Một năm sau thảm họa máy bay Air India khiến 260 người thiệt mạng: Người nhà vẫn chờ câu trả lời

Ngày 13/6/2026 đánh dấu một năm kể từ vụ rơi máy bay Boeing 787 Dreamliner của hãng Air India, khiến 260 người thiệt mạng tại khu ngoại ô đông dân cư Meghani Nagar, thành phố Ahmedabad, bang Gujarat, miền tây Ấn Độ.

Thân nhân các nạn nhân đã tập trung tại hiện trường vào thứ Sáu (12/6) để tưởng niệm, nhưng họ vẫn chưa nhận được lời giải đáp về nguyên nhân máy bay rơi ngay sau khi cất cánh từ sân bay gần đó.

Chuyến bay AI171 của Air India, chiếc Boeing 787 Dreamliner, khởi hành đi London Gatwick, đã lao vào ký túc xá của một trường cao đẳng y tế tại khu dân cư Meghani Nagar, gần sân bay quốc tế ở rìa thành phố Ahmedabad. Theo trang theo dõi chuyến bay Flightradar24, tín hiệu cuối cùng của máy bay được nhận vài giây sau khi cất cánh lúc 13h38 giờ địa phương (08h08 GMT). Máy bay đã đạt độ cao 625 feet (190 mét) trước khi lao xuống đất bên ngoài sân bay. Máy bay đã phát tín hiệu cấp cứu mayday tới kiểm soát không lưu ngay trước khi mất liên lạc.

Thiệt hại nhân mạng

Trong số 242 người trên khoang, chỉ một hành khách sống sót. Trong đó có 169 công dân Ấn Độ và 52 công dân Anh. Tổng cộng 260 người thiệt mạng, bao gồm 19 người trên mặt đất gần hiện trường vụ tai nạn. 67 người khác ở gần đó bị thương.

Người sống sót duy nhất trên máy bay, Vishwash Kumar Ramesh, là công dân Anh, có anh trai thiệt mạng trong vụ tai nạn. Người đại diện của Ramesh, Sanjiv Patel, cho biết Air India đã bồi thường 21.500 bảng Anh (28.800 USD) cho Ramesh để hỗ trợ vợ và con trai 5 tuổi của anh. Hiện chưa rõ các gia đình khác có nhận được khoản bồi thường tương tự hay không.

Người thân các nạn nhân đã nhóm họp hôm thứ Sáu tại một hội nghị do các luật sư cùng chuyên gia hàng không và an toàn hàng không tổ chức ở Ahmedabad. Họ dự kiến tổ chức lễ cầu nguyện bằng nến sau khi mặt trời lặn.

Kết quả điều tra sơ bộ và tranh cãi

Đây là vụ tai nạn máy bay chở khách đầu tiên trên thế giới liên quan đến Boeing 787 Dreamliner, mẫu máy bay được đưa vào khai thác từ năm 2011. Theo luật hàng không quốc tế, Cục Điều tra Tai nạn Máy bay Ấn Độ (AAIB) đã công bố báo cáo sơ bộ một tháng sau thảm họa.

Báo cáo dài 15 trang cho biết nguồn cung nhiên liệu cho động cơ máy bay đã bị cắt ngay trước khi tai nạn xảy ra, đặt ra câu hỏi về khả năng lỗi phi công. Báo cáo cũng công bố cuộc trò chuyện giữa cơ trưởng và cơ phó về việc nguồn cung nhiên liệu bị cắt – hai câu ngắn đã dẫn tới giả thuyết phi công tự sát.

Báo cáo sơ bộ không nêu lý do tại sao công tắc nhiên liệu bị tắt – do lỗi phi công hay do trục trặc kỹ thuật. Báo cáo cũng không đưa ra khuyến nghị an toàn nào đối với Boeing hay nhà sản xuất động cơ GE Aerospace, cho thấy không phát hiện vấn đề kỹ thuật. Báo cáo đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ.

Vụ tai nạn cũng giáng đòn vào Air India trong giai đoạn nhạy cảm của quá trình tái cơ cấu sau cổ phần hóa, vốn đã bị chậm lại do các trở ngại về chuỗi cung ứng, lệnh cấm không phận Pakistan đối với các hãng bay Ấn Độ, và gần đây là cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran.

Diễn biến mới nhất về cuộc điều tra

Theo quy định quốc tế, báo cáo cuối cùng phải được công bố “nếu có thể” trong vòng một năm kể từ vụ tai nạn. Tuy nhiên, do cuộc điều tra chưa hoàn tất, AAIB dự kiến chỉ công bố báo cáo tạm thời vào thời điểm này. Các báo cáo truyền thông dẫn nguồn tin giấu tên cho biết các nhà điều tra Ấn Độ sẽ trì hoãn báo cáo cuối cùng do cần hoàn thành phân tích động cơ máy bay.

Liên đoàn Phi công Ấn Độ đã thúc giục các nhà điều tra tìm kiếm thêm dữ liệu kỹ thuật từ Boeing và Air India để “bác bỏ giả thuyết phi công tự sát mà AAIB đang xem xét”. Chủ tịch liên đoàn Charanvir Randhawa nói: “Việc chỉ công bố báo cáo tạm thời sẽ gây ra thêm suy đoán và hiểu lầm. Chúng tôi đã yêu cầu chính phủ Ấn Độ và AAIB không công bố bất kỳ báo cáo tạm thời nào.”

Đánh giá ban đầu của các quan chức Mỹ hồi năm ngoái (theo Reuters) cho thấy bản ghi âm buồng lái giữa hai phi công của chiếc Air India 787 trước khi rơi ủng hộ quan điểm cơ trưởng đã cắt dòng nhiên liệu vào động cơ. Nhưng AAIB khi đó cho biết còn quá sớm để đưa ra kết luận chắc chắn.

Các nhà điều tra đã tiến hành thử nghiệm động cơ vào tháng 4 và đến Pháp vào tháng trước như một phần của quá trình phân tích bộ phận điều khiển động cơ. Bloomberg đưa tin hôm thứ Năm (11/6) rằng báo cáo cuối cùng có thể được công bố trong vòng ba tháng, sau khi hoàn tất nghiên cứu động cơ đã được gửi đến Mỹ để kiểm tra.

Cha của cơ trưởng đã yêu cầu tòa án tối cao Ấn Độ ra lệnh tiến hành một cuộc điều tra độc lập, xem xét các nguyên nhân có thể khác ngoài hành động tự sát của phi công – một nguyên nhân đã bị nghi ngờ trong một số vụ tai nạn chết người khác và được xác nhận trong trường hợp chuyến bay Germanwings 9525 lao xuống dãy Alps của Pháp năm 2015 khiến 150 người thiệt mạng.