KKK đổi tên thành 'The Knights Party' nhằm tìm chỗ đứng mới tại Mỹ

Trong nhiều thập kỷ qua, giới chuyên gia liên tục cảnh báo về sự trỗi dậy của chủ nghĩa thượng tôn da trắng tại Mỹ, một phần do ảnh hưởng từ những nhân vật chính trị như Tổng thống Donald Trump. Năm nay, Viện Nghiên cứu Tôn giáo Công (Public Religion Research Institute) công bố khảo sát với hơn 20.000 người trưởng thành Mỹ, yêu cầu đánh giá nhận định: “Người nhập cư đang xâm chiếm đất nước chúng ta và thay thế nền tảng văn hóa, sắc tộc của chúng ta”. Kết quả cho thấy 32% số người được hỏi – gần một phần ba – đồng tình với quan điểm này.

Niềm tin trên là nền tảng của thuyết “thay thế lớn”, một thuyết âm mưu cho rằng người nhập cư, người Do Thái và các nhóm không phải da trắng đang tìm cách thay thế người da trắng ở phương Tây. Những người chỉ trích cáo buộc các lãnh đạo cánh hữu như ông Trump đã bình thường hóa quan điểm này bằng những phát ngôn coi nhập cư là “cuộc xâm lăng” và “sự tấn công vào các nước phương Tây”. Ông Trump cũng bị chỉ trích vì có quan hệ thân thiết với những người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng, từng dùng bữa tối năm 2022 với Nick Fuentes – kẻ phủ nhận Holocaust, một nhân vật chủ chốt của phong trào – và sau vụ đụng độ chết người giữa người biểu tình và những kẻ dân tộc da trắng ở Charlottesville, Virginia năm 2017, ông nói có “những người tốt ở cả hai phía”.

Phóng viên Al Jazeera Phil Lavelle đã đến Boone County, Arkansas, để tìm hiểu liệu một trong những tổ chức thượng tôn da trắng khét tiếng nhất lịch sử Mỹ có gia tăng ảnh hưởng trong giữa nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump hay không. Tại đây, ông đã gặp Thomas Robb, người đứng đầu tổ chức từng được biết đến với tên gọi Knights of the Ku Klux Klan – một nhóm thượng tôn da trắng do David Duke thành lập vào thập niên 1970.

Điều Lavelle nhận thấy là một nhóm dường như đang háo hức tái định vị thương hiệu. Nhóm này đã rút ngắn tên thành The Knights Party, và các thành viên nói với phóng viên rằng họ đang cố gắng đưa thông điệp trở lại tập trung vào gia đình và đức tin. Tuy nhiên, khi Lavelle hỏi liệu một người da đen có được chào đón tại nhà thờ của nhóm hay không, câu trả lời của Robb rất đơn giản: “Không. Bởi vì đây là một nhà thờ dân tộc chủ nghĩa da trắng”.

Ku Klux Klan (KKK) có lịch sử lâu dài về phân biệt chủng tộc và bạo lực tại Mỹ. Phong trào này bắt đầu vào cuối cuộc nội chiến năm 1865, nhằm phản ứng trước những nỗ lực của chính phủ trong việc mở rộng quyền công dân cho người da đen và các nhóm thiểu số khác. Thông qua các vụ hành hình và những hành động bạo lực có chủ đích, KKK tìm cách ngăn chặn sự tham gia của người không phải da trắng vào chính quyền và duy trì sự chia rẽ chủng tộc.

Robb, một mục sư Kitô giáo, lên nắm quyền lãnh đạo Knights of the Ku Klux Klan – một phe phái của KKK – vào năm 1989. Kể từ đó, ông đã cố gắng mở rộng sức hút của nhóm. Ông đổi chức danh từ “grand wizard” thành “national director”, cho phép thành viên mới tham gia kín đáo qua đường bưu điện, và công khai xa lánh bạo lực của KKK trong các chiến dịch tiếp cận cộng đồng. Dẫu vậy, ông vẫn trung thành với triết lý phân biệt chủng tộc đặc trưng của tổ chức.

Khi được hỏi về những chính trị gia như Zohran Mamdani hay Abdul El-Sayed – hai nhân vật nổi bật theo đạo Hồi – Robb nói: “Đầu tiên, họ không phải là người Mỹ”. Khi Lavelle chỉ ra rằng El-Sayed sinh ra ở Michigan, Robb gạt bỏ mâu thuẫn: “Tôi không quan tâm anh ta sinh ra ở đâu. Anh ta không phải người Mỹ”. Ông sau đó phân biệt giữa con cái của người nhập cư da trắng và không phải da trắng, cho rằng chỉ con của người nước ngoài da trắng mới có thể là người Mỹ “bởi vì họ da trắng”.

Knights of the Ku Klux Klan là một trong hàng chục tổ chức thượng tôn da trắng đang hoạt động tại Mỹ. Trung tâm Luật Nghèo miền Nam (Southern Poverty Law Center), một nhóm vận động, ước tính có ít nhất 152 tổ chức như vậy đang hoạt động, một phần của xu hướng gia tăng trong thập kỷ qua. Mới đây, một tổ chức thượng tôn da trắng khác là Patriot Front đã tuần hành qua Washington, DC, trong dịp lễ Độc lập.

Những người chỉ trích cho rằng ông Trump đôi khi lặp lại luận điệu của họ. Ông Trump nói với The New York Times hồi đầu năm nay rằng “người da trắng bị đối xử rất tệ” trong các lĩnh vực như học thuật. Ông cũng chỉ đạo chính quyền thứ hai của mình tháo gỡ các sáng kiến đa dạng, và dưới sự lãnh đạo của ông, chính phủ đã mở các cuộc điều tra xem liệu các trường đại học và công ty như Nike có phân biệt đối xử với người da trắng hay không. Ngoài ra, ông Trump dành ưu tiên cho người Nam Phi da trắng trong tiếp nhận người tị nạn, với tuyên bố sai sự thật rằng họ là nạn nhân của “diệt chủng”.

Robb cho rằng làn sóng dân tộc chủ nghĩa da trắng hiện nay bắt đầu từ trước thời ông Trump, vào năm 2008, dưới thời tổng thống da đen đầu tiên của nước Mỹ Barack Obama. “Mọi người bắt đầu xôn xao và tức giận vì những gì họ thấy đang xảy ra với đất nước”, Robb nói. “Vì vậy, chúng tôi phần nào là tiếng nói cho điều đó”.

Tuy nhiên, Robb thừa nhận công chúng vẫn e dè khi gia nhập một nhóm thượng tôn da trắng như của ông: “Còn việc mọi người thực sự trở thành thành viên, đó là ranh giới mà đôi khi họ hơi do dự khi vượt qua”. Ông cũng từ chối cung cấp số lượng thành viên hoặc bằng chứng cho khẳng định rằng sự ủng hộ phong trào của ông “đang gia tăng”. “Có thể chúng tôi sai. Có thể mọi người ghét chúng tôi. Tôi không biết”, Robb nói.