Italy approves new security measures after violent protests in Milan

Chính phủ cánh hữu của Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã thông qua một loạt biện pháp an ninh, trong đó có việc triển khai 500 quân nhân tại thành phố tài chính Milan, nhằm ứng phó với các cuộc biểu tình do giới trẻ dẫn đầu đã biến thành bạo loạn trong cuối tuần.

“Không có gì mang tính cách mạng trong việc phá hoại và trộm cắp. Phá hoại và trộm cắp không phải là biểu tình, đó là hành vi phạm tội”, bà Meloni viết trên mạng xã hội hôm thứ Ba khi công bố sắc lệnh.

Bạo loạn nổ ra hôm thứ Bảy tại Milan trong một cuộc tuần hành ôn hòa về chi phí sinh hoạt tăng cao và điều kiện trường học kém, lấy cảm hứng từ các cuộc biểu tình tương tự ở Tây Ban Nha và Pháp.

Các nhóm chủ yếu là người trẻ đã cướp phá cửa hàng, đập vỡ cửa kính và đụng độ với cảnh sát một lần nữa vào Chủ nhật, với bạo loạn cũng được ghi nhận tại Bologna và Turin.

Các biện pháp được công bố

Theo Bộ Quốc phòng Italy, nội các đã phê duyệt việc điều 500 quân nhân đến Milan đến cuối năm để duy trì an ninh tại các địa điểm trọng yếu, tăng cường giám sát các khu vực nhạy cảm và tăng cường theo dõi trên toàn khu vực.

Vẫn chưa rõ quân đội sẽ được phép làm gì, do nội các không trao thêm quyền cảnh sát cho binh lính sau sự phản đối của Tổng thống Sergio Mattarella. Tại Italy, quân đội chịu trách nhiệm quốc phòng trong khi cảnh sát thực hiện điều tra và bắt giữ.

Theo các biện pháp pháp lý mới có hiệu lực ngay lập tức, chính phủ cũng đưa ra tội danh mới “tham gia bạo lực vào các cuộc biểu tình công cộng”, nhắm vào những người tụ tập theo nhóm hơn năm người và sử dụng các vật dụng có thể gây hại như đá, gậy và pháo.

Tội danh này có thể bị phạt tù tới năm năm và phạt tiền tới 20.000 euro (khoảng 22.440 USD).

Văn bản sắc lệnh cũng viện dẫn câu nói “Làm hỏng thì phải đền” làm căn cứ buộc cha mẹ của người chưa thành niên chịu trách nhiệm tài chính đối với thiệt hại do con cái họ gây ra. Nhà nước có thể yêu cầu bồi thường đối với tài sản của cha mẹ hoặc bằng cách khấu trừ các khoản trợ cấp công mà gia đình nhận được.

Trẻ em và thanh thiếu niên từ 14 đến 18 tuổi cũng sẽ bị áp dụng biện pháp tạm giữ hành chính, ngay cả khi chưa phạm tội, nếu có bằng chứng cho thấy họ gây nguy hiểm, mở rộng các quyền hạn trước đây chỉ áp dụng với người trưởng thành.

Các biện pháp bổ sung bao gồm mức án tù dài hơn, tới 12 năm, đối với những người sử dụng mạng xã hội hoặc công cụ trực tuyến để tổ chức nhóm cho các cuộc biểu tình công cộng bạo lực.

Gregorio Sorgona, nhà sử học tại Đại học Palermo, cho rằng các biện pháp này không tính đến sự bất mãn ngày càng tăng của giới trẻ, vốn bắt nguồn từ một “mâu thuẫn cơ bản”: “Một mặt là sự phô trương của cải và giàu sang như một hình mẫu thành công; mặt khác là một cuộc khủng hoảng sâu sắc với đặc trưng là sự bấp bênh về kinh tế”.

“Đối với những người trẻ sống trong nghèo khó, việc không thể tiếp cận những biểu tượng của sự giàu sang có thể kích thích hành vi bạo lực và cướp phá”, Sorgona nói với Al Jazeera. “Trước khi xử lý các hệ quả, cần tác động vào nguyên nhân, bắt đầu từ bất bình đẳng xã hội ngày càng gia tăng”.

Diễn biến cuối tuần

Hàng trăm nghìn người châu Âu đã xuống đường tại Italy, Pháp, Tây Ban Nha, Bỉ và Bồ Đào Nha hôm thứ Bảy trong các cuộc biểu tình phần lớn không phối hợp với nhau, nhằm phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao tại các nước.

Tại Milan, những người bạo loạn đụng độ với cảnh sát, cướp phá cửa hàng và phóng hỏa tài sản ở trung tâm thành phố, khiến Piazza del Duomo và một khu mua sắm xa xỉ thường đông người mua sắm trở nên vắng vẻ.

Một cuộc tuần hành phản đối chiến tranh và chi phí sinh hoạt tăng cao khởi đầu ôn hòa, nhưng những người biểu tình đeo mặt nạ đã ném đá, gạch lát đường và các vật khác vào cảnh sát chống bạo động, đồng thời phóng hỏa các rào chắn dựng từ bàn quán bar.

Cảnh sát đã sử dụng vòi rồng và hơi cay để giải tán đám đông. Ít nhất hai cảnh sát bị thương và khoảng 50 người biểu tình – nhiều người trong đó là người chưa thành niên – bị tạm giữ, hãng tin LaPresse của Italy đưa tin.

Tại Bologna, cảnh sát cũng cho biết bên cạnh các cuộc tuần hành ôn hòa, người biểu tình đã ném đá và đụng độ với lực lượng chức năng. Tại Turin, những người biểu tình trùm đầu đã dùng thùng rác và đồ nội thất ngoài trời để dựng rào chắn, ném pháo, gậy và đá vào cảnh sát.

Phản ứng với các biện pháp mới

Những người biểu tình cho rằng các biện pháp không giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bạo lực, đó là giá cả tăng cao đẩy các gia đình vào cảnh nghèo khó. Thiếu nhà ở giá phải chăng, chi phí hộ gia đình tăng và dịch vụ công suy yếu khiến nhiều người trẻ nói rằng họ không còn kỳ vọng sẽ có cuộc sống tốt hơn cha mẹ.

Giá cả tăng trung bình khoảng 2% mỗi năm, nhưng đã tăng vọt vào năm 2022 khi lạm phát hằng năm tại Italy chạm 8,7%. Mức tăng chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang sau khi Nga xâm lược Ukraine vào tháng 2/2022. Từ năm 2000 đến 2025, chi phí các nhu yếu phẩm hằng ngày như thực phẩm, năng lượng, giao thông và hóa đơn hộ gia đình tại Italy đã tăng 68%, trong khi tiền lương trung bình cho công việc toàn thời gian giảm gần 5%.

Thị trưởng Genoa Silvia Salis nói: “Cần lắng nghe giới trẻ, nhưng tại Milan và Turin chúng ta đã thấy bạo lực với mục đích duy nhất là phá hoại”.

“Tuy nhiên, phản ứng nên là sự hòa nhập”, bà nói, theo báo La Repubblica của Italy.

Các tổ chức phi chính phủ, trong đó có Associazione Antigone, tổ chức thúc đẩy quyền con người trong hệ thống nhà tù, cảnh báo việc bắt giữ hàng loạt người trẻ sẽ chỉ làm trầm trọng thêm các vấn đề sẵn có. Theo tổ chức này, các mức án tù dài hơn và nhiều hơn sẽ làm tình trạng quá tải nhà tù tồi tệ hơn. Theo dữ liệu chính phủ, dân số nhà tù tại Italy đã tăng hơn 17% trong bốn năm.

Tổ chức này cho biết trong một bài đăng trên Facebook rằng trong khi khoảng một trong bảy trẻ em (13,8%) sống trong nghèo đói, chính phủ chưa hình thành bất kỳ chính sách nào để giải quyết vấn đề này.

Do đó, Sorgona cho rằng các biện pháp mới nhất khó có thể ngăn chặn các cuộc biểu tình và bạo lực tiếp theo, giống như chúng đã thất bại tại Genoa trước những người biểu tình chống toàn cầu hóa G8 năm 2001, khi 300.000 người tuần hành và cảnh sát đáp trả bằng hơi cay và đạn cao su.

“Răn đe không nhất thiết là công cụ hữu hiệu để ngăn chặn sự cực đoan hóa xung đột, đặc biệt trong một xã hội bị nghèo đói và phân tách xã hội bao trùm”, Sorgona nói.

“Sắc lệnh có nguy cơ làm gia tăng các cuộc biểu tình và dẫn đến việc bắt giữ hàng nghìn nghi phạm dựa trên các căn cứ pháp lý không rõ ràng”.