Mỹ - Hàn rút ngắn tập trận chung sau lệnh của ông Trump

Hàn Quốc và Mỹ đã rút ngắn thời gian diễn tập quân sự chung và giảm quy mô các hoạt động huấn luyện hiện trường sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh “cắt giảm đáng kể” các cuộc tập trận chiến tranh thường niên của hai nước.

Theo Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS), cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield bắt đầu từ ngày 17/8 sẽ chỉ kéo dài 5 ngày thay vì 11 ngày như kế hoạch ban đầu, kết thúc vào ngày 21/8. Việc điều chỉnh thời gian được thực hiện theo đề xuất của Washington, cùng với việc một số hoạt động huấn luyện cơ động chung cũng bị thu hẹp.

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-back cho biết hai đồng minh đang tiến tới hủy bỏ giai đoạn hai của cuộc tập trận, vốn dự kiến sẽ bao gồm các hoạt động phản công sau giai đoạn phòng thủ ban đầu.

Một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận với hãng tin Reuters rằng bộ này đã “cắt giảm đáng kể” cuộc tập trận và các hoạt động huấn luyện liên quan, trong đó một số hoạt động bị hủy hoặc chuyển sang mô phỏng. Quan chức này khẳng định điều chỉnh vẫn bảo đảm các mục tiêu sẵn sàng và huấn luyện cần thiết, không làm suy giảm mục tiêu huấn luyện của Mỹ.

Không có thông báo trước

Quyết định này được đưa ra sau lệnh của ông Trump hôm 16/8, viện dẫn “mối quan hệ rất tốt” với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng liên hệ việc rút quân với việc Hàn Quốc từ chối tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran.

Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun phát biểu tại phiên điều trần quốc hội hôm 19/8 rằng cả quan chức Hàn Quốc lẫn Mỹ đều không được thông báo trước về lệnh thu hẹp này. “Các quan chức chính phủ của chúng tôi, tất nhiên, và cả quan chức chính phủ Mỹ đều không biết trước”, ông Cho nói khi trả lời chất vấn của nghị sĩ. Ông nhận định thông điệp của ông Trump dường như nhằm gây áp lực buộc Hàn Quốc tham gia cuộc chiến với Iran.

Triều Tiên, quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, từ lâu đã lên án các cuộc tập trận Mỹ - Hàn, coi đây là diễn tập cho một cuộc xâm lược. Bình Nhưỡng hôm 19/8 một lần nữa chỉ trích, tuyên bố sẽ tiếp tục thực hiện quyền tự vệ trước các mối đe dọa quân sự từ Washington và Seoul. Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc ngày 18/8 khẳng định cuộc tập trận không phản ánh “ý định tấn công Triều Tiên hay làm leo thang căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên”.

Quan hệ Mỹ - Triều

Ông Trump ngày 17/8 nói rằng ông Kim đã phản hồi các nỗ lực tiếp cận của ông, nhưng không tiết lộ bản chất. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh mối quan hệ với nhà lãnh đạo Triều Tiên đang khiến tình hình “an toàn hơn nhiều”. Ông Trump từng gặp ông Kim ba lần trong nhiệm kỳ đầu, nhưng chưa có cuộc gặp nào trong nhiệm kỳ thứ hai.

Theo báo The Wall Street Journal, ông Trump đã thúc giục các trợ lý sắp xếp cuộc gặp trực tiếp với ông Kim sớm nhất là vào mùa thu này. Các quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã thảo luận về việc tổ chức đàm phán trong chuyến đi tới châu Á vào tháng 11 tới để dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc.

Phản ứng của đồng minh

Mỹ hiện triển khai khoảng 28.500 binh sĩ tại Hàn Quốc nhằm tăng cường năng lực phòng thủ cho nước này, di sản từ cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 vốn kết thúc bằng hiệp định đình chiến chứ không phải hiệp ước hòa bình. Việc ông Trump liên tục chỉ trích các liên minh lâu năm đã làm dấy lên hoài nghi về cam kết của Mỹ đối với an ninh Đông Á, khiến các đồng minh trong khu vực lo ngại.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi ngày 18/8 nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác an ninh với Mỹ và Hàn Quốc. “Vì Nhật Bản đang đối mặt với môi trường an ninh khắc nghiệt và phức tạp nhất thời hậu chiến, hợp tác giữa Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc là rất quan trọng đối với hòa bình và ổn định của khu vực”, ông Koizumi nói với các phóng viên tại Australia.

Khi được hỏi về phát biểu của ông Trump, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles cho biết nước này “rất quan ngại về chương trình hạt nhân cũng như chương trình tên lửa của Triều Tiên, và chúng tôi từ lâu đã nhất quán nêu quan điểm này”. Ông nói thêm: “Trong một thế giới đầy thách thức như hiện nay, có rất nhiều thách thức, nhưng Triều Tiên là nguồn cơn của không ít thách thức trong số đó”.