Mỹ trục xuất gần 2.300 công dân Mexico sang Guatemala bất chấp phản đối
Theo Al Jazeera
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã trục xuất gần 2.300 công dân Mexico sang Guatemala bất chấp sự phản đối của chính phủ Mexico, trong khuôn khổ chiến dịch đẩy mạnh trục xuất người nhập cư sang nước thứ ba. Động thái này làm dấy lên chỉ trích từ các chuyên gia nhân quyền, cho rằng đây là chiến thuật gieo rắc sợ hãi nhằm răn đe người di cư.
Chính quyền Mỹ đã gửi khoảng 2.300 công dân Mexico tới Guatemala, bất chấp sự phản đối của chính phủ Mexico, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh các hoạt động trục xuất người nhập cư.
Tổng thống Guatemala Bernardo Arevalo xác nhận hôm thứ Tư rằng nước này đã tiếp nhận khoảng 2.284 công dân Mexico bị trục xuất từ Mỹ trong năm nay.
“Họ đến trên các chuyến bay chở người Guatemala hồi hương”, ông Arevalo nói trong một cuộc họp báo.
“Phối hợp với chính phủ Mexico, chúng tôi đã đưa họ quá cảnh để có thể trả về lãnh thổ Mexico trong vòng 24 giờ sau khi đến nước này.”
Động thái này là một phần trong xu hướng trục xuất sang nước thứ ba ngày càng tăng dưới thời ông Trump, người đã gửi người nhập cư và người xin tị nạn từ Mỹ đến các quốc gia mà họ có thể không có mối liên hệ nào.
Phần lớn, chính quyền Trump biện minh cho việc trục xuất này bằng cách nói rằng những người nhập cư liên quan không thể trở về nước xuất xứ của họ. Tuy nhiên, điều đó không đúng với Mexico, quốc gia luôn chấp nhận người bị trục xuất từ Mỹ.
Các nhà phê bình chỉ trích việc trục xuất sang nước thứ ba là một hình thức trừng phạt, khiến người nhập cư và người xin tị nạn rơi vào cảnh mắc kẹt xa nhà.
Về số công dân Mexico bị đưa sang Guatemala, Tổng thống Arevalo cho biết những người bị trục xuất được nhanh chóng đưa về nước, với chi phí do chính phủ Mexico hoặc Mỹ chi trả. Nhưng các quan chức Mexico bày tỏ lo ngại về việc Mỹ gửi công dân của mình sang các nước thứ ba.
“Chính phủ Mexico đã bày tỏ sự phản đối với hành động này với chính quyền Mỹ và nhấn mạnh rằng mọi công dân Mexico đều có quyền vào nước này”, Bộ Ngoại giao Mexico cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm. Sau cuộc gặp với các quan chức Guatemala hôm thứ Ba, Bộ Ngoại giao cũng cho biết hai nước gắn kết bởi các giá trị chung bao gồm an ninh chung và “di cư nhân đạo với phẩm giá”.
Guatemala không phải là quốc gia duy nhất tiếp nhận công dân Mexico từ Mỹ trong những tháng gần đây. Một số báo cáo cũng cho thấy một số người Mexico đã bị chuyển tới Honduras.
“Họ không nói gì với chúng tôi, chỉ bảo lên máy bay”, Arturo Trejo, một công dân Mexico bị trục xuất sang Honduras, nói với kênh truyền hình Telemundo.
Viện Di trú Quốc gia Mexico (INM) nói với hãng tin Associated Press rằng Mỹ biện minh cho hành động này như một biện pháp răn đe. “Lý do là Mỹ muốn ngăn họ vượt biên trở lại lãnh thổ của mình”, INM cho biết.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) phản hồi về vấn đề này rằng họ đang “sử dụng mọi lựa chọn hợp pháp để tiến hành chiến dịch trục xuất lớn nhất trong lịch sử, đúng như Tổng thống Trump đã hứa”.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhân quyền coi việc trục xuất người Mexico sang nước thứ ba là một chiến thuật đe dọa. “Những gì chúng ta đang thấy dường như là một phần của xu hướng rộng hơn trong chính sách di cư rất khắc nghiệt của Mỹ, nơi họ tìm cách gieo rắc nỗi kinh hoàng và sợ hãi cho người di cư bằng mọi giá”, Ana Maria Mendez, giám đốc khu vực Trung Mỹ của nhóm bảo vệ quyền người di cư WOLA, nói với hãng tin Reuters.
Là láng giềng, Mỹ và Mexico từ lâu đã có mối quan hệ chặt chẽ. Hai nước vẫn là đối tác thương mại hàng đầu của nhau, với kim ngạch trao đổi xuyên biên giới khoảng 964,1 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2025. Nhưng kể từ khi ông Trump trở lại nhiệm kỳ tổng thống vào năm ngoái, chính phủ Mexico đã phải cân bằng một cách tinh tế, vừa hợp tác với chính quyền Trump trong thực thi nhập cư, vừa bảo vệ quyền lợi của công dân trước các cáo buộc lạm dụng.
Các nhà phê bình cáo buộc các nhân viên nhập cư sử dụng bạo lực quá mức trong các cuộc vây ráp, và các chuyên gia ghi nhận số người tử vong tăng trong khi bị giam giữ tại Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Kể từ khi ông Trump trở lại nhiệm kỳ, ít nhất 15 công dân Mexico đã chết trong sự giam giữ của ICE, và 3 người khác chết trong các chiến dịch thực thi pháp luật. Đáp lại, chính phủ Mexico đã nộp đơn khiếu nại lên các công tố viên bang ở Mỹ, đồng thời lên án điều kiện tại các trung tâm giam giữ ICE là “không tương thích với tiêu chuẩn nhân quyền” và đề nghị các quan chức lãnh sự Mexico thường xuyên đến thăm.
