Các nhà đàm phán Libya đã đạt được một thỏa thuận bầu cử sơ bộ nhằm chấm dứt tình trạng chia rẽ chính trị kéo dài tại quốc gia Bắc Phi này. Thỏa thuận bao gồm các luật bầu cử và việc tái cơ cấu ủy ban bầu cử quốc gia, đưa tiến trình này vào giai đoạn thực thi phức tạp và nhạy cảm, theo các chuyên gia và quan chức trao đổi với Al Jazeera.
Kể từ năm 2014, Libya bị chia rẽ giữa hai chính quyền đối địch kiểm soát miền đông và miền tây, trong bối cảnh nhiều nỗ lực do Liên Hợp Quốc dẫn dắt nhằm chấm dứt khủng hoảng đã không mang lại kết quả. Cuộc đàm phán hiện tại do ủy ban gồm bốn đại diện từ Hạ viện (có trụ sở ở miền đông) và bốn đại diện từ Hội đồng Nhà nước (liên kết với Chính phủ Đoàn kết Dân tộc được quốc tế công nhận tại Tripoli) tiến hành.
Ủy ban '4+4' do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã ký bản dự thảo đầu tiên tại Tunis vào ngày 20/8. Thách thức hiện nay là thuyết phục các bên khác tại Libya tham gia vào tiến trình.
Chuyên gia pháp lý Al-Mahdi Kashbour nhận định với Al Jazeera rằng có khoảng cách giữa thẩm quyền của các bên ký kết và các thể chế có trách nhiệm thực thi. Nhà phân tích chính trị Libya Elias Al-Barouni nhấn mạnh thỏa thuận không đưa ra kế hoạch cụ thể cho cuộc bầu cử; ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, vấn đề chuyển sang ai sẽ điều hành Libya trong giai đoạn chuyển tiếp.
Đây có thể là bài kiểm tra khó khăn nhất đối với tiến trình hòa bình, khi chính quyền chuyển tiếp phải kiểm soát nguồn lực nhà nước và điều hướng môi trường an ninh cực kỳ nhạy cảm. Một số cơ quan lập pháp và chính trị gia Libya bày tỏ quan ngại về các cuộc đàm phán.
Nuh al-Malati, thành viên Hội đồng Nhà nước, cho biết hội đồng chưa nhận được văn bản chính thức về thỏa thuận, và những thay đổi này không nhận được sự đồng thuận trong hội đồng. Ông tuyên bố các thành viên liên kết với Chính phủ Đoàn kết Dân tộc trong ủy ban '4+4' không đại diện cho quan điểm chính thức của hội đồng.
Mohamed al-Menfi, người đứng đầu Hội đồng Tổng thống tại Tripoli, chỉ trích sự mơ hồ xung quanh cơ sở của các cuộc đàm phán: 'Sự thành công của bất kỳ sự đồng thuận nào gắn liền với sự rõ ràng về cơ sở, thẩm quyền và khả năng áp dụng, đặc biệt đối với các thể chế chủ quyền như ủy ban bầu cử.' Sự hoài nghi tương tự cũng xuất hiện từ phía chính quyền miền đông.
Khalifa al-Daghari, thành viên Hạ viện, nói với Al Jazeera rằng các nhà lập pháp trong nhóm này không tham gia lựa chọn thành viên nhóm đàm phán. Họ chỉ theo dõi chi tiết các cuộc họp qua truyền thông và tuyên bố chính thức, mà không nhận được bất kỳ cuộc họp trực tiếp nào về diễn biến hoặc kết quả. Ông cũng cáo buộc có 'sự bí mật' trong tiến trình, khiến Hạ viện không thể xác định lập trường trước khi xem xét văn bản chính thức.
Bất chấp những chỉ trích, phát ngôn viên Liên Hợp Quốc Mohammad al-Asadi gọi thỏa thuận là 'bước đi quan trọng và là kết luận cho các cuộc đàm phán về mọi điểm đang thảo luận'. Ông cho biết văn bản sẽ được công bố công khai sau khi ký kết chính thức.
