Chính quyền Tổng thống Donald Trump mô tả các quảng cáo truyền hình do người nộp thuế chi trả là nhằm khơi gợi lòng yêu nước, nhắc người dân vì sao nên yêu nước Mỹ và vì sao đất nước đáng được bảo vệ. Nhưng theo một khảo sát mới, phần lớn người Mỹ không đồng tình với cách chi tiền này.
Khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy 86% người Mỹ, trong đó có bốn trong số năm người thuộc đảng Cộng hòa, cho rằng việc dùng công quỹ cho các quảng cáo truyền hình liên quan bầu cử có hình Tổng thống Trump hoặc các thành viên nội các là không phù hợp.
Kết quả khảo sát được công bố trong bối cảnh ông Trump tuyên bố sẽ dừng dùng tiền thuế để tài trợ các quảng cáo. Hôm thứ Hai, ông nói sẽ tự chi trả và dùng thêm tiền do MAGA Inc - ủy ban hành động chính trị của ông - quyên được.
Điều chưa rõ là liệu ông có hoàn lại tiền cho người nộp thuế đối với những quảng cáo đã phát sóng hay không. Nhà Trắng hôm thứ Ba nói tổng thống chỉ chi trả cho các quảng cáo trong tương lai, nhưng sau đó ông Trump dường như để ngỏ khả năng hoàn tiền cho chính phủ, khi nói với phóng viên: “Các quảng cáo rất tốt. Chúng là hoạt động quảng bá cho đất nước, từng được nhiều tổng thống thực hiện trước đây. Vậy nên, chúng tôi sẽ quyết định.”
Chính quyền Trump đang đối mặt chỉ trích gia tăng về một loạt quảng cáo do chính phủ tài trợ được phát trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, ca ngợi điều họ gọi là “thời hoàng kim của nước Mỹ”.
Trong một quảng cáo, dàn hợp xướng hát “love me” trên nền các hình ảnh tổng hợp về ông Trump khi ông tuyên bố Mỹ sẽ “không bao giờ là một quốc gia cộng sản”. Một quảng cáo khác dùng hình ảnh Núi Rushmore khi ông Trump ca ngợi “thời hoàng kim mới của nước Mỹ”. Quảng cáo thứ ba có tông tối hơn: ông Trump bước về phía máy quay trong hình ảnh đen trắng, cảnh báo về “trận chiến cuối cùng” chống lại “nhà nước ngầm” và những đối tượng bị coi là kẻ thù.
Cả ba quảng cáo đều kết thúc bằng dòng miễn trừ trách nhiệm ghi rằng chúng được “Chi trả bởi Chính phủ Hoa Kỳ”.
Theo công ty theo dõi truyền thông AdImpact, các quảng cáo này đã tiêu tốn ít nhất 1,4 triệu USD tiền thuế của người dân và được phát trên truyền hình mạng, truyền hình cáp, gồm cả trong các chương trình có lượng người xem cao như các trận bóng bầu dục NFL, cùng các dịch vụ phát trực tuyến.
Các nhà lập pháp đảng Dân chủ nói Nhà Trắng đã chuyển 20 triệu USD từ quỹ Bộ An ninh Nội địa để chi cho chiến dịch này và kêu gọi mở các cuộc điều tra độc lập.
Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích các quảng cáo trong một bài phát biểu tại Thượng viện, nói rằng: “Người Mỹ ngồi xuống xem bóng bầu dục, không phải để bị nhồi nhét tuyên truyền của Trump bằng chính tiền của họ.”
Chỉ trích cũng đến từ nội bộ đảng Cộng hòa của ông Trump.
“Không nên dùng tiền thuế của người dân để chi trả cho việc này,” lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune nói với phóng viên hồi tháng trước.
Nhà Trắng bảo vệ các quảng cáo này như những thông điệp công ích, dẫn các chiến dịch do chính phủ tài trợ dưới các chính quyền trước nhằm quảng bá Medicare, trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá rẻ và tiêm chủng COVID-19. Nhà Trắng nói các quảng cáo của ông Trump cũng nhằm nhắc người Mỹ “yêu đất nước của họ và hiểu điều gì khiến đất nước đáng được bảo vệ”.
Nhưng giới chỉ trích nói có một khác biệt then chốt: những quảng cáo trước đây gắn với các chương trình hoặc chính sách cụ thể của chính phủ, còn quảng cáo của ông Trump thì không.
“Không có nội dung nào ở đây liên quan tới một chính sách cụ thể theo hướng tập trung cả,” Richard Painter, cựu luật sư đạo đức Nhà Trắng dưới thời George W Bush, nói với hãng tin The Associated Press.
Các chuyên gia mà AP phỏng vấn cũng nêu những vấn đề pháp lý tiềm tàng, vì các quảng cáo có thể vi phạm quy định liên bang về việc dùng ngân sách do Quốc hội phân bổ cho “tuyên truyền hoặc cổ động”, cũng như các quy định hạn chế hoạt động chính trị đảng phái của nhân viên chính phủ.
“Bạn xem cả ba quảng cáo, chúng thuần túy là tuyên truyền,” Painter nói. “Điều này ngày càng giống với cách các chính quyền độc tài làm để quảng bá lãnh đạo của họ.”
