và Israel đồng ý gia hạn ngừng bắn. Các khu vực bị ảnh hưởng bao gồm Ansar, al-Marwaniyah và al-Baysariyah.
- Số người chết tại Lebanon tăng: Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel đã khiến ít nhất 2.951 người thiệt mạng và 8.988 người bị thương kể từ khi các cuộc không kích và xâm lược mặt đất tái diễn vào ngày 2/3, khi nhiều cư dân vẫn từ chối rời khỏi những ngôi nhà bị phá hủy một phần.