Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva vừa tuyên bố ủng hộ việc hạ tuổi chịu trách nhiệm hình sự đối với các tội ác "đặc biệt nghiêm trọng" từ 18 xuống 16, đảo ngược lập trường lâu nay của đảng cầm quyền. Thông báo được đưa ra trong cuộc phỏng vấn tối thứ Năm với TV Globo, chỉ hơn một tuần trước vòng hai cuộc bầu cử tổng thống.
Theo giới quan sát, động thái này được xem là nước đi tranh cử đầy toan tính khi Lula đang gặp khó khăn trong việc lật ngược chiến thắng ở vòng một của đối thủ cực hữu, Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, người vẫn đang nhỉnh hơn trong các cuộc thăm dò dư luận.
Cả Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro và cha ông, cựu tổng thống Jair Bolsonaro, từ lâu đã ủng hộ hạ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, thậm chí muốn giảm xuống 14 thay vì 16. Trong khi đó, Lula và đảng của ông luôn phản đối thay đổi này.
Sau nhiều cuộc thăm dò, trong đó cuộc mới nhất trong tuần cho thấy 80% dân số ủng hộ hạ tuổi, Lula nói: "Quan điểm của tôi, với tư cách một công dân Brazil, là với bất kỳ tội ác đặc biệt nghiêm trọng nào, tôi ủng hộ việc hạ tuổi." Khi phóng viên hỏi liệu ông có ý hạ xuống 16, ông trả lời "có".
Theo luật Brazil, danh mục tội ác "đặc biệt nghiêm trọng" khá rộng, từ giết người, hiếp dâm đến làm giả thuốc men và buôn bán ma túy – tội danh khiến khoảng một phần tư trong số 816.000 người đang thụ án tại Brazil phải ngồi tù.
Các tổ chức nhân quyền và chuyên gia an ninh từ lâu đã chỉ trích các đề xuất hạ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, cho rằng chúng không giải quyết được vấn đề bạo lực mà còn làm gia tăng việc tuyển mộ vào tội phạm có tổ chức trong hệ thống nhà tù quá tải của Brazil.
Trước cuộc phỏng vấn của Lula, đề xuất này đã được thảo luận tại Thượng viện. Hội đồng Giám mục Brazil, tổ chức của các giám mục Công giáo, đã chỉ trích đề xuất vì "không giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bạo lực", đồng thời cho rằng việc đưa người trẻ "vào hệ thống nhà tù quá sớm có xu hướng làm sâu sắc thêm vòng xoáy bạo lực và loại trừ, cản trở quá trình cải tạo của họ".
Trong chuyên mục trên UOL, nhà báo Josias de Souza viết rằng bằng việc đảo ngược lập trường lâu nay, Lula "đã quyết định thay đổi chính mình. Đó không phải là sự chuyển biến bình thường. Về an ninh công cộng, Lula đã lột xác hoàn toàn. Ông bắt đầu bảo vệ điều mà ông luôn bác bỏ."
Những ngày gần đây, đương kim tổng thống đã tăng cường nỗ lực nhằm lật ngược khoảng cách 2,2 triệu phiếu mà Bolsonaro tạo ra ở vòng một, bằng cách thu hút cử tri độc lập và chưa quyết định. Ông đã vận động Quốc hội thông qua đề xuất giảm tuần làm việc – một đề xuất mà chính Bolsonaro cũng đảo ngược lập trường để ủng hộ vào phút chót khi nó có vẻ sắp được thông qua – cùng với giảm nợ cho doanh nghiệp siêu nhỏ, và hứa miễn phí giao thông công cộng vào cuối tuần.
