Israel gia tăng tấn công tại Gaza khi Netanyahu trì hoãn ngừng bắn vì lợi ích bầu cử

Bảy tháng sau khi thỏa thuận “ngừng bắn” được trung gian hòa giải nhằm ngăn chặn cuộc chiến tại Gaza, thỏa thuận này đã biến thành một vỏ bọc chết chóc cho các hoạt động quân sự liên tục của Israel tại vùng lãnh thổ này. Theo Bộ Y tế Gaza, các lực lượng Israel đã giết hại ít nhất 880 người Palestine kể từ đó, nâng tổng số người thiệt mạng trong cuộc chiến lên 72.797 người.

Với cuộc bầu cử quốc gia dự kiến vào tháng 9, các nhà phân tích và quan chức nhân quyền cho rằng Thủ tướng Netanyahu đang cố tình trì hoãn tiến trình hòa bình để xoa dịu các đồng minh trong liên minh cánh hữu và cử tri. Mai El-Sheikh, phát ngôn viên Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Palestine, nói với Al Jazeera rằng Israel đã biến “ngừng bắn” thành vỏ bọc cho các tội ác chiến tranh đang diễn ra. Bà cảnh báo rằng Israel đang cố tình tạo ra một thảm họa nhân đạo thông qua các hạn chế về lương thực và thuốc men nhằm gieo rắc hoảng loạn trong các gia đình di tản.

Phá hủy có hệ thống và di dời

Bạo lực không ngừng đi kèm với chiến dịch phá hủy có hệ thống mới của Israel, buộc người Palestine phải sống trong không gian ngày càng thu hẹp. Trung tâm Quyền Gaza ghi nhận ít nhất 12 trường hợp vào tháng 5, nơi lực lượng Israel ra lệnh di dời cưỡng bức qua điện thoại trước khi san phẳng các khu dân cư ở các trại trung tâm Nuseirat, Bureij và Maghazi. Điều này trùng hợp với việc san ủi đất đai rộng lớn ở phía đông Deir el-Balah, nơi vẫn do lực lượng Israel kiểm soát.

Tổ chức giám sát nhân quyền cảnh báo các hoạt động này thiếu mục đích quân sự hợp pháp và việc nhắm mục tiêu vào các cấu trúc đổ nát tại 35% Gaza không do Israel trực tiếp kiểm soát là cách biến toàn bộ lãnh thổ trở nên không thể ở được. Với gần 90% các tòa nhà ở Gaza bị phá hủy, các tổ chức nhân quyền cho rằng các cảnh báo qua điện thoại trước không miễn trừ trách nhiệm pháp lý của Israel. Thay vào đó, chiến thuật này phục vụ chính sách di dời cưỡng bức đối với 2,3 triệu dân Gaza.

Lý do chính trị

Các tính toán chính trị của giới lãnh đạo Israel thúc đẩy cuộc chiến tại Gaza rất rõ ràng. Mohannad Mustafa, một học giả chuyên về các vấn đề Israel, nhận định rằng Netanyahu đang chìm trong khủng hoảng chiến lược và chính trị sâu sắc do thất bại trong việc đạt được mục tiêu đã tuyên bố là tiêu diệt Hamas. Thủ tướng này cũng đối mặt với sự giám sát trong nước về hai mặt trận khác, với Hezbollah tiến hành các cuộc tấn công hàng ngày ở miền nam Lebanon và chính phủ Iran vẫn còn nắm quyền.

“Ông ta đang cản trở việc đưa viện trợ nhân đạo, tái thiết và triển khai ủy ban hành chính, bởi mục tiêu cuối cùng vẫn là chiếm đóng quân sự toàn diện Dải Gaza,” Mustafa nói. Eyad al-Qarra, nhà phân tích chính trị Palestine ở Khan Younis, cho rằng Israel đã sử dụng yêu cầu giải giáp các phe phái Palestine, bao gồm Hamas, như một cái cớ để trốn tránh cam kết ngừng bắn. Al-Qarra lập luận rằng ngay cả khi tất cả vũ khí của các nhóm này được đầu hàng, Israel sẽ tìm ra lý do khác để tiếp tục cuộc chiến.

Bất chấp việc thực thi yếu ớt thỏa thuận ngừng bắn, người dân Gaza vẫn lo sợ sự sụp đổ của nó có thể mở đường cho một cuộc tấn công quân sự rộng lớn hơn. Trong khi đó, cơ chế quốc tế được thiết kế để thực thi lệnh ngừng bắn cũng đã sụp đổ. Hội đồng Hòa bình, hội đồng quốc tế do Mỹ lãnh đạo giám sát việc quản lý Gaza, đã gặp khó khăn trong việc áp đặt các điều khoản ngừng bắn do thiếu đồng thuận giữa các thành viên.

Kenneth Katzman, nhà nghiên cứu Mỹ, nhận định việc Tổng thống Donald Trump tập trung vào Iran đã tạo ra khoảng trống ngoại giao khu vực mà Israel đang khai thác tại Gaza. Nickolay Mladenov, cựu bộ trưởng Bulgaria và là thành viên điều hành Gaza của Hội đồng Hòa bình, cảnh báo Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc rằng nếu không có kế hoạch tái thiết, tình hình Gaza sẽ tiếp tục bị đe dọa vô thời hạn.