Lula chính thức tái tranh cử tổng thống Brazil, đặt trọng tâm vào chủ quyền quốc gia

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva đã chính thức khởi động chiến dịch tranh cử nhiệm kỳ thứ tư của mình. Tại hội nghị toàn quốc của Đảng Công nhân (PT) diễn ra ở Sao Paulo hôm Chủ nhật (2/8), những người ủng hộ đã phủ kín trung tâm hội nghị bằng cờ đỏ và hô vang tên ông khi nhà lãnh đạo 80 tuổi tuyên bố ra tranh cử lần thứ bảy trong sự nghiệp chính trị.

Ông Lula, người trở lại nắm quyền từ năm 2023 sau hai nhiệm kỳ trước đó (2003-2010), khẳng định nếu thắng cử trong cuộc bầu cử tháng 10 tới, đây sẽ là nhiệm kỳ cuối cùng của ông.

Thay vì tập trung vào thành tích đối nội, bài phát biểu của ông Lula nhấn mạnh vị thế của Brazil trong một thế giới ngày càng bất ổn. Ông kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng và cam kết bảo vệ trữ lượng đất hiếm cùng các khoáng sản quan trọng khác khỏi sự kiểm soát của nước ngoài.

“Tôi muốn chuẩn bị sẵn sàng để không ai xâm lược đất nước này”, ông Lula nói. Ông cũng cảnh báo Trung Quốc, Mỹ và Pháp sẽ không được tiếp cận nguồn khoáng sản của Brazil nếu không tôn trọng chủ quyền quốc gia.

Bóng ma Trump phủ lên cuộc bầu cử

Thông điệp của ông Lula phản ánh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Brasilia và Washington. Mỹ đã áp hai đợt thuế quan lên hàng hóa Brazil trong tháng 7, cáo buộc Brazil có hành vi thương mại không công bằng – cáo buộc mà chính phủ Brazil bác bỏ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng duy trì quan hệ chặt chẽ với gia đình đối thủ chính của ông Lula – Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro, con trai cả của cựu Tổng thống Jair Bolsonaro. “Ở Brazil, chúng tôi không chấp nhận ai đó chõ mũi vào chuyện không phải của mình”, ông Lula phát biểu tại hội nghị.

Flavio Bolsonaro, 45 tuổi, nổi lên là ứng viên hàng đầu của phe cánh hữu sau khi cha ông bị kết tội âm mưu lật ngược kết quả bầu cử năm 2022 nhằm ngăn ông Lula lên nắm quyền.

Ông Lula đã tận dụng mối quan hệ giữa gia đình Bolsonaro với ông Trump để định hình cuộc bầu cử như một sự lựa chọn giữa độc lập dân tộc và khuất phục lợi ích ngoại bang. Ông gọi Flavio Bolsonaro là “kẻ phản bội đất nước” – cáo buộc mà thượng nghị sĩ này phủ nhận.

Leonardo Paz, giáo sư khoa học chính trị tại Quỹ Getulio Vargas, nhận định với hãng tin AFP rằng lập luận về chủ quyền đang đến vào thời điểm thuận lợi cho tổng thống. “Thông điệp về chủ quyền đến đúng lúc với ông Lula”, Paz nói, đồng thời cho rằng điều này giúp ông xác định một kẻ thù bên ngoài và đổ lỗi cho họ về một số vấn đề của Brazil.

Khảo sát mới nhất của Datafolha cho thấy ông Lula dẫn trước Flavio Bolsonaro trong kịch bản bầu cử vòng hai, với tỷ lệ 48% so với 43%. Khoảng cách vẫn còn mong manh trong một đất nước bị chia rẽ sâu sắc giữa những người ủng hộ tổng thống cánh tả và phong trào Bolsonaro.

Áp lực trong nước vẫn hiện hữu

Ông Lula có thể tự hào về tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ việc làm cao và các chương trình xã hội mà những người ủng hộ cho rằng đã cải thiện đời sống của người nghèo Brazil. Tại hội nghị, nhân viên công tác xã hội Cristiane Rosa Julho chia sẻ với AFP rằng các chính sách của ông Lula đã giúp gia đình chị có nhà riêng lần đầu tiên sau nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt tăng cao và lo ngại về thâm hụt ngân sách vẫn là những điểm yếu lớn của chính phủ. An ninh trật tự cũng được dự báo là vấn đề nổi bật trong cuộc bầu cử, đặc biệt tại các cộng đồng nơi các tổ chức tội phạm có ảnh hưởng lớn.

Các cuộc điều tra tham nhũng cũng đang nhắm vào cả hai phe: Flavio Bolsonaro bị nghi ngờ liên quan đến việc tìm kiếm tài trợ từ một chủ ngân hàng bị cáo buộc gian lận tài chính, trong khi một con trai của ông Lula đang bị điều tra về nghi vấn tham nhũng và buôn bán ảnh hưởng.

Ông Lula cũng trấn an những lo ngại về việc tuổi cao có thể hạn chế khả năng phục vụ thêm một nhiệm kỳ. Ông nói với những người ủng hộ rằng việc đi bộ thường xuyên và tập luyện thể lực đã giúp ông “có thể trạng tuyệt vời” và khỏe mạnh hơn cả khi lần đầu giành chiến thắng năm 2002.

Với ông Lula, kinh nghiệm có thể sẽ là một trong những lập luận trọng tâm của chiến dịch. Trong khi đó, các đối thủ của ông sẽ tìm cách biến cuộc bầu cử thành một cuộc trưng cầu về chi phí sinh hoạt, an ninh công cộng và những tranh cãi chính trị quanh chính phủ hiện tại.