Một quan chức quân sự cấp cao của Mỹ cho biết Washington đang tạm dừng thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan để bảo toàn đạn dược cho cuộc chiến chống Iran.
Phát biểu tại phiên điều trần của Thượng viện hôm thứ Năm, Quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao nói: “Hiện tại, chúng tôi đang tạm dừng để đảm bảo có đủ đạn dược cho Chiến dịch Epic Fury – và chúng tôi có rất nhiều. Nhưng việc bán vũ khí cho nước ngoài sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết.”
Quyết định tiến hành thương vụ này – được cho là giao dịch chuyển giao vũ khí lớn nhất từ trước đến nay cho Đài Loan – sẽ do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio đưa ra, theo ông Cao.
Cuộc chiến với Iran đã tạm dừng kể từ khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn vào ngày 8 tháng 4, nhưng các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận hòa bình vĩnh viễn.
Quốc hội Mỹ đã phê duyệt gói vũ khí cho Đài Loan vào tháng 1, nhưng thương vụ cần có sự chấp thuận của Tổng thống Trump để tiến hành. Nếu được thông qua, gói vũ khí này sẽ vượt qua kỷ lục trước đó là gói 11 tỷ USD cho Đài Loan mà ông Trump đã phê duyệt hồi tháng 12.
Thủ tướng Đài Loan Cho Jung-tai hôm thứ Sáu cho biết Đài Loan sẽ tiếp tục theo đuổi các thương vụ mua vũ khí, theo thông tin từ hãng tin FTV News.
William Yang, nhà phân tích cấp cao về Đông Bắc Á tại Crisis Group, nhận định trên mạng xã hội rằng việc tạm dừng này sẽ “làm gia tăng lo lắng và hoài nghi về sự ủng hộ của Mỹ đối với Đài Loan, đồng thời khiến chính phủ Đài Loan khó yêu cầu thêm ngân sách quốc phòng trong thời gian tới.”
Tổng thống Trump, người đã xác nhận thảo luận về thương vụ này với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nói với Fox News tuần trước rằng ông “có thể” hoặc “có thể không” phê duyệt gói vũ khí. Ông cũng gợi ý rằng gói vũ khí này có thể được dùng làm “con bài mặc cả” – bất chấp tiền lệ hàng thập kỷ không tham vấn Bắc Kinh về các thương vụ bán vũ khí.
Trung Quốc coi Đài Loan tự trị là một phần lãnh thổ của mình và phản đối sự ủng hộ không chính thức nhưng liên tục của Washington dành cho Đài Bắc.
Chính phủ Mỹ không chính thức công nhận Đài Loan nhưng cam kết giúp hòn đảo tự vệ theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan năm 1979, được ban hành ngay sau khi Washington cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Bắc.
Ông Trump tiếp tục thử nghiệm hiện trạng về Đài Loan theo những cách khác, khi nói hồi đầu tuần rằng ông sẽ xem xét nói chuyện với Tổng thống Đài Loan William Lai Ching-te về thương vụ vũ khí. Động thái này sẽ phá vỡ bốn thập kỷ thông lệ ngoại giao cấm đối thoại trực tiếp với nhà lãnh đạo Đài Loan và gần như chắc chắn gây ra phản ứng giận dữ từ Bắc Kinh.
Ông Trump từng có cuộc điện đàm với cựu Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn sau khi thắng cử năm 2016, nhưng cuộc trao đổi diễn ra trước khi ông nhậm chức tổng thống.
