Kenya bắt giữ hơn 350 người trong ngày tưởng niệm cuộc biểu tình chết người

Cảnh sát Kenya hôm thứ Năm đã giải tán người biểu tình tại thủ đô Nairobi và tiến hành bắt giữ nhiều người khi họ xuống đường tưởng niệm những người biểu tình thiệt mạng trong các cuộc biểu tình chống tăng thuế cách đây hai năm.

Bộ trưởng Nội vụ Kipchumba Murkomen cho biết tổng cộng 355 người đã bị bắt giữ trên nhiều vùng khác nhau của đất nước. Ông gọi những người bị bắt là “tội phạm” và xin lỗi về việc sử dụng rào chắn cùng các biện pháp an ninh khác nhằm kiểm soát các cuộc biểu tình.

“Chúng tôi lấy làm tiếc về những bất tiện do các biện pháp này gây ra, đồng thời đánh giá cao hiệu quả của chúng trong việc bảo vệ thành phố và các khu vực khác của đất nước,” ông Murkomen nói với phóng viên.

Một phóng viên của hãng tin Reuters cũng chứng kiến cảnh sát bắn hơi cay để giải tán những người đang tụ tập hòa bình bên ngoài đồn cảnh sát Nairobi sau khi lực lượng này bắt giữ sáu người bên ngoài tòa nhà quốc hội, nơi họ đã đặt hoa tưởng niệm.

Theo Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Kenya, các nhà tổ chức đã lên kế hoạch đánh dấu kỷ niệm hai năm cuộc biểu tình khiến ít nhất 60 người thiệt mạng sau khi người biểu tình xông vào khuôn viên quốc hội năm 2024.

Tuy nhiên, tại Nairobi, các cửa hàng và nhà hàng ở khu thương mại trung tâm vẫn đóng cửa khi cảnh sát thiết lập chốt chặn với xe phun nước.

Phóng viên Malcom Webb của Al Jazeera tại Nairobi giải thích rằng phản ứng mạnh mẽ của cảnh sát trước cuộc biểu tình là do chính phủ muốn tránh lặp lại các sự kiện hai năm trước.

“Điều này diễn ra sau một loạt các cuộc biểu tình khác nhau trong những tuần gần đây, một số do các đối thủ chính trị của Tổng thống William Ruto lãnh đạo, một số khác do các công đoàn vận tải về việc tăng giá nhiên liệu, và một tình trạng bất bình âm ỉ chưa thực sự lắng dịu kể từ ngày định mệnh hai năm trước khi hàng chục người thiệt mạng,” ông nói.

Các nhà lãnh đạo phe đối lập đã cùng các nạn nhân bị cáo buộc về hành vi bạo lực của cảnh sát và gia đình những người biểu tình thiệt mạng trong cuộc đàn áp trước khi họ tiến về quốc hội.

“Với tư cách là cha mẹ, chúng tôi chỉ xin phép đến đây … để thương tiếc và đặt hoa cho con cái chúng tôi. Nhưng khi chúng tôi đến, chúng tôi bị sốc vì cảnh sát chặn chúng tôi lại,” Edith Wanjiku, có con trai 19 tuổi Ibrahim Kamau thiệt mạng năm 2024, nói.

“Điều đó thật đáng xấu hổ,” bà tiếp tục.

“Và một điều tôi muốn yêu cầu Tổng thống Ruto: những cảnh sát đã giết các đứa trẻ – vì họ đã được xác định – tôi chỉ yêu cầu công lý cho những đứa trẻ đó và cả bồi thường,” bà nói thêm.

Các nhà tổ chức biểu tình cho biết họ muốn có một cuộc điều tra đáng tin cậy về hành vi của cảnh sát trong quá khứ và các đảm bảo chống lại việc sử dụng vũ lực quá mức.

Dù Tổng thống Ruto đã thừa nhận những gì ông gọi là “các hành động vượt quá thẩm quyền và ngoài tư pháp của các thành viên lực lượng an ninh” và nói tuần trước rằng 2 tỷ shilling Kenya (15,5 triệu USD) đã được dành cho các nạn nhân của các hành vi lạm dụng liên quan đến biểu tình, song một số nhà hoạt động cho rằng số tiền đó chưa đủ.