Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) ngày 21/5 cho biết số nhân viên cứu trợ bị tấn công trong năm 2025 đã lên mức kỷ lục, một phần do việc sử dụng máy bay không người lái vũ trang ngày càng gia tăng ở các vùng xung đột.
Theo Cơ sở dữ liệu An ninh Nhân viên Cứu trợ (AWSD), nền tảng ghi nhận các vụ việc nghiêm trọng ảnh hưởng đến nhân viên nhân đạo, trong năm 2025 đã có 907 nhân viên cứu trợ bị thiệt mạng, bị thương hoặc bị bắt cóc. Trong số này, 350 người thiệt mạng, giảm nhẹ so với con số kỷ lục 387 người của năm 2024.
Lên án tình trạng bạo lực, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres gọi đây là mức độ bạo lực “không thể chấp nhận được” và kêu gọi các quốc gia tôn trọng luật lệ chiến tranh cũng như đưa thủ phạm ra xét xử.
“Phục vụ người khác giờ đây trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết”, ông Guterres nhấn mạnh trong một tuyên bố hôm thứ Tư (21/5).
Ông Tom Fletcher, người đứng đầu cơ quan cứu trợ của Liên hợp quốc, cho rằng sự phổ biến của các loại máy bay không người lái vũ trang rẻ và dễ thích ứng trong các cuộc xung đột đã làm gia tăng rủi ro. Hồi tháng 3, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Goma, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo, đã khiến ít nhất ba người thiệt mạng, trong đó có một nhân viên cứu trợ người Pháp. Các đoàn xe viện trợ ở Sudan và Ukraine cũng liên tục bị tấn công.
Dữ liệu của AWSD cho thấy Gaza là nơi nguy hiểm nhất đối với nhân viên cứu trợ trong năm 2025 khi có 186 nhân viên nhân đạo thiệt mạng, tiếp đến là Sudan. Giữa bối cảnh này, ông Ramiz Alakbarov, điều phối viên nhân đạo của Liên hợp quốc tại vùng lãnh thổ Palestine, nhấn mạnh trên mạng xã hội X rằng “nhân viên cứu trợ không phải là mục tiêu và việc hỗ trợ nhân đạo phải được tạo điều kiện đầy đủ”.
Ông Philippe Lazzarini, cựu lãnh đạo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), trước đó cho biết ông đang tìm kiếm một hội đồng cấp cao để điều tra các vụ nhân viên thiệt mạng.
Trong khi các vụ tấn công ngày càng gia tăng, nguồn tài trợ cho hoạt động cứu trợ lại đang bị cắt giảm. Ủy ban châu Âu tuyên bố sẽ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài trợ, đồng thời nhấn mạnh “mỗi nhân viên cứu trợ thiệt mạng không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là sự thất bại của cộng đồng quốc tế trong việc thực hiện các cam kết cơ bản nhất”.
Bà Bushra Khalidi, phụ trách chính sách nhân đạo toàn cầu tại tổ chức Oxfam, kêu gọi tăng cường bảo vệ cho nhân viên cứu trợ, đồng thời cảnh báo: “Chúng ta đang chứng kiến một cuộc tấn công nhằm vào chính hoạt động nhân đạo”.
