Lầu Năm Góc ký thỏa thuận với bảy công ty AI cho hệ thống mật

Tân thông báo hôm thứ Sáu (27/9) của Bộ Quốc phòng Mỹ (Pentagon) đánh dấu bước tiến mới nhất trong nỗ lực kéo dài khoảng một thập kỷ nhằm mở rộng ứng dụng AI trong quân đội. Thỏa thuận được ký với bảy công ty hàng đầu gồm SpaceX, OpenAI, Google, NVIDIA, Reflection, Microsoft và Amazon Web Services.

Pentagon cho biết các thỏa thuận này “thúc đẩy quá trình chuyển đổi hướng tới xây dựng quân đội Mỹ thành một lực lượng chiến đấu ưu tiên AI,” đồng thời tăng cường khả năng chiếm ưu thế trong việc ra quyết định trên mọi không gian tác chiến. Các công nghệ của các công ty sẽ được sử dụng trong các hệ thống thông tin bảo mật cao nhất để “hợp lý hóa việc tổng hợp dữ liệu, nâng cao hiểu biết tình huống và hỗ trợ việc ra quyết định của chiến binh trong môi trường tác chiến phức tạp.”

Đáng chú ý, Anthropic – công ty AI đang có mâu thuẫn nghiêm trọng với Pentagon – không có tên trong danh sách. Anthropic từ chối cung cấp quyền truy cập không hạn chế vào chương trình AI Claude cho “mọi mục đích sử dụng hợp pháp” theo yêu cầu của Pentagon, với lo ngại phần mềm có thể bị lạm dụng vào giám sát hàng loạt và vũ khí tự động. Đáp lại, Pentagon coi Anthropic là “rủi ro chuỗi cung ứng”. Hai bên hiện đang vướng vào vụ kiện tụng kéo dài gần một năm.

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ vẫn muốn tiếp cận mô hình AI Mythos mới của Anthropic, được xem là công cụ có tiềm năng biến đổi trong cả tấn công và phòng thủ không gian mạng. Thỏa thuận trước đây với OpenAI và Google đã được xác nhận, cùng với thỏa thuận với xAI của Elon Musk. Cả ba công ty đều đồng ý với điều khoản “mọi mục đích sử dụng hợp pháp” của Pentagon.

Theo Pentagon, hơn 1,3 triệu nhân sự của bộ đang sử dụng nền tảng AI chính thức GenAI.mil. Bộ này tuyên bố: “Chiến binh, dân sự và nhà thầu đang đưa những khả năng này vào sử dụng thực tế ngay bây giờ, giảm nhiều tác vụ từ tháng xuống ngày”, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục xây dựng kiến trúc AI để tránh phụ thuộc quá nhiều vào một nhà cung cấp nào.

Việc chính phủ Mỹ sử dụng AI đang bị giám sát chặt chẽ hơn, đặc biệt trong chiến dịch trục xuất hàng loạt người nhập cư. Các nhóm nhân quyền cho rằng công ty công nghệ Palantir đã thu thập dữ liệu thời gian thực về mục tiêu tiềm năng của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), bao gồm các nhà hoạt động ủng hộ Palestine.

Riêng trong cuộc chiến Mỹ-Israel ở Iran, các câu hỏi về cách hệ thống AI xác định mục tiêu đang được đặt ra. Pentagon thông báo đã bắn trúng 13.000 mục tiêu kể từ khi bắt đầu tấn công hồi cuối tháng 2 vừa qua. Ít nhất 3.375 người tại Iran thiệt mạng, trong đó có 170 người, hầu hết là trẻ em, trong một vụ tấn công bằng tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ nhằm vào một trường học nữ sinh tại Minab. Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết vẫn đang điều tra vụ việc.

Trong phiên điều trần Ủy ban Thượng viện hôm thứ Năm, Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand chất vấn Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về việc giám sát thiệt hại dân sự và sử dụng AI. Hegseth phản hồi: “Không quân đội, không quốc gia nào nỗ lực hơn quân đội Mỹ ở mọi cấp độ để đảm bảo bảo vệ sinh mạng dân thường, và đó là cam kết vững chắc của chúng tôi, bất kể sử dụng hệ thống nào.”