Lebanon thông qua luật ân xá tổng thể, một ngày sau khi bãi bỏ án tử hình

Ngày 12/8, Quốc hội Lebanon đã thông qua luật ân xá tổng thể trong một cuộc bỏ phiếu biểu quyết, theo hãng tin quốc gia Lebanon (NNA). Văn phòng Chủ tịch Quốc hội cho biết luật này sẽ "đặc biệt" giảm nhẹ một số bản án tù, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1991 Lebanon có một đạo luật ân xá tổng thể.

Luật ân xá đã được nhiều phe phái chính trị tại Lebanon yêu cầu từ lâu, nhằm giảm tình trạng quá tải trong các nhà tù, nơi nhiều người bị giam giữ nhiều năm mà chưa được xét xử. Tuy nhiên, luật này vấp phải sự phản đối từ một số gia đình binh sĩ và quân nhân Lebanon thiệt mạng trong các vụ tấn công, vì lo ngại những kẻ gây án có thể được khoan hồng quá mức.

Giới chức Lebanon chưa công bố con số cụ thể về số người được trả tự do hoặc được giảm án theo luật mới. Luật được thông qua một ngày sau khi Quốc hội Lebanon chính thức bãi bỏ án tử hình, trở thành quốc gia đầu tiên ở Trung Đông làm điều này.

Nghị sĩ Imad al-Hout, một trong những người ủng hộ dự luật, cho biết luật này giảm án đối với những người đối mặt với án tử hình hoặc tù chung thân xuống còn 17 "năm tù". Theo cách tính ở Lebanon, một năm tù tương đương chín tháng, do đó thời gian thực tế phải thi hành án là 12 năm chín tháng. Luật cũng quy định trả tự do cho những người đang bị xét xử sơ thẩm đã bị giam giữ hơn 12 năm tù mà chưa bị truy tố chính thức.

Theo báo cáo năm 2025 của Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Lebanon, các nhà tù nước này đang quá tải ở mức 300%, và tính đến cuối tháng 3 có ít nhất 6.268 tù nhân.

Phong trào đòi ân xá tổng thể gia tăng sau khi Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ vào năm 2024, khi Lebanon giam giữ nhiều người liên quan đến các sự kiện trong cuộc nội chiến Syria. Đa số những tù nhân này đến từ thành phố Tripoli, nơi có đông người Hồi giáo Sunni ở phía bắc Lebanon, và bị cáo buộc các tội danh như tấn công quân đội Lebanon, tham gia xung đột và lên kế hoạch đánh bom.

Các lực lượng chính trị khác, bao gồm phong trào Hezbollah được Iran hậu thuẫn, cũng đã nhiều lần yêu cầu ân xá cho cộng đồng của họ. Hàng nghìn gia đình từ vùng Baalbek và Hermel, nơi Hezbollah và đồng minh Amal có ảnh hưởng lớn, đã nhiều năm yêu cầu ân xá cho các tội liên quan đến ma túy và trộm xe.

Trong khi đó, các đảng phái Kitô giáo hối thúc luật ân xá bao gồm các gia đình của những người tham gia một nhóm thân Israel và đã chạy sang Israel sau khi nước này rút khỏi miền nam Lebanon năm 2000, vì lo sợ bị trả thù, đặc biệt từ Hezbollah và những người ủng hộ.

Nghị sĩ Walid Baarini ca ngợi việc "thông qua được chờ đợi từ lâu" luật ân xá, đồng thời bày tỏ hy vọng đây sẽ là "một chương mới" mang lại công lý "cho những người xứng đáng". Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông viết: "Ân xá không phải là quên đi một quyền lợi, mà là ưu tiên sự khoan dung và trí tuệ khi chúng phù hợp với các yêu cầu của công lý và lợi ích quốc gia".

Trước đó, Lebanon từng thông qua một đạo luật ân xá tổng thể sau cuộc nội chiến 1975-1990.