Máy bay không người lái Nga rơi ở Romania, NATO phản ứng mạnh

Romania và các đồng minh NATO đã phản ứng giận dữ sau khi một máy bay không người lái (drone) của Nga rơi xuống một tòa nhà chung cư ở miền đông nước này, khiến hai người bị thương.

Bộ Ngoại giao Romania hôm thứ Sáu (30/5) gọi vụ việc là một hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi NATO đẩy nhanh việc chuyển giao các hệ thống chống drone. Đây là vụ việc mới nhất trong chuỗi các vụ xâm phạm dọc sườn phía đông của liên minh quân sự, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ đối đầu công khai giữa Nga và các nước NATO.

Giới chức Romania cho biết drone Nga đã bị radar theo dõi trên không phận nước này trước khi rơi xuống mái một tòa nhà dân cư ở thành phố Galati. Hai máy bay chiến đấu F-16 và một trực thăng đã được điều động, trong khi chính quyền phát cảnh báo khẩn cấp tới người dân. Hai người bị thương nhẹ và một số cư dân phải sơ tán sau khi vụ rơi gây ra hỏa hoạn.

Estonia, Litva, Latvia và Phần Lan đều đã báo cáo các vụ xâm phạm không phận lặp đi lặp lại trong những tháng gần đây. Các vụ drone xâm phạm trước đó đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ tại Latvia đầu tháng này.

Chính phủ Romania đã kêu gọi NATO đẩy nhanh chuyển giao các hệ thống chống drone. Thủ tướng sắp mãn nhiệm Ilie Bolojan cho biết Romania sẽ trong vài giờ tới ký hợp đồng mua hệ thống phòng thủ chống drone theo chương trình SAFE của EU.

Romania cũng đã triệu tập đại sứ Nga tới làm việc. Ngoại trưởng Oana Toiu tuyên bố trên mạng xã hội: “Chúng tôi sẽ chính thức thông báo những hậu quả mà sự vô trách nhiệm của Liên bang Nga sẽ gây ra cho quan hệ ngoại giao giữa hai nước, cũng như các bước tiếp theo ở cấp châu Âu về các gói trừng phạt”.

Tổng thống Romania Nicusor Dan tuyên bố sẽ không chấp nhận việc cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống Ukraine lan sang công dân nước mình, và đã yêu cầu Bộ Ngoại giao trình ngay các biện pháp đối với quan hệ với Nga tương xứng với tình hình nghiêm trọng này.

Các đồng minh NATO cũng lên tiếng. Bộ trưởng châu Âu Pháp Benjamin Haddad nhấn mạnh sự cố cho thấy mối đe dọa của Nga đối với an ninh châu Âu. Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Radoslaw Sikorski nói với Reuters: “Dù là cố ý hay do bất lực, Nga vẫn nguy hiểm và chúng ta phải tự vệ”.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng sự cố cho thấy “cuộc chiến tranh xâm lược của Nga đã vượt qua một ranh giới khác”. Một phát ngôn viên NATO cũng lên án “sự liều lĩnh của Nga” trên mạng xã hội.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo các cuộc tấn công leo thang có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát, với những hậu quả không lường trước được. Ông cho biết số dân thường thiệt mạng trong 4 tháng đầu năm nay cao hơn cùng kỳ ba năm trước, kêu gọi ngoại giao và ngừng bắn vô điều kiện.

Quân đội Ukraine cho biết đã bắn hạ 217 drone trong đêm thứ Sáu. Nga tấn công bằng 232 drone và một tên lửa đạn đạo. Moscow tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống vào Kiev và liệt kê các cơ sở châu Âu sản xuất drone cho Ukraine.

Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga gần đây cảnh báo các nước Baltic rằng tư cách thành viên NATO sẽ không bảo vệ họ khỏi bị trả đũa nếu cho phép Ukraine phóng tấn công từ lãnh thổ của họ. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng gợi ý rằng Mỹ có thể không tôn trọng Điều khoản phòng thủ tập thể của NATO trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte khẳng định NATO sẽ bảo vệ toàn bộ lãnh thổ của mình. “Hành vi liều lĩnh của Nga là mối nguy hiểm cho tất cả chúng ta”, ông viết trên mạng xã hội, đồng thời cam kết tăng cường răn đe và hỗ trợ Ukraine.