Ngày Quốc tế Lao động: Hàng loạt cuộc biểu tình trên khắp nước Mỹ đòi cải cách quyền lợi cho người lao động

Khoảng 500 nhóm lao động trên khắp nước Mỹ đã tổ chức một đợt tẩy chay kinh tế trên diện rộng với khẩu hiệu “không đến trường, không đi làm, không mua sắm” để đánh dấu Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Các sự kiện này nằm trong khuôn khổ sáng kiến có tên gọi “May Day Strong” (Mạnh mẽ trong Ngày 1/5).

Các cuộc biểu tình được lấy cảm hứng từ các cuộc tẩy chay kinh tế sau khi các chiến dịch thực thi di trú tăng cường tại Minneapolis, Minnesota, và cái chết của hai công dân Mỹ là Renee Good và Alex Pretti vào tháng 1. Phạm vi các sự kiện rất rộng, nhưng nhìn chung đều nhằm phản đối các chính sách của chính phủ mà giới tổ chức cho là ưu tiên giới siêu giàu hơn tầng lớp lao động.

“May Day Strong” đưa ra một loạt yêu sách, bao gồm “đánh thuế người giàu” và xóa bỏ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) – động thái diễn ra khi các nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu về một dự luật ngân sách cấp 70 tỷ USD cho cơ quan này trực thuộc Bộ An ninh Nội địa. Sáng kiến cũng kêu gọi chấm dứt chiến tranh và “mở rộng dân chủ”.

Ông Brendan Griffith, Chủ tịch Hội đồng Lao động Trung tâm Thành phố New York thuộc AFL-CIO, tuyên bố: “Kể từ Ngày Nhậm chức, các tỷ phú doanh nghiệp và chương trình nghị sự Dự án 2025 đã thúc đẩy các cuộc tấn công vào quyền và tự do của chúng tôi, bao gồm nhắm mục tiêu vào người lao động dựa trên ngoại hình, ngôn ngữ họ nói hoặc công việc họ làm, đồng thời phá hoại quyền Tu chính án thứ nhất và quyền tự do hiệp hội của chúng tôi”.

Bảo hộ lao động thay đổi dưới thời ông Trump

Làn sóng đòi tăng cường bảo vệ người lao động diễn ra sau hàng loạt động thái trong năm qua từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump, vốn đã tước bỏ nhiều biện pháp bảo vệ, đặc biệt dành cho nhân viên liên bang. Đầu năm nay, chính quyền đã phân loại lại hàng nghìn nhân viên liên bang thành nhân viên “theo ý muốn”, khiến việc kháng cáo sa thải trở nên khó khăn hơn.

Ông Trump cũng cắt giảm nhân sự tại Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia (NLRB). Vào tháng 3/2025, Tòa án Tối cao đã từ chối can thiệp vào vụ sa thải. Việc cắt giảm nhân sự khiến NLRB hoạt động với năng lực hạn chế. Ông Trump cũng hủy bỏ các chính sách bảo vệ người lao động khỏi sự phát triển AI không an toàn vốn gây bất lợi cho họ. Một báo cáo từ Goldman Sachs hồi đầu tháng này cho thấy AI đã loại bỏ trung bình 16.000 việc làm mỗi tháng trong năm qua.

Các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn phân biệt đối xử tại nơi làm việc cũng bị thu hẹp, bao gồm làm suy yếu việc thực thi các tiêu chuẩn hành động khẳng định và đàn áp các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) trong khu vực tư nhân. Tập đoàn bán lẻ Target là một trong những công ty đã hủy bỏ chương trình DEI, dẫn đến các cuộc tẩy chay trên diện rộng vào năm 2025. Nhà Trắng cho rằng các sáng kiến này ưu tiên dựa trên chủng tộc và/hoặc giới tính.

Các tiêu chuẩn an toàn tại Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA) cũng bị cắt giảm, trong đó có sắc lệnh chấm dứt thực hiện các tiêu chuẩn an toàn mới, bao gồm quy định bắt buộc về an toàn nhiệt cho người lao động. Hồi tháng 4, chính quyền Trump đề xuất cắt giảm 47 triệu USD ngân sách cho cơ quan này trong năm tài khóa 2027. Tuy nhiên, các đợt cắt giảm đối với OSHA không phải mới. Kể từ 35 năm trước, ngân sách của cơ quan đã bị cắt 10%, biên chế giảm 26% và số lượng thanh tra giảm 16%, theo báo cáo “Death on the Job” của AFL-CIO.

Về mặt tiền lương, mặc dù Tổng thống Biden đã có thể tăng lương tối thiểu cho lao động hợp đồng liên bang, ông Trump đã hủy bỏ điều đó vào năm 2025. Mức lương tối thiểu liên bang hiện ở mức 7,25 USD/giờ và không thay đổi từ năm 2009.

Những sự kiện đang diễn ra hôm nay

Các cuộc biểu tình có quy mô và phạm vi khác nhau. Tại North Carolina, các nhà giáo dục kêu gọi tăng ngân sách cho trường công lập. Tại New Orleans, y tá kêu gọi tăng lương và hợp đồng công bằng hơn. Tại New York, các cuộc biểu tình yêu cầu gã khổng lồ thương mại điện tử Amazon hủy hợp đồng với ICE.

Chiều thứ Sáu, hàng trăm công nhân đại diện cho 70 nhóm đã tập trung tại Công viên Washington Square ở New York. Đám đông mang theo biển hiệu kêu gọi đánh thuế các tỷ phú và đòi một “mức lương đủ sống”. Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani dự kiến cũng tham gia.

Chị Guadalupe Sosa, một người bán hàng rong đại diện cho một nghiệp đoàn người bán hàng rong, nói với Al Jazeera: “Giống như cha mẹ tôi, hàng nghìn người nhập cư khác đã di cư đến đây. Và chúng tôi là những người lao động thức dậy mỗi sáng và đảm bảo thành phố này vận hành. Chúng tôi là những người lao động đã bị lãng quên trong nhiều năm”.

Bà Jennifer Abruzzo, cựu cố vấn chung của Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia, cho biết: “Có hơn 3.000 hành động được lên kế hoạch tại hơn 40 thành phố, nơi các đoàn thể, đồng minh, tổ chức cộng đồng và các nhà vận động khác cùng chung tay với người lao động trên khắp cả nước để phản đối các chính sách, hành động và chiến thuật nhằm làm suy yếu các gia đình lao động”.

Lịch sử Ngày Quốc tế Lao động

Lịch sử Ngày 1/5 bắt nguồn từ cuối thế kỷ 19, khi người lao động ở Mỹ đấu tranh cho ngày làm 8 giờ. Căng thẳng leo thang khi một cuộc biểu tình lao động trở nên bạo lực vào năm 1886 tại quảng trường Haymarket, Chicago. Mỹ không công nhận Ngày 1/5 là ngày lễ chính thức, mà đánh dấu Ngày Lao động vào tháng 9 là ngày kỷ niệm chính thức phong trào lao động Mỹ.