Israel vẫn tham gia Eurovision 2026, 5 nước tẩy chay vì chiến tranh Gaza
Priyanka Shankar
Israel vẫn tham gia Eurovision 2026 tại Áo trong bối cảnh 5 quốc gia tẩy chay và làn sóng phản đối mạnh mẽ vì chiến dịch quân sự ở Gaza. Liên hiệp Phát thanh châu Âu đối mặt với cáo buộc đạo đức giả khi cấm Nga nhưng cho Israel dự thi. Tranh cãi tiếp tục leo thang, với hơn 1.000 nghệ sĩ ký tên ủng hộ và nhiều tiếng nói lên án từ các tổ chức nhân quyền.
Tối chung kết Eurovision 2026 sẽ diễn ra vào ngày 16/5 tại thủ đô Vienna của Áo, đánh dấu 70 năm ra đời cuộc thi âm nhạc quốc tế này. Đại diện của Israel năm nay là ca sĩ Noam Bettan với ca khúc pop mang tên Michelle.
Dù vậy, sự kiện đang bị phủ bóng bởi làn sóng phản đối Israel tham gia khi chiến dịch quân sự của nước này ở Gaza đã khiến ít nhất 72.740 người Palestine thiệt mạng.
Năm quốc gia tẩy chay là Ireland, Hà Lan, Slovenia, Tây Ban Nha và Iceland. Họ cáo buộc Liên hiệp Phát thanh châu Âu (EBU) – đơn vị tổ chức Eurovision – tỏ ra đạo đức giả khi cho Israel tham gia, trong khi Nga từng bị cấm vì xung đột ở Ukraine.
Đài truyền hình AVROTROS của Hà Lan viện dẫn “sự can thiệp có chứng cứ” của Israel vào cuộc thi năm ngoái cùng “vi phạm nghiêm trọng tự do báo chí” tại Gaza. Ireland nói “không thể tham gia khi chứng kiến sự mất mát khủng khiếp về nhân mạng ở Gaza”. Slovenia tẩy chay “thay cho 20.000 trẻ em thiệt mạng ở Gaza”. Tây Ban Nha cho rằng “Israel sử dụng cuộc thi vào mục đích chính trị khiến Eurovision khó giữ trung lập”. Iceland cũng tuyên bố “không có niềm vui hay sự bình yên” nếu tham gia.
Trước đó, vào tháng 12/2025, EBU cho biết sau cuộc họp thường niên, “đa số thành viên cho rằng không cần bỏ phiếu thêm về sự tham gia của Israel”. Tổng thống Israel Isaac Herzog hoan nghênh quyết định này.
Phía ủng hộ Israel dẫn đầu là Đức: Ủy viên Văn hóa và Truyền thông Wolfram Weimer tuyên bố “Israel xứng đáng tham gia Eurovision”. Một sáng kiến ủng hộ Israel, “Creative Community for Peace”, đã thu thập được hơn 1.000 chữ ký từ giới giải trí toàn cầu, trong đó có các diễn viên Amy Schumer, Mila Kunis và Jerry O’Connell.
Ở chiều ngược lại, Tổng thư ký Tổ chức Ân xá Quốc tế Agnès Callamard gọi việc EBU không đình chỉ Israel là “hành vi hèn nhát và tiêu chuẩn kép trắng trợn”. Bà nói thêm: “Israel được trao sân khấu quốc tế ngay cả khi nước này tiếp tục phạm tội diệt chủng ở Gaza, chiếm đóng bất hợp pháp và phân biệt chủng tộc.”
Cựu đại diện EU tại Palestine Sven Kuhn von Burgsdorff nhận định: “Việc kêu gọi cấm Israel không phải trừng phạt nghệ sĩ, mà là ngăn chính phủ nước này lợi dụng Eurovision để tuyên truyền khi vẫn vi phạm nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế.”
Năm 2024, người thắng cuộc là Nemo đến từ Thụy Sĩ từng tuyên bố trả lại cúp để phản đối. Năm nay, Ireland cũng có nghệ sĩ Charlie McGettigan – người thắng giải năm 1994 – tuyên bố trả lại cúp.
Trong khi đó, các sự kiện thay thế như “United for Palestine” tại Brussels đang được tổ chức, với sự tham gia của nhiều cựu thí sinh Eurovision, nhằm thể hiện tình đoàn kết với người Palestine.
