Ngày 3/6/2016, huyền thoại quyền Anh người Mỹ Muhammad Ali qua đời ở tuổi 74. Mười năm sau, giọng nói của ông vẫn vang vọng - không phải trong tiếng gầm của đám đông hay nhịp điệu của võ đài, mà trong một hành lang bên ngoài văn phòng Liên Hợp Quốc.
Trên tường treo một bức tranh màu nước do chính Ali vẽ về trụ sở Liên Hợp Quốc - một tác phẩm dịu dàng, gần như trìu mến về tòa nhà biểu tượng cho khát vọng hòa bình của thế giới.
Ali vẽ bức tranh vào năm 1978 và tự tay trao tặng cho các quan chức Liên Hợp Quốc, gọi đó là "món quà hòa bình". Đây không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là cầu nối giữa lòng dũng cảm công khai và niềm tin riêng tư của ông rằng hòa bình là sứ mệnh cao nhất của nhân loại.
Trong một lá thư kèm theo bức tranh, Ali viết: "Phục vụ người khác là tiền thuê mà chúng ta trả cho căn phòng của mình ở Trái đất này." Câu nói này hàng ngày vẫn hiện ra như một lời triệu tập, thách thức mỗi người suy ngẫm về nghĩa vụ đối với nhau trong thời đại chia rẽ, bất bình đẳng và xung đột.
Mười năm sau ngày mất, thông điệp của Ali càng trở nên cấp thiết hơn khi thế giới đang sống trong thời điểm hòa bình trở nên mong manh - bị tàn phá bởi chiến tranh, căng thẳng bởi thù hận gia tăng, thử thách bởi sự mở rộng không kiểm soát của công nghệ mới và quyền lợi của phụ nữ, trẻ em gái ngày càng bị đe dọa.
Ali hiểu cái giá của việc lên tiếng khi im lặng là an toàn. Ông từng bị chỉ trích vì từ chối tham chiến tại Việt Nam và bị trừng phạt vì đứng lên chống phân biệt chủng tộc và bất công ở quê nhà. Nhưng ông không bao giờ đầu hàng, dùng danh tiếng để khuếch đại sự thật thay vì im lặng.
Bức tranh của Ali tại Liên Hợp Quốc nhắc nhở rằng hòa bình được tạo nên bởi những người từ chối chấp nhận bạo lực là lời cuối cùng. Hình ảnh Liên Hợp Quốc qua nét vẽ của ông vừa khiêm tốn vừa đầy hy vọng - một gia đình các quốc gia không hoàn hảo nhưng luôn cố gắng sống theo những lý tưởng chung.
Mười năm sau, thông điệp của Muhammad Ali vẫn là lời nhắc: Hòa bình là thứ chúng ta phải nuôi dưỡng và bảo vệ từng ngày bằng lời nói và hành động. Đó là "tiền thuê" mà mỗi người cần trả cho thế giới đang khao khát hòa bình.
