Mỹ áp thuế 25% lên hàng nhập từ Brazil, chỉ trích thương mại không công bằng

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề xuất mức thuế mới 25% đối với hàng nhập khẩu từ Brazil, với cáo buộc về các hoạt động thương mại không công bằng. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer thông báo thuế trừng phạt này vào tối thứ Hai, dựa trên các vấn đề bao gồm thương mại kỹ thuật số và nạn phá rừng trái phép.

Mức thuế mới sẽ được áp dụng theo Mục 301 của chính sách thương mại Mỹ – một đạo luật cho phép chính phủ Mỹ có thẩm quyền rộng rãi để áp đặt trừng phạt thương mại dựa trên vi phạm các thỏa thuận thương mại, cũng như những gì được coi là hoạt động thương mại “không công bằng” theo Đạo luật Thương mại năm 1974.

Ông Greer cho biết cuộc điều tra bắt đầu từ tháng Bảy năm ngoái. Các hoạt động bị điều tra liên quan đến các vấn đề như phá rừng trái phép, tiếp cận thị trường ethanol và thực thi chống tham nhũng, cùng nhiều vấn đề chính khác, theo bản tóm tắt do Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm thứ Ba.

Trong tài liệu dài 107 trang, chính phủ Mỹ cho rằng các hoạt động thương mại giữa hai nước “là không hợp lý và gây gánh nặng hoặc hạn chế thương mại Mỹ”, đồng thời chỉ ra các thỏa thuận giữa Brazil với Mexico và Ấn Độ. Tài liệu lập luận rằng các thỏa thuận này “tạo ra động lực để chuyển sản xuất ra khỏi Mỹ vì tạo ra lợi thế tài chính khi xuất khẩu sang Brazil từ các nước này, thay vì xuất khẩu từ Mỹ”.

Sẽ có giai đoạn lấy ý kiến công chúng về mức thuế đề xuất, bắt đầu từ thứ Năm. Thời gian góp ý bằng văn bản kết thúc vào ngày 1 tháng Bảy, và một phiên điều trần công khai sẽ được tổ chức tại Washington vào ngày 6 tháng Bảy.

Thịt bò, cà phê, đất hiếm, các kim loại khác, năng lượng và linh kiện máy bay là những sản phẩm sẽ được miễn thuế. Trên kênh CNBC, ông Greer cho biết sẽ công bố thêm các phát hiện về hoạt động thương mại không công bằng trong vài tuần tới nhằm giải quyết cái mà ông gọi là thâm hụt thương mại “khổng lồ”.

Tuy nhiên, số liệu cho thấy Mỹ vẫn duy trì thặng dư thương mại với Brazil. Vào tháng Ba, Brazil mua hàng hóa từ Mỹ trị giá 3,3 tỷ USD, nhiều hơn so với giá trị xuất khẩu 2,9 tỷ USD, tạo ra thặng dư thương mại 420 triệu USD cho Mỹ.

Các quốc gia khác đang bị điều tra bao gồm Trung Quốc và Việt Nam. Mức thuế mới này sẽ thay thế một phần mức thuế 50% đối với nhiều mặt hàng Brazil mà ông Trump đã áp đặt vào năm ngoái, trong đó 40% là hình phạt cho việc Brazil truy tố cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, một đồng minh của ông Trump.

Nhà Trắng gần đây cũng đã giảm thuế đối với một số mặt hàng nhôm, đồng và thép nhập khẩu, bao gồm cả thiết bị nông nghiệp như máy thu hoạch. Các mức thuế này giảm từ 25% xuống còn 15% và hết hạn vào tháng 12 năm 2027.

Quyết định thuế mới được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao hồi tháng Hai đã bác bỏ việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) mà Nhà Trắng từng dùng để áp đặt các mức thuế toàn cầu sâu rộng.

“Đây là những mức thuế đầu tiên trong số nhiều mức thuế mới thay thế cho thuế IEEPA về an ninh quốc gia. Giai đoạn lấy ý kiến công chúng sẽ cho phép những điều chỉnh và miễn trừ nhỏ. Cuối cùng, điều này sẽ gây thêm áp lực lạm phát so với vài tháng trước, nhưng không so với cùng kỳ năm ngoái,” bà Rachel Ziemba, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm An ninh Mỹ mới, nói với Al Jazeera.

Những thay đổi này diễn ra bất chấp chuyến thăm Washington của Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva vào tháng trước, khi quan hệ song phương đã xấu đi trong những tháng gần đây. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã coi hai băng nhóm tội phạm Brazil là “tổ chức khủng bố”, một động thái ủng hộ quan điểm của Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro – đối thủ chính của ông Lula trong cuộc bầu cử tháng Mười, bất chấp sự phản đối của các quan chức Brazil.