Lá bài Trump của Netanyahu mất dần uy lực tại Israel?

Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ lâu đã xem mối quan hệ mật thiết với Mỹ, cả về chính trị lẫn cá nhân, như một bằng chứng cho thấy vai trò không thể thiếu của ông đối với Israel.

Với chất giọng Mỹ chuẩn chỉnh sau nhiều năm sống tại đây, ông Netanyahu được cho là đã dùng hiểu biết sâu sắc về chính trường Mỹ để thuyết phục nhiều đời tổng thống duy trì sự ủng hộ vững chắc cho Israel cũng như các dự án chính trị riêng của ông.

Từng có thời gian, Tổng thống Donald Trump dường như là người dễ dãi nhất trong số đó, đặc biệt khi ông trở thành nhà lãnh đạo Mỹ đầu tiên đồng ý liên minh với Israel trong cuộc chiến chống Iran.

Tuy nhiên, khi cuộc chiến đó rơi vào bế tắc, ông Trump tỏ ra dễ dãi hơn trong các thỏa thuận Trung Đông mà thiếu vắng tiếng nói Israel, cùng với làn sóng chỉ trích Israel ngày càng tăng tại Mỹ, nhiều người ở Israel cho rằng lá bài Trump của ông Netanyahu không còn hữu hiệu như trước.

Điều này đến vào thời điểm khó khăn đối với ông Netanyahu giữa lúc cuộc bầu cử tháng 10 sắp tới, phiên tòa xử tham nhũng vẫn chưa kết thúc và nhiều xung đột tồn đọng trong khu vực.

Chuyến thăm tới Washington hôm thứ Ba để gặp ông Trump chính là cơ hội để làm mới hình ảnh và tạo dựng khoảnh khắc chụp ảnh nhằm nhắc nhở cử tri Israel về mối quan hệ giữa ông với tổng thống Mỹ.

Hình ảnh và thực tế

Căng thẳng trong quan hệ Netanyahu - Trump leo thang từ khi bắt đầu chiến dịch Iran, sau khi có thông tin cho rằng chính thủ tướng Israel đã thuyết phục tổng thống Mỹ về tính khả thi của nhiệm vụ và khả năng lật đổ chế độ Iran.

Quốc hội Mỹ cũng ngày càng lo ngại về việc ông Netanyahu dung túng phong trào định cư bạo lực tại Israel, bao gồm việc giam giữ ngoài vòng pháp luật một thượng nghị sĩ Mỹ, cùng những bất đồng về quyết định xem xét bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ – đối thủ khu vực của Israel – và thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Saudi Arabia.

“Lý do thực sự cho chuyến thăm này hoàn toàn vì mục đích chính trị”, Alon Pinkas, cựu đại sứ Israel, nói với Al Jazeera. “Ông ta bảo bay sang Mỹ để dự tang lễ người bạn lớn Lindsey Graham, nhưng thực chất chỉ có hai điều: trấn an đồng minh và đối thủ rằng quan hệ với Trump vẫn bền chặt, đồng thời hy vọng Trump lại kêu gọi ân xá trong phiên tòa tham nhũng.”

Dù ông Netanyahu có thể hy vọng cuộc gặp suôn sẻ sẽ giúp tăng tỷ lệ ủng hộ, nhưng thực tế uy tín của ông tại Mỹ đang ở mức thấp nhất. Ông vấp phải chỉ trích từ các nhân vật cánh hữu như Tucker Carlson hay Marjorie Taylor Greene. Phó Tổng thống JD Vance cũng ám chỉ rằng một số nhân vật trong chính phủ Israel đang phá hoại thỏa thuận ngừng bắn do ông làm trung gian với Iran.

Khi được hỏi về việc ông Netanyahu phản đối công khai việc bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, ông Trump tuyên bố: “Không ai nói cho tôi biết nên bán cái gì”.

“Ông Netanyahu đến Washington vào thời điểm ngay cả những người thân cận với Trump cũng nghi ngờ ông ta”, Ahron Bregman, chuyên gia phân tích an ninh Israel, nhận định. “Ông ấy bị coi là người kéo Trump vào cuộc chiến tự chọn và biến nó thành thảm họa chiến lược. Ngay cả Trump cũng sẽ không để ông ta giả vờ là người thông minh nhất trong phòng.”

“Netanyahu từng có thành tích tuyệt vời với Mỹ, nhưng giờ ông ấy đã đốt cháy nhiều cây cầu”, Mitchell Barak, nhà thăm dò Israel và cựu trợ lý của ông Netanyahu, cho biết. “Căng thẳng qua các bình luận của Trump về bán F-35, chỉ trích về chiến tranh Iran... Tôi không chắc Trump sẽ còn vận động cho Netanyahu lâu nữa. Có thể ông ấy tuyên bố Netanyahu là nhà lãnh đạo thời chiến vĩ đại, nhưng đã đến lúc Israel cần chuyển giao.”