Ngay sau lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Colombia Abelardo De La Espriella, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 27/6 đã công bố kế hoạch cung cấp 1 tỷ USD viện trợ an ninh cho chính phủ mới của nước này. Động thái được đưa ra trong bối cảnh nhà lãnh đạo 48 tuổi, người được cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hậu thuẫn, cam kết sẽ phát động cuộc chiến quyết liệt chống buôn bán ma túy và thực hiện các biện pháp thắt lưng buộc bụng để khôi phục niềm tin vào nền kinh tế.
Phát biểu tại căn cứ quân sự Pichincha ở Cali sau khi tuyên thệ, ông De La Espriella tuyên bố: “Tôi đến đây để khép lại một chương dài của sự cam chịu dân tộc và cùng người dân bắt đầu cuộc chuyển đổi sâu sắc nhất vận mệnh của chúng ta”. Ông nhấn mạnh thông điệp “khôi phục trật tự, quyền lực và tự do” cho người dân Colombia.
Tân tổng thống cũng gửi lời cảnh báo cứng rắn tới các băng nhóm tội phạm: “Các thành viên của băng đảng tội phạm và các nhóm khủng bố ma túy có hai lựa chọn: tuân thủ pháp luật hoặc đối mặt với phản ứng kiên quyết của nhà nước và lực lượng an ninh Colombia”. Trong bài phát biểu kéo dài 75 phút, ông khẳng định lựa chọn đàm phán hòa bình với các nhóm vũ trang đã “hoàn toàn cạn kiệt”.
Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố cùng ngày cho biết: “Là nền tảng của quan hệ đối tác mới này, Hoa Kỳ, phối hợp với Quốc hội, dự kiến công bố gói viện trợ 1 tỷ USD như một phần của gói an ninh nhằm hỗ trợ chính quyền Tổng thống de la Espriella đạt được các mục tiêu chung của chúng ta”.
Ông De La Espriella đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vòng hai hồi tháng 6 với cam kết trấn áp các nhóm vũ trang, tinh giản bộ máy nhà nước tới 40% và hồi sinh ngành dầu khí. Ông đánh bại Thượng nghị sĩ cánh tả Ivan Cepeda, đồng minh của cựu Tổng thống Gustavo Petro, người không công nhận chiến thắng của tân tổng thống.
Trong số các chính sách đầu tiên, ông tuyên bố sẽ “xóa sổ triệt để nạn trồng cây trái phép” bằng cách sử dụng thuốc diệt cỏ phun từ trên không mà ông khẳng định không gây hại cho sức khỏe con người và môi trường để tiêu diệt cây coca, nguyên liệu sản xuất cocaine. Colombia cũng sẽ tham gia chương trình Lá chắn châu Mỹ do ông Trump sáng lập.
Trước lễ nhậm chức, ông De La Espriella đã có các cuộc gặp song phương với Quốc vương Tây Ban Nha và tổng thống Argentina, Ecuador, Chile, Paraguay và Panama. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng tham dự, trong khi Mỹ cử phái đoàn do Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche dẫn đầu.
Việc ông De La Espriella lên nắm quyền được xem là một phần của xu hướng dịch chuyển sang cánh hữu đang lan rộng ở châu Mỹ Latinh. Tại Peru, Argentina, Chile, Ecuador, Bolivia và Panama, nền kinh tế yếu kém và tội phạm gia tăng đã định hình lại ưu tiên của cử tri, tạo điều kiện cho các ứng viên cực hữu từng bị coi là ngoài rìa giành được sự ủng hộ nhờ cam kết trấn áp tội phạm.
Phân tích cho thấy ông De La Espriella có thể thúc đẩy một số chính sách thông qua sắc lệnh, nhưng nhiều đề xuất sẽ cần sự hậu thuẫn từ quốc hội đang chia rẽ và có thể bị cắt giảm trong quá trình thương lượng. Trong khi đó, đảng đối lập do ông Cepeda dẫn đầu ngày 27/6 đã tổ chức tuần hành tại Barranquilla, kêu gọi người dân bảo vệ nền dân chủ và phản kháng dân sự hòa bình.
