Netanyahu từ chối kế hoạch hòa bình 15 điểm của Mỹ cho Gaza

Israel đã bác bỏ lộ trình hòa bình 15 điểm cho Gaza do Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố hôm Chủ nhật, nhấn mạnh rằng quân đội Israel sẽ không rút khỏi lãnh thổ Palestine cho đến khi Hamas giải giáp hoàn toàn.

Cùng ngày, Hamas tái khẳng định cam kết với lộ trình này, yêu cầu có sự bảo đảm về lệnh ngừng bắn, việc Israel rút quân, viện trợ nhân đạo và tái thiết.

Đặc phái viên của Hội đồng Hòa bình Nickolay Mladenov cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên kênh Channel 12 của Israel rằng bất kỳ sự rút quân nào của Israel sẽ diễn ra theo từng giai đoạn từ các khu vực được tuyên bố là không còn vũ khí, với lực lượng quốc tế tiếp quản các khu vực Israel rời đi, và việc giải giáp cuối cùng sẽ mở rộng tới tất cả các nhóm vũ trang tại Gaza, không chỉ riêng Hamas.

Gaza: công khai từ chối, ngầm có thể đồng thuận

Việc Israel bác bỏ kế hoạch này vẫn đi kèm những thay đổi có thể nhận thấy trên thực địa. Số người Palestine được báo cáo thiệt mạng tại Gaza đã giảm mạnh, từ 47 người trong giai đoạn 27/7 đến 3/8 - gồm những ngày ngay sau khi ông Trump công bố thỏa thuận giải giáp ban đầu - xuống còn 8 người trong tuần tiếp theo đến 10/8, theo Bộ Y tế Gaza.

Đài Phát thanh Quân đội Israel đưa tin ông Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã bí mật phê duyệt công tác phục hồi để tái thiết cơ sở hạ tầng cơ bản ở phía đông Rafah, với việc cho phép công nhân Palestine vào địa điểm sau khi được Cơ quan An ninh Israel (Shin Bet) sàng lọc.

Tuy nhiên, dự án này nằm trong sáng kiến nhà ở tạm thời "Green Rafah". Các chuyên gia lo ngại rằng về bản chất đây không phải cứu trợ nhân đạo thực sự, mà việc xây dựng sẽ củng cố thêm sự hiện diện quân sự của Israel bên trong Gaza và gia tăng sự chia cắt. Israel được cho là đã giữ lại các đoàn xe caravan cần thiết để chứa người dân cho đến sau cuộc bầu cử tháng 10, bất chấp thỏa thuận "ngừng bắn" tháng 10/2025.

Truyền thông dẫn các quan chức Mỹ cho biết quân đội Israel chưa nhận được lệnh đóng băng công tác chuẩn bị cho giai đoạn hai của thỏa thuận, với căn cứ đầu tiên cho Lực lượng Ổn định Quốc tế được lên kế hoạch bắt đầu xây dựng tại Rafah vào cuối tháng 8. Ông Netanyahu đang chịu áp lực từ các đồng minh Mỹ để tiến tới giai đoạn hai, đồng thời chịu áp lực từ các đồng minh chính trị cực hữu đòi chiếm giữ và thậm chí lập khu định cư thêm nhiều vùng ở Gaza khi bầu cử tới gần.

Bất chấp việc giảm cường độ tấn công, bạo lực vẫn tiếp diễn tại Dải Gaza bị bao vây. Lực lượng Israel đã bắn chết một người đàn ông Palestine tại Deir el-Balah hôm thứ Bảy. Ít nhất năm người Palestine khác bị thương trong lãnh thổ, trong đó có vụ xe tăng Israel bắn vào lều tại Khan Younis và tiếng súng tại al-Mawasi và thành phố Gaza.

Kể từ lệnh "ngừng bắn" tháng 10, ít nhất 1.258 người Palestine đã thiệt mạng và 4.139 người bị thương, trong khi 807 thi thể được tìm thấy từ đống đổ nát tính đến 10/8. Từ tháng 10/2023, khi Israel bắt đầu cuộc chiến diệt chủng ở Gaza, 73.386 người Palestine đã thiệt mạng và 174.250 người bị thương, Bộ Y tế Gaza cho biết.

Gaza cũng tổ chức một trong những đám tang tập thể lớn nhất của cuộc chiến cho 112 thành viên thuộc gia đình Abu Sharia và al-Hasayna, thiệt mạng trong một cuộc không kích tháng 11/2023. Hài cốt của họ chỉ mới được tìm thấy trong tuần trước. Hơn 150 người từ vụ tấn công tương tự vẫn còn mất tích. Hôm thứ Bảy, các đội cứu hộ đã tìm thấy thêm 19 thi thể, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, từ một tòa nhà sập sau bốn ngày đào bới thủ công, trong khi Israel tiếp tục ngăn cản máy móc hạng nặng vào Gaza.

Bộ Y tế Gaza cho biết hơn 8.000 người vẫn mất tích dưới đống đổ nát khắp dải đất. Đánh giá vệ tinh của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên Hợp Quốc (OCHA) cho thấy 82% tổng số công trình tại Gaza - hơn 201.000 tòa nhà - bị hư hại hoặc phá hủy tính đến giữa tháng 6.

Bờ Tây: trại tị nạn bị bao vây

Giữa hàng loạt cuộc đột kích khắp Bờ Tây bị chiếm đóng, lực lượng Israel đã phát động chiến dịch lớn kéo dài nhiều ngày tại trại tị nạn Qalandiya và khu vực lân cận Kafr Aqab, phía bắc Đông Jerusalem bị chiếm đóng.

Theo các báo cáo địa phương, binh lính đã phá hủy một tiệm rửa xe, đánh đập nghiêm trọng một nhà báo và lái xe quân sự cán qua một thanh niên. Đến giữa tuần, họ đã chiếm các văn phòng cộng đồng và chính quyền, ép một gia đình rời khỏi nhà và chặn lời cầu nguyện bình minh.

Hiệp hội Tù nhân Palestine cho biết hơn 60 cư dân, gồm phụ nữ và trẻ em, đã bị giam giữ và thẩm vấn tại các ngôi nhà bị biến thành trạm tiền phương. Hiệp hội này cho biết tổng cộng hơn 25.600 người Palestine đã bị bắt giữ khắp Bờ Tây kể từ tháng 10/2023.

Tính đến đêm thứ Sáu khi quân đội rút khỏi khu vực Qalandiya, các quan chức Palestine báo cáo 51 người bị thương, hầu hết do bị đánh đập nghiêm trọng. Ngoài ra, một thiếu niên 14 tuổi bị bắn vào lưng ở Jenin, theo hãng tin Wafa.

Một cuộc điều tra của quân đội Israel về các vụ tấn công của người định cư Israel hồi tháng trước tại Tal, khiến bốn người Palestine và hai người Israel thiệt mạng, đã phá vỡ lý do biện minh cho các cuộc đột kích khắp Bờ Tây bị chiếm đóng. Các điều tra viên Israel phát hiện cuộc đi bộ của người định cư trước vụ việc chưa bao giờ được phép, quá ít binh lính phản ứng với các vụ xô xát, và họ không thể loại trừ khả năng một trong những người Israel thiệt mạng đã bị binh lính Israel bắn, The Times of Israel đưa tin.

13 tiền đồn định cư trái phép mới đã mọc lên gần Tal kể từ đó, trong khi giới lãnh đạo chính trị ngăn quân đội dỡ bỏ chúng.

Các tiền đồn trái phép mới cũng lan rộng nơi khác. Tại Qusra, phía nam Nablus, người định cư từ tiền đồn đồi Jabal Ein Eina - vốn là căn cứ cho các vụ tấn công vào Qusra trong những tháng gần đây, đôi khi gây chết người - đã dựng lều ngay trước nhà một gia đình Palestine ở rìa thị trấn, khiến gia đình này gần như bị mắc kẹt bên trong.

Các chiến thuật này tương tự những gì đã xảy ra với gia đình Tubassi ở Jalud vài tuần trước, khi họ bị buộc phải rời đi sau hai tuần bị bao vây với sự hậu thuẫn của binh lính Israel.

Trong khi đó, các bộ trưởng và nghị sĩ Israel đã đặt viên đá nền cho một khu định cư trái phép mới tên Emek Dotan, gần Arrabeh, Jenin, trong buổi lễ có sự tham dự của 22 gia đình định cư, theo Wafa.

Ngoài ra, tổ chức phi chính phủ Israel Ir Amim đưa tin hôm thứ Hai rằng chính phủ Israel gần đây đã thúc đẩy thêm ba kế hoạch định cư ở Đông Jerusalem bị chiếm đóng: khoảng 650 đơn vị nhà ở tại lối vào chính của khu phố Palestine Umm Tuba; khoảng 450 đơn vị nhà ở giữa khu phố Palestine Umm Lison; và thêm 2.300 đơn vị nhà ở để mở rộng khu định cư trái phép Gilo, điều này sẽ tiếp tục cắt đứt Đông Jerusalem bị chiếm đóng khỏi Bethlehem và khu vực phía nam Bờ Tây.

Ủy ban Kháng chiến Thuộc địa và Bức tường ghi nhận 2.256 vụ tấn công chống lại người Palestine và tài sản của họ chỉ riêng trong tháng 7 - 1.458 vụ do lực lượng Israel và 798 vụ do người định cư. Ramallah, el-Bireh, Nablus và Jenin là những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Điểm ngoại lệ hiếm hoi trong tuần về tình trạng gần như miễn trừ hoàn toàn đối với bạo lực của người định cư là hôm thứ Năm, khi các công tố viên truy tố người định cư Yinon Levi về vụ sát hại nhà hoạt động Palestine Awdah Hathaleen năm ngoái. Đây là cáo trạng đầu tiên tại Bờ Tây trong hơn bảy năm, với hơn 93% các cuộc điều tra liên quan tấn công của người định cư bị đóng lại mà không có cáo trạng.

Một ngày sau khi có cáo trạng, người định cư đã phá rối một đám cưới tại Umm Al-Khair, mà người dân mô tả với Al Jazeera là hành động trả thù.