Nam Phi tiếp đón Australia ở loạt Test đầu tiên kể từ bê bối 'giấy nhám' 2018

Australia sẽ chơi trận Test đầu tiên trên đất Nam Phi kể từ bê bối gian lận bóng năm 2018, khi họ khởi đầu loạt ba trận tại Durban vào thứ Sáu. Theo giới truyền thông, đội khách khó có thể phải đối mặt với nhiều hơn một vài lời chế giễu về sự việc từng gây chấn động làng cricket cách đây tám năm.

Hành vi dùng giấy nhám làm xước bóng để hỗ trợ đường bóng đảo chiều của các cầu thủ Australia tại Cape Town hồi tháng 3/2018 đã bị camera ghi lại, dẫn tới một cuộc thanh tra quy mô lớn đối với môn thể thao này ở Australia. Đội trưởng khi đó là Steve Smith nằm trong số những người bị cấm thi đấu vì vai trò trong vụ việc.

Bối cảnh lần tái ngộ đầu tiên kể từ 'Sandpapergate'

Kể từ sau bê bối, Nam Phi từng chơi Test trên đất Australia, còn Australia đã tới Nam Phi để thi đấu các giải hạn chế overs trong giai đoạn giữa. Trong những tuần gần đây, vụ việc nhận được ít sự chú ý trên truyền thông Nam Phi so với mức độ quan tâm mà báo chí Australia dành cho nó.

Sau khi soán ngôi Australia ở trận chung kết World Test Championship (WTC) đầy kịch tính tại Lord's năm ngoái để giành danh hiệu lớn đầu tiên, Nam Phi đang tập trung cải thiện cơ hội trở lại trận chung kết ở chu kỳ WTC 2025–27.

Nam Phi đang ở trạng thái nào trước chuyến thăm của Australia?

Mặt sân Kingsmead thường được xem là khó lường nhưng được dự báo sẽ tạo cơ hội cho các tay quay xoáy đóng vai trò chính, khác với những mặt sân thường thiên vị các tay ném nhanh của Nam Phi.

Việc Nam Phi đặt phần lớn cơ hội vào hàng công xoáy là điều bất thường, nhưng Simon Harmer và Keshav Maharaj từng gây nhiều khó khăn cho Ấn Độ hồi tháng 11 năm ngoái khi đội thắng hai trận Test gần nhất. Xoáy cũng là yếu tố then chốt giúp đội chủ nhà đánh bại Australia ở loạt ODI gần đây.

Vì vậy, Nam Phi có thể cân nhắc để tay ném trụ cột Kagiso Rabada nghỉ trận Test này khi anh tiếp tục hồi phục chấn thương gân kheo. Đội chủ nhà cũng phải lựa chọn vị trí số ba trên hàng đánh, khi huấn luyện viên Shukri Conrad có nhiều phương án, trong đó có khả năng trao suất đầu tiên cho Marques Ackerman, 30 tuổi.

Australia chuẩn bị ra sao cho ngày trở lại Nam Phi?

Australia cũng đang cần một cú hích sau thất bại bất ngờ trước Bangladesh trên sân nhà hồi tháng 8 trong loạt trận hòa, và khi chuyến du đấu Ashes tới Anh sẽ bắt đầu vào tháng 6 tới.

Chấn thương của cầu thủ toàn năng Cameron Green mở ra cơ hội ở vị trí số năm cho Cooper Connolly, hoặc một màn tái xuất như cổ tích của Nic Maddinson, 34 tuổi, sau khi bình phục ung thư.

Head đáp trả cựu danh thủ Australia để bảo vệ đội Test

Tay mở màn Travis Head đã lên tiếng chỉ trích các cựu tuyển thủ Test nay chuyển sang vai trò bình luận, cáo buộc họ hôm thứ Tư đã “bắn một phát đạn” xuyên qua đội hình hiện tại. Head không nêu đích danh bất kỳ bình luận viên nào, nhưng phát biểu gay gắt của anh tại họp báo diễn ra một ngày sau khi Matthew Hayden — người từng giữ kỷ lục ghi nhiều điểm nhất trong một innings Test — cáo buộc ban tuyển chọn “đang đề bạt đống tầm thường lớn nhất mà chúng ta từng thấy trong một thế hệ cricket”.

Phát biểu trên podcast nhắm vào việc gọi lại Maddinson, người đã vắng mặt ở cricket Test gần 10 năm, nhưng gia nhập đội tại Nam Phi sau khi Josh Inglis bị gãy ngón tay và Cameron Green gặp chấn thương dạ dày.

“Tôi nghĩ nhóm cựu cầu thủ đánh giá khá bất công, gần như bắn một phát đạn xuyên qua rất nhiều cầu thủ, điều mà tôi cho là không công bằng,” Head nói. “Nhưng đó là việc họ được trả tiền để làm. Một số người cần một công việc, nên họ nhắm vào chúng tôi, và điều đó hoàn toàn ổn.”

“Tập thể này đủ mạnh để xử lý những chuyện như vậy. Đôi khi thật đáng tiếc khi phải nhận những phản hồi từ một thế hệ cầu thủ mà chúng tôi vô cùng kính trọng, nhưng đó là bản chất của nghề.”

Vì sao ban tuyển chọn Australia bị cáo buộc thiếu tôn trọng cricket?

Hayden cáo buộc ban tuyển chọn “thiếu tôn trọng cricket hạng nhất”, cho rằng các tay đánh cần đạt trung bình 45 điểm trở lên mới được xem xét lên đội Test. Head, ngược lại, ca ngợi năng lực của Maddinson và lợi ích của việc chọn cầu thủ giàu kinh nghiệm cho Test, dù người thay thế 34 tuổi này chỉ có trung bình 37,11 ở cricket hạng nhất.

“Chúng tôi cần những người chín chắn, biết mình cần làm gì,” Head nói. “Điều đó quay lại lý do vì sao chúng tôi từng chơi tốt trong một thời gian dài, và vì sao cricket Australia thời đó mạnh như vậy — bởi bạn đưa vào những người như Mike Hussey, ở tuổi 30, đã được thử thách và biết mình cần làm gì.”

Cựu đội trưởng Australia Allan Border cho rằng Head, 32 tuổi, sẽ đối mặt thử thách khó khăn nhất với vai trò mở màn trước hàng công Nam Phi, và có lẽ đánh ở vị trí số năm sẽ tốt hơn.

“Tôi đã cười khá nhiều vì nếu một tay mở màn truyền thống đạt được những con số tương tự trong 20 innings đầu, tôi nghĩ anh ta sẽ khá an toàn và không bị bàn tán theo cách này,” Head nói. “Đó phần lớn là chuyện giật tít.”

Smith vẫn bị ám ảnh bởi Sandpapergate

Trước thềm loạt trận, Smith thừa nhận anh vẫn bị ám ảnh bởi “Sandpapergate” — loạt trận mà anh chỉ đạo với tư cách đội trưởng. Tay đánh sung mãn này bị đưa về nước trong ê chề, cấm thi đấu một năm và bị tước băng đội trưởng vì vai trò trong bê bối gian lận bóng ở trận Test thứ ba tại Cape Town cách đây tám năm.

David Warner, được xem là kẻ chủ mưu, bị treo giò 12 tháng và tước mọi vai trò lãnh đạo, trong khi Cameron Bancroft bị phạt cấm thi đấu chín tháng.

Smith cho biết anh vẫn gặp những hồi tưởng về giai đoạn đầy chấn thương tâm lý đó, bị ám ảnh bởi ký ức rời sân bay Johannesburg trong tiếng máy ảnh chớp liên hồi, và cuộc họp báo đau đớn ở Sydney khi anh bật khóc trong ngày trở về.

“Tôi không phải người thích máy ảnh… thành thật mà nói tôi thấy lo lắng khi ở gần máy ảnh,” anh nói với News Corp. “Đó là một trải nghiệm chấn thương trong đời tôi, và khi nghe tiếng đèn flash, nó khiến tôi phần nào sống lại chuyện đó.”

“Khoảng 24–48 giờ được James Sutherland [khi đó là giám đốc điều hành Cricket Australia] thông báo rằng tôi bị cấm một năm. Chuyện đó và việc băng qua sân bay Johannesburg bị vây kín, rồi bay về và làm cuộc họp báo ấy. Tôi vẫn thỉnh thoảng có những hồi ức nhỏ.”

Smith gánh chịu phần lớn sức ép của bê bối được xem là một trong những khoảnh khắc đen tối nhất của thể thao Australia, nhưng đã trở lại đầy mạnh mẽ. Anh đập một thế kỷ xuất sắc trước Anh trong ngày tái xuất và ngày càng tiến bộ, với 10.920 điểm Test cho tới nay ở trung bình 56.

“Đó chắc chắn là một giai đoạn khó khăn, đặc biệt là vài ngày đầu sau đó,” anh nói. “Trạng thái tinh thần của tôi khi đó không tốt. Đó là nơi tôi không muốn quay lại, nhưng tôi chắc chắn đã học được từ đó và có thể bước tiếp trong cuộc sống.”

“Tôi đã cố xóa bỏ phần lớn năm 2018 và những gì đã xảy ra. Tôi không nhớ nhiều về loạt trận đó. Tôi đã cố chặn phần lớn nó khỏi bộ nhớ của mình.”

Smith từng trở lại Nam Phi cho một loạt trận bóng trắng kể từ 2018, nhưng chưa thi đấu Test, và anh đang chuẩn bị đối mặt với khán giả thù địch. Dù vậy, tay đánh 37 tuổi tỏ ra không nao núng, bởi anh từng trải qua nhiều chuyến du đấu Ashes tới Anh kể từ 2018, nơi nhóm cổ động viên Barmy Army không ngừng chế giễu anh.

“Đó là điều tôi phần nào đã quen. Tôi từng hứng chịu nhiều thứ khi xa nhà ở nhiều địa điểm khác nhau trong sự nghiệp và tôi tự mình vượt qua,” anh nói. “Tôi dùng nó như động lực để cố gắng thi đấu tốt và tìm điều tích cực từ đó.”