Lầu Năm Góc sa thải tổng biên tập và phóng viên báo Stars and Stripes

Lầu Năm Góc vừa sa thải tổng biên tập tờ Stars and Stripes, một tờ báo quân đội Mỹ có uy tín, cùng với một phóng viên cấp cao của tờ báo này. Erik Slavin, tổng biên tập, cho biết ông nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng cùng với phóng viên phụ trách khu vực Trung Đông Lara Korte.

Một thông báo khác cũng được gửi tới Max Lederer, nhà xuất bản lâu năm của tờ báo, người trước đó đã tuyên bố sẽ nghỉ hưu vào cuối tháng 9. Slavin cho rằng các thông báo sa thải này là phản ứng từ việc nhóm biên tập lên tiếng công khai về những nỗ lực bảo vệ quyền độc lập biên tập của Stars and Stripes.

Dù được Lầu Năm Góc cấp ngân sách, tờ báo vẫn duy trì khả năng tác nghiệp độc lập về các vấn đề quân sự. “Tôi đứng về nguyên tắc rằng Stars and Stripes phải giữ độc lập biên tập, như luật pháp và chính sách của bộ yêu cầu”, Slavin nói với AP. Ông tin mình bị sa thải vì “đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn với CBS rằng việc kiểm duyệt tin tức giả định đối với binh sĩ sẽ là một ranh giới đỏ”.

Stars and Stripes có lịch sử lâu đời trong việc đưa tin về quân đội Mỹ. Thành lập từ thế kỷ 19, tờ báo trở nên nổi bật trong Thế chiến II khi trở thành cơ quan truyền thông chính thức cho binh sĩ ở nước ngoài. Tuy nhiên, các vụ sa thải ngày thứ Sáu diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng các chính sách mà các nhà hoạt động dân quyền lo ngại sẽ hạn chế tự do báo chí.

Trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, Lầu Năm Góc đã hạn chế quyền tiếp cận của phóng viên tới các khu vực như văn phòng báo chí của bộ. Ông Trump cũng đã đệ đơn kiện nhiều hãng truyền thông, bao gồm The Wall Street Journal, The Associated Press, BBC và The New York Times, vì những bất đồng trong đưa tin.

Stars and Stripes gần đây gây chú ý với loạt bài về tàu sân bay USS Abraham Lincoln, đang trong đợt triển khai dài kỷ lục từ tháng 11. Tờ báo đưa tin về các trường hợp thủy thủ có ý định tự tử hoặc cố nhảy xuống biển. Chính quyền Trump đã bác bỏ những bài báo này là phóng đại và “không trung thực”.

Áp lực lên Stars and Stripes đã tăng dần trong nhiều tháng. Hồi tháng 1, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố bộ sẽ “đưa Stars and Stripes trở lại sứ mệnh ban đầu: đưa tin cho chiến binh của chúng ta”, đồng thời can thiệp để “tái định hướng nội dung tránh xa những trò lố 'woke' làm suy giảm tinh thần”.

Tờ báo sau đó chứng kiến nhiều thay đổi gây lo ngại cho các nhóm bảo vệ tự do báo chí. Tháng 4, thanh tra truyền thông Jacqueline Smith bị sa thải. Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc, Đại úy Hải quân William Urban, cũng được bổ nhiệm làm phó nhà xuất bản mà Lederer cho là không được báo trước.

Trong đơn từ chức, Lederer nhấn mạnh “triết lý lãnh đạo” của ông khác biệt “theo những cách cơ bản so với định hướng của lãnh đạo Bộ Quốc phòng đối với tổ chức”. Về phần mình, Urban đăng trên trang web Stars and Stripes một bức thư ca ngợi nỗ lực của tờ báo trong Thế chiến II, nhưng chỉ trích ban quản lý hiện tại “chậm chạp trong việc nắm bắt kể chuyện số” và cam kết “hiện đại hóa”.

Việc thay đổi nhân sự ngày thứ Sáu đã gây ra làn sóng quan ngại mới về số phận tờ báo. Chris Vaccaro, chủ tịch Hiệp hội Nhà báo Chuyên nghiệp, viết: “Stars and Stripes không thể hoàn thành sứ mệnh nếu các nhà báo hay lãnh đạo tòa soạn phải lo lắng rằng việc đưa tin độc lập có thể dẫn đến trả đũa từ các quan chức mà họ đưa tin”.

Cùng ngày, ba thượng nghị sĩ đảng Dân chủ gồm Richard Blumenthal, Elizabeth Warren và Jeanne Shaheen đã gửi thư chung tới Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, yêu cầu giải thích về sự “suy thoái” quyền độc lập của tờ báo. Họ viết: “Qua nhiều thế hệ, các quân nhân Mỹ, đặc biệt những người đóng quân ở nước ngoài và vùng chiến sự, đã tin tưởng vào Stars and Stripes để có tin tức đáng tin cậy và độc lập. Sự tin tưởng đó phụ thuộc vào việc duy trì ranh giới rõ ràng giữa báo chí độc lập và bộ máy truyền thông công cộng của bộ. Trong thời điểm chuyển giao lãnh đạo quan trọng này, quyền độc lập đó không được phép bị xâm phạm”.