John Ternus dẫn dắt Apple bước vào kỷ nguyên AI

John Ternus chính thức trở thành CEO của Apple vào thứ Ba, kế nhiệm Tim Cook sau 15 năm điều hành. Ông tiếp quản một công ty đang thống trị thị trường điện thoại thông minh nhưng lại tụt hậu so với các đối thủ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Một trong những thách thức lớn nhất của Ternus là cân bằng sự phụ thuộc của công ty vào Trung Quốc trong bối cảnh chịu áp lực chính trị gay gắt từ Nhà Trắng. Ông cũng cần duy trì vị thế của Apple trước cuộc đua AI đang ngày càng khốc liệt với các đối thủ như Google hay Microsoft.

Việc bàn giao này đánh dấu sự kết thúc nhiệm kỳ 15 năm của Tim Cook – người xây dựng chuỗi cung ứng vững chắc cho Apple, nhường chỗ cho một kỹ sư phần cứng kỳ cựu. Ternus, 51 tuổi, gia nhập đội ngũ thiết kế của Apple từ năm 2001 và thăng tiến lên vị trí phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng, trực tiếp báo cáo cho Tim Cook. Ông đứng sau các đội ngũ kỹ thuật phát triển toàn bộ dòng sản phẩm của Apple, bao gồm cả iPhone – sản phẩm tạo ra phần lớn doanh thu cho công ty.

Ternus chỉ có chưa đầy một tuần để làm quen với vai trò mới trước khi Apple tổ chức sự kiện iPhone thường niên vào ngày 9/9, nơi dự kiến sẽ ra mắt chiếc điện thoại gập đầu tiên của hãng.

“Tim Cook đã để lại một ngôi nhà trong trạng thái tuyệt vời”, Dan Ives, đối tác kiêm giám đốc điều hành cấp cao tại công ty đầu tư Yorkville Ives & Co, nhận định. “Nhưng giờ, câu chuyện là việc Ternus định nghĩa chương AI”.

Ives dự đoán vị CEO mới sẽ tập trung vào đổi mới phần cứng và duy trì chuỗi cung ứng mà Cook đã vun đắp. “Không có lý do gì để sửa chữa những gì đã hoạt động tốt”, ông nói.

Một số nhà phân tích từng cho rằng trưởng bộ phận phần mềm Craig Federighi mới là lựa chọn hợp lý hơn khi Apple đang chật vật bắt kịp AI. Tuy nhiên, Carolina Milanesi, nhà phân tích tại Creative Strategies, nhận định điều này đã hiểu sai cách người tiêu dùng áp dụng công nghệ.

“Người tiêu dùng vẫn mua phần cứng trước, và điều đó sẽ còn kéo dài”, bà nói. “Bạn sẽ không khám phá được giá trị của AI nếu bạn không quan tâm đến phần cứng”.

Tim Cook cũng thể hiện quan điểm tương tự trong thư gửi nhân viên hôm thứ Hai: “Ít ai hiểu được việc tạo ra những sản phẩm thay đổi thế giới như John”.

Ternus có bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí tại Đại học Pennsylvania và từng làm kỹ sư tại Virtual Research Systems trước khi gia nhập Apple. Trong nội bộ công ty, ông được ghi nhận đã thúc đẩy các sản phẩm bền hơn, đáng tin cậy hơn và có thiết kế giảm lượng khí thải carbon.

Câu hỏi khó hơn là ông sẽ trở thành một nhà lãnh đạo như thế nào. “Ngay cả những người biết ông ấy hiện giờ cũng không biết ông ấy sẽ ra sao khi là CEO”, Milanesi nói. “Bạn có thể biết ông ấy là trưởng bộ phận kỹ thuật, nhưng một khi đã làm CEO, mọi thứ sẽ thay đổi. Trách nhiệm lớn hơn, quyền lực lớn hơn. Bạn sẽ phải nhảy một điệu nhảy khác”.

Khoảng cách lớn nhất mà Ternus phải lấp đầy nằm ở vai trò địa chính trị mà Cook từng đảm nhiệm xuất sắc: vừa duy trì quan hệ với Bắc Kinh, vừa đối phó với Nhà Trắng dưới thời Trump để bảo vệ chuỗi cung ứng chủ yếu nằm tại Trung Quốc.

Bộ máy sản xuất của Apple là một trong những hệ thống phức tạp nhất lịch sử doanh nghiệp, với hàng trăm nhà cung cấp và dây chuyền lắp ráp mà Cook đã dày công xây dựng trong nhiều thập kỷ. Những năm gần đây, Cook bắt đầu dịch chuyển một phần sản xuất sang Ấn Độ và Việt Nam, nhưng quá trình này diễn ra chậm rãi và Trung Quốc – một trong những thị trường tiêu dùng lớn nhất của Apple – vẫn là trung tâm của hệ thống.

Phức tạp hơn, ông Trump đã nhiều lần yêu cầu Apple sản xuất iPhone trên đất Mỹ và đe dọa áp thuế đối với các sản phẩm lắp ráp ở nước ngoài. Cook đã tránh được những đòn nặng nhất trong cuộc chiến thương mại của tổng thống bằng cách trực tiếp vun đắp quan hệ với ông, cam kết đầu tư tại Mỹ và đóng góp chính trị, trong khi vẫn giữ được thiện cảm của Bắc Kinh.

Địa hình chính trị đầy chông gai này sẽ là thử thách mới với Ternus. “Ông ấy biết Apple Park như lòng bàn tay trong lĩnh vực phần cứng”, Ives nói. “Nhưng trên trường quốc tế, đó có lẽ là một trong những lĩnh vực lớn nhất mà ông ấy phải học hỏi khi đương chức”.

Tim Cook sẽ không đi xa. Ông trở thành chủ tịch điều hành hội đồng quản trị Apple ngay trong ngày nhậm chức của Ternus, với nhiệm vụ được mô tả là kết nối với các nhà hoạch định chính sách trên toàn cầu. Theo Milanesi, đây là cách sắp xếp “cực kỳ khôn ngoan” nhằm giải phóng Ternus khỏi một vai trò mà Cook đã đảm nhận một mình suốt nhiều năm.

Sự kiện iPhone ngày 9/9 tới sẽ là thước đo công khai đầu tiên về cuộc chuyển giao này. Một chiếc iPhone gập được coi là sự thay đổi thiết kế lớn nhất trong nhiều năm, và Ternus sẽ là người đứng ra giới thiệu nó chỉ 8 ngày sau khi nhậm chức. “Đây là thời khắc mà họ đã tạo ra cho ông ấy”, Milanesi nói.