Ngày 19/4, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby thông báo Bộ Quốc phòng sẽ ngừng tham gia Ủy ban Quốc phòng Liên tịch Thường trực với Canada (PJBD) để 'đánh giá lại' lợi ích của diễn đàn này. PJBD là cơ chế hợp tác quốc phòng song phương được thành lập từ Thế chiến II.
Trên mạng xã hội, ông Colby viết: 'Một Canada mạnh mẽ, ưu tiên sức mạnh cứng hơn lời nói, có lợi cho tất cả chúng ta. Thật không may, Canada đã không có những tiến bộ đáng tin cậy trong các cam kết quốc phòng'. Ông nói thêm: 'Chúng ta không thể tiếp tục tránh né khoảng cách giữa lời nói và thực tế. Các cường quốc thực thụ phải duy trì lời nói bằng trách nhiệm quốc phòng và an ninh chung'.
Đây là động thái mới nhất của chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích các đồng minh phương Tây vì phụ thuộc quá mức vào sức mạnh quân sự Mỹ. Tuy nhiên, các nước đồng minh hầu hết bác bỏ cáo buộc, cho rằng họ đang tăng chi tiêu quân sự và thực hiện các bước kiểm soát an ninh khu vực tốt hơn.
Năm ngoái, tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague, gần như mọi quốc gia thành viên đều đồng ý tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP, chỉ có Tây Ban Nha xin miễn trừ. Canada dưới thời Thủ tướng Mark Carney cũng cam kết mức tăng này, trong đó 3,5% dành cho năng lực quân sự cốt lõi và phần còn lại cho các chi phí liên quan đến an ninh như cải thiện cảng, chuẩn bị khẩn cấp.
Quan hệ Mỹ-Canada đã trở nên căng thẳng dưới nhiệm kỳ hai của ông Trump, không chỉ về an ninh. Tổng thống Mỹ từng cáo buộc Canada theo đuổi chính sách thương mại không công bằng và không kiểm soát được dòng người, ma túy qua biên giới, dù các nhà phê bình nghi ngờ tính xác thực. Để gây sức ép, ông áp thuế quan mạnh lên hàng nhập khẩu Canada và từng gợi ý Canada có thể tránh bị phạt nếu từ bỏ chủ quyền để trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ.
Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Don Bacon chỉ trích quyết định rút khỏi diễn đàn quốc phòng với Canada: 'Cần những bộ óc lạnh lùng và khôn ngoan hơn để bảo vệ liên minh chặt chẽ với láng giềng của chúng ta. Mọi chuyện bắt đầu từ những lời chế nhạo 'Canada sẽ là tiểu bang thứ 51' và 'Thủ tướng của họ sẽ là thống đốc thứ 51'. Những lời xúc phạm chẳng mang lại gì ngoài sự thù địch gây tổn hại cho chúng ta về kinh tế và giờ là quân sự'.
Mỹ, Canada và Mexico dự kiến sẽ đàm phán phiên bản cập nhật của Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (USMCA) vào cuối năm nay.
