Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa ra thông báo yêu cầu công dân nước ngoài đang ở Mỹ theo diện visa tạm thời phải trở về nước nếu muốn nộp đơn xin thường trú nhân (thẻ xanh). Động thái này được giải thích là nhằm củng cố hệ thống nhập cư hợp pháp hiện hành.
Giới chức cho biết chính sách mới bảo đảm đơn xin thẻ xanh tuân theo các quy trình nhập cư chuẩn, thay vì cho phép người ở lại Mỹ trong khi tìm kiếm tình trạng thường trú thông qua những kẽ hở của hệ thống.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đăng trên mạng xã hội X: “Người nước ngoài đang tạm trú tại Mỹ và muốn có thẻ xanh phải trở về nước để nộp đơn. Chính sách này giúp hệ thống nhập cư của chúng tôi vận hành theo đúng tinh thần của luật, thay vì khuyến khích lợi dụng kẽ hở.”
Trong hướng dẫn mới ban hành hôm thứ Sáu (21/5), Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cho biết việc điều chỉnh tình trạng cư trú – tức xin thường trú ngay tại Mỹ – là một quyền lợi tùy nghi chứ không phải quyền đương nhiên.
USCIS nói hệ thống nhập cư nói chung được thiết kế dựa trên kỳ vọng người có visa tạm thời sẽ rời Mỹ khi mục đích lưu trú kết thúc, đồng thời nhấn mạnh các nhân viên di trú sẽ xét đơn trên cơ sở từng trường hợp cụ thể.
Bản ghi nhớ hướng dẫn các nhân viên xem xét các yếu tố như vi phạm visa, ở quá hạn cho phép, làm việc trái phép, gian lận, và việc người nộp đơn có tuân thủ các điều kiện nhập cảnh vào Mỹ hay không.
USCIS cũng thừa nhận có một số ngoại lệ hạn chế, bao gồm những diện visa cho phép “ý định kép”, tức người có visa tạm thời được phép hợp pháp ở lại Mỹ trong khi đồng thời xin thường trú. Tuy nhiên, cơ quan này nói những diện đó không đảm bảo sẽ được cấp thẻ xanh, và cũng không thay đổi kỳ vọng của Quốc hội rằng du khách phải rời Mỹ khi mục đích lưu trú kết thúc.
USCIS cho biết hướng dẫn cập nhật này sẽ giúp giải phóng nguồn lực để tập trung xử lý các hồ sơ di trú khác.
Các nhóm bảo vệ quyền lợi cảnh báo người di cư gặp rủi ro
Các nhóm vận động cho người nhập cư chỉ trích biện pháp này, cảnh báo nó có thể buộc những người dễ bị tổn thương phải quay về những vùng bất ổn hoặc mất an toàn trong khi chờ quyết định giải quyết đơn xin thường trú của họ.
HIAS, một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ người tị nạn và người di cư, nói chính sách này có thể ảnh hưởng đến những nạn nhân buôn người cũng như trẻ em bị lạm dụng và bỏ rơi, vì họ buộc phải rời Mỹ để hoàn tất các thủ tục xin thường trú.
Hướng dẫn mới là bước đi mới nhất trong nỗ lực thắt chặt các quy tắc nhập cư và hạn chế con đường đến với tình trạng cư trú dài hạn tại Mỹ của Tổng thống Trump.
Năm ngoái, chính quyền đã rút ngắn thời hạn visa đối với một số sinh viên, khách tham gia trao đổi văn hóa và nhân viên truyền thông. Hồi tháng 1, Bộ Ngoại giao thông báo đã thu hồi hơn 100.000 visa kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.