Ngày thứ 114 chiến tranh Iran: Phái đoàn Mỹ và Iran hội đàm tại Thụy Sĩ

Ngày 24/5 (theo giờ địa phương), Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đến Thụy Sĩ để tham dự hội đàm với Iran, chỉ vài ngày sau khi hai bên ký biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran. Cuộc xung đột kéo dài 114 ngày qua đã đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng và gây chấn động thị trường quốc tế.

Vòng đàm phán mới nhất, do Pakistan và Qatar làm trung gian, được lên lịch vào ngày 24/5 trong bối cảnh Israel tăng cường không kích vào Lebanon, khiến ít nhất 83 người thiệt mạng chỉ trong ngày 23/5. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Phái đoàn Iran, bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, cũng đã tới Thụy Sĩ.

Ngoại giao

• Mỹ và Iran sẽ tổ chức hội đàm cấp cao tại Burgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 24/5, với phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống Vance dẫn đầu. Đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Steve Witkoff, và con rể Jared Kushner cũng tham gia. Trước khi lên đường, Vance hy vọng đạt được tiến triển về vấn đề hạt nhân và lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
• Phái đoàn Iran do Ghalibaf và Araghchi dẫn đầu khẳng định mục tiêu chính là đảm bảo tất cả các bên thực thi đầy đủ thỏa thuận tạm thời nhằm kết thúc chiến tranh.
• Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết phái đoàn sẽ yêu cầu Mỹ thực hiện các cam kết trong MoU và làm rõ cách thức thực hiện.
• Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir đã tới Burgenstock. Bộ Ngoại giao Pakistan tuyên bố sẽ tiếp tục hỗ trợ thực thi các thỏa thuận giữa Iran và Mỹ.
• Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani cũng tham gia đàm phán khi các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon có nguy cơ phá vỡ thỏa thuận được Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký điện tử vào ngày 22/5.
• Ai Cập sẽ tổ chức cuộc họp bốn bên với ngoại trưởng Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, phản ánh nỗ lực của các cường quốc khu vực nhằm giải quyết khủng hoảng thông qua ngoại giao khu vực thay vì can thiệp từ bên ngoài.

Tại Iran

• Cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran, Mohammad Mokhbar, cảnh báo Tehran sẽ không chấp nhận thỏa thuận trên giấy nếu Washington không thực hiện đầy đủ cam kết. Ông viết trên X rằng Mỹ hiểu ngôn ngữ kinh tế và chi phí-lợi ích tốt hơn, đồng thời nhấn mạnh nếu thỏa thuận chỉ nằm trên giấy, dòng chảy năng lượng Trung Đông sẽ bị đình trệ.
• Phóng viên Al Jazeera tại Tehran cho biết phái đoàn Iran sẽ nhấn mạnh rằng họ không tiến hành thực thi MoU trừ khi Israel tuân thủ thỏa thuận, và Mỹ phải chịu trách nhiệm bảo đảm điều này.
• Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad tuyên bố ngành dầu mỏ sẽ là phép thử quan trọng cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ nếu các bên phương Tây cam kết thực thi. Ông cho biết Iran có hàng trăm dự án đầu tư sẵn sàng ký kết.
• Huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Iran chỉ trích điều kiện chuẩn bị cho trận đấu World Cup gặp Bỉ ngày 24/5 ngày càng khó khăn do Iran phải đóng quân tại Tijuana, Mexico và di chuyển sang Mỹ để thi đấu.

Tại Mỹ

• Tổng thống Trump tuyên bố sẽ không có phí qua eo biển Hormuz nếu không do Mỹ thu, sau khi IRGC tuyên bố đóng cửa tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng toàn cầu.
• Cố vấn công nghệ của Trump, David Sacks, bảo vệ MoU Mỹ-Iran, gọi đây là thành tựu to lớn và là con đường tốt hơn so với xung đột kéo dài. Ông bác bỏ kêu gọi leo thang, cho rằng nếu xâm lược Iran sẽ cần tới một triệu quân và là nhiệm vụ tự sát.
• Các nghị sĩ Đảng Dân chủ tiếp tục chỉ trích cách xử lý chiến tranh với Iran của Trump. Hạ nghị sĩ Johnny Olszewski (Maryland) gọi cuộc chiến này là thảm họa và thỏa thuận với Iran đã bắt đầu đổ vỡ.

Tại Lebanon

• Năm người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, một phụ nữ và hai người già, trong một cuộc không kích của Israel vào làng Sohmor tại thung lũng Bekaa phía tây Lebanon. Hai người gốc Palestine cũng thiệt mạng tại Rashidieh, quận Tyre.
• Theo Times of Israel, một lính Israel thiệt mạng và 13 người bị thương sau loạt rocket và máy bay không người lái tấn công vào vị trí của họ tại Kfar Tebnit, miền nam Lebanon.
• Giới truyền thông Israel đưa tin Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã ra lệnh cho quân đội ngừng bắn tại Lebanon, ngoại trừ các cuộc giao tranh đang diễn ra tại đồi Ali al-Taher gần Nabatieh.