Mỹ bắt giữ chỉ huy nhóm vũ trang Hezbollah Iraq thân Iran

Bộ Tư pháp Mỹ vừa bắt giữ và truy tố một công dân Iraq bị cáo buộc là chỉ huy cấp cao của nhóm vũ trang Kataib Hezbollah thân Iran, kẻ được cho là đã dàn dựng một loạt vụ tấn công khủng bố quốc tế. Bản cáo trạng được công bố ngày 15/5 tại tòa án liên bang Manhattan (New York) buộc tội Mohammad Baqer Saad Dawood al-Saadi (32 tuổi) liên quan đến ít nhất 18 vụ tấn công và âm mưu tấn công nhằm vào Mỹ, Canada và châu Âu.

Theo hồ sơ tòa án, các vụ tấn công này nhằm gây sức ép buộc Mỹ và Israel ngừng chiến dịch quân sự chống Iran. Giám đốc FBI Kash Patel xác nhận al-Saadi bị bắt ở nước ngoài và bị đưa về Mỹ, gọi y là “mục tiêu giá trị cao chịu trách nhiệm về khủng bố toàn cầu hàng loạt”.

Patel ca ngợi vụ truy bắt là “sứ mệnh chính nghĩa được thực thi xuất sắc” bởi các đặc vụ và đơn vị chiến thuật, đồng thời gửi lời cảm ơn đặc biệt tới Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack vì đã dẫn đầu chiến dịch phối hợp đưa nghi phạm về nước. Ủy viên Cảnh sát New York Jessica Tisch nhận định vụ việc “phơi bày rõ ràng các mối đe dọa toàn cầu từ chế độ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này”.

Theo công tố viên liên bang, al-Saadi là lãnh đạo cấp cao của Kataib Hezbollah, nhóm vũ trang có căn cứ tại Iraq bị Mỹ liệt vào danh sách “tổ chức khủng bố nước ngoài”. FBI cho biết y hoạt động trong nhóm từ năm 2017, hợp tác chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) để thúc đẩy các chiến dịch trong khu vực.

Điều tra viên cho rằng al-Saadi duy trì quan hệ cá nhân với các chỉ huy quân sự cấp cao, bao gồm cả tướng Qassem Soleimani (cựu chỉ huy Lực lượng Quds của IRGC, đã thiệt mạng) và thường xuyên dùng Snapchat, Telegram để quảng bá các mục tiêu cũng như ăn mừng các vụ đánh bom. Sau khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2/2026, al-Saadi trở thành nhân vật trung tâm điều phối các cuộc trả đũa quốc tế thông qua một tổ chức bình phong, kích hoạt các mạng lưới - thường sử dụng nghi phạm tuổi teen - ở châu Âu và Canada.

Bản cáo trạng nêu chi tiết chuỗi âm mưu quốc tế do al-Saadi chỉ đạo, gồm vụ ném bom lửa vào tòa nhà Ngân hàng New York Mellon tại Amsterdam hồi giữa tháng 3, vụ xả súng vào lãnh sự quán Mỹ tại Toronto và vụ đâm dao ở London khiến một công dân Mỹ bị thương. Cảnh sát Pháp cũng ngăn chặn một vụ tấn công nhằm vào văn phòng Bank of America tại Paris, phát hiện bom xăng, pháo tự chế chứa 0,65 kg chất nổ. Tháng trước, al-Saadi chuyển sang nhắm vào nước Mỹ: thông qua một người cung cấp tin của FBI và một sĩ quan thực thi pháp luật chìm, y bị cáo buộc đề nghị trả 10.000 USD bằng tiền điện tử để thực hiện các vụ tấn công đồng thời vào một giáo đường Do Thái ở New York và các trung tâm Do Thái ở California, Arizona. Tài liệu tòa án ghi lại al-Saadi nói với người cung cấp tin rằng y “sẵn sàng giết người” và nhắn tin cho sĩ quan chìm sau khi ứng trước 3.000 USD: “Tôi muốn thấy tin tốt tối nay… không phải ngày mai đâu anh bạn”.

Al-Saadi hầu tòa tại tòa án liên bang Manhattan ngày 15/5 với sáu tội danh: hai tội âm mưu cung cấp hỗ trợ vật chất cho các tổ chức khủng bố nước ngoài (Kataib Hezbollah và IRGC), âm mưu cung cấp hỗ trợ vật chất cho hành vi khủng bố, cung cấp hỗ trợ vật chất cho hành vi khủng bố, âm mưu đánh bom nơi công cộng, và phá hủy tài sản bằng lửa hoặc chất nổ. Theo AP, al-Saadi mỉm cười trong suốt phiên điều trần sơ bộ nhưng không nói gì. Y không bị yêu cầu nhận tội và sẽ bị tạm giam, nhưng có quyền yêu cầu xem xét tại ngoại. Luật sư bào chữa Andrew Dalack cho biết al-Saadi tuyên bố mình là “tù nhân chính trị” và “tù binh chiến tranh”, lập luận rằng chính phủ Mỹ bức hại chỉ vì mối quan hệ trước đây với Soleimani. Dalack nói thêm rằng al-Saadi bị biệt giam từ khi đến nhà tù liên bang ở Brooklyn vào tối 14/5, gọi đó là cách đối xử “bất thường”. Nếu bị kết án về các tội khủng bố và sử dụng chất nổ, al-Saadi đối mặt mức án tối đa chung thân.